Հայրապետյան, Ներսես

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է գրադարանային գործունեությունը կարգավորող օրենսդրության ուսումնասիրությանը և տարբեր երկրների փորձի համեմատական վերլուծությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել գրադարանների գործունեության իրավական կարգավորման հիմնական սկզբունքները, բացահայտել տարբեր պետություններում ձևավորված օրենսդրական մոտեցումները և գնահատել դրանց կիրառման հնարավոր նշանակությունը գրադարանային համակարգի զարգացման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել գրադարանների իրավական կարգավիճակը, դրանց ստեղծման և կառավարման սկզբունքները, ֆինանսավորման աղբյուրները, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունները, ինչպես նաև գրադարանների և օգտվողների փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիների տեղեկատվության և գիտելիքի հասանելիության իրավունքին, գրադարանային ծառայությունների մատչելիությանը, ընթերցողների սպասարկման սկզբունքներին և գրադարանների՝ որպես հասարակական ու մշակութային հաստատությունների դերին։ Միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր երկրների գրադարանային օրենքների, ենթաօրենսդրական ակտերի և մասնագիտական չափորոշիչների համեմատություն՝ բացահայտելով դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Կարևոր թեմաներից են գրադարանային ֆոնդերի համալրման և պահպանության իրավական հիմքերը, ազգային գրադարանային հավաքածուների պաշտպանությունը, գրադարանային և տեղեկատվական ռեսուրսների թվայնացումը, էլեկտրոնային շտեմարանների օգտագործումը և թվային տեղեկատվության հասանելիության հարցերը։ Ժամանակակից պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն նաև հեղինակային իրավունքի և գրադարանային ծառայությունների փոխհարաբերությունները, անձնական տվյալների պաշտպանությունը, օգտվողների գաղտնիության ապահովումը և թվային ռեսուրսների օրինական օգտագործման կարգավորումը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև գրադարանների սոցիալական և կրթական գործառույթներին՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը ողջ կյանքի ընթացքում կրթության, գիտելիքի տարածման, մշակութային ժառանգության պահպանության և հասարակության տեղեկատվական իրազեկվածության բարձրացման գործում։ Տարբեր երկրների փորձի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել գրադարանային օրենսդրության կատարելագործման արդյունավետ մոդելներ, գնահատել պետական աջակցության և իրավական պաշտպանության մեխանիզմները և առանձնացնել այն մոտեցումները, որոնք կարող են կիրառելի լինել ազգային գրադարանային համակարգի զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել նաև իրավական և մասնագիտական տեսանկյունից, քանի որ գրադարանային ոլորտի կայուն զարգացումը պահանջում է ոչ միայն ժամանակակից տեխնոլոգիական և կազմակերպական լուծումներ, այլև հստակ իրավական հիմքեր։ Նյութը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, իրավաբաններին, մշակութային քաղաքականության մասնագետներին, տեղեկատվական ոլորտի հետազոտողներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, գիտնականներին, ուսանողներին և գրադարանային համակարգի զարգացման ու միջազգային փորձի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին։