Հայրիյան, Մարինե Անատոլիի

Հայրիյան, Մարինե Անատոլիի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Economics

Տեղեկետվական համակարգերի զարգացումը ՀՀ տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման բարելավման կարևոր գործոն

Աշխատությունը նվիրված է տեղեկատվական համակարգերի զարգացման դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության բարձրացման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում պետական և համայնքային կառավարման մարմիններում տեղեկատվության հավաքագրման, մշակման, պահպանման, փոխանակման և օգտագործման մեխանիզմները, ինչպես նաև ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միասնական տեղեկատվական շտեմարանների, էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի, համայնքային տվյալների թվայնացման և կառավարման ավտոմատացված գործիքների ներդրմանը։ Վերլուծվում է տեղեկատվական համակարգերի ազդեցությունը տարածքային զարգացման ծրագրերի մշակման, համայնքային բյուջեների կառավարման, գույքի և հողային ռեսուրսների հաշվառման, ենթակառուցվածքների վերահսկման, բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների կազմակերպման և վարչական գործընթացների պարզեցման վրա։ Կարևորվում է պետական կառավարման տարբեր մակարդակների միջև տվյալների արագ և անվտանգ փոխանակումը, քանի որ ամբողջական ու արդիական տեղեկատվության հասանելիությունը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել որոշումների հիմնավորվածությունը և նվազեցնել կառավարման ընթացքում առաջացող ժամանակային ու վարչարարական ծախսերը։ Քննության են առնվում նաև համայնքների միջև տեխնիկական հնարավորությունների տարբերությունները, համապատասխան մասնագետների պատրաստվածության, տեղեկատվական անվտանգության, տվյալների պաշտպանության և թվային ենթակառուցվածքների զարգացման հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրվում են էլեկտրոնային կառավարման գործիքների միջոցով բնակչության և տեղական իշխանությունների փոխգործակցության ընդլայնման հնարավորությունները՝ կարևորելով ծառայությունների հասանելիությունը, կառավարման թափանցիկությունը, հաշվետվողականությունը և քաղաքացիների մասնակցությունը համայնքային որոշումների ընդունմանը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տեղեկատվական համակարգերի փոխգործունակությանը և միասնական չափորոշիչների ձևավորմանը, որոնք կարող են ապահովել տարբեր պետական ու համայնքային կառույցներում կուտակվող տվյալների արդյունավետ համադրումը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել թվային տեխնոլոգիաների կիրառման կազմակերպական, իրավական և տեխնիկական խոչընդոտները և ներկայացնել դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման համակարգերի արդիականացմանը, կառավարչական գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը և Հայաստանի համայնքներում բնակչությանը մատուցվող հանրային ծառայությունների որակի բարելավմանը։

Updated: 2026-09-29
Տեղեկետվական համակարգերի զարգացումը ՀՀ տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման բարելավման կարևոր գործոն

Free

Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book21 Read more