Տեղեկետվական համակարգերի զարգացումը ՀՀ տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման բարելավման կարևոր գործոն

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ջերմաէլեկտրակայանների աշխատանքի օպտիմալ ռեժիմների ընտրության խնդրին այն իրավիճակներում, երբ էներգահամակարգում առաջանում են էլեկտրական բեռնվածության կտրուկ կամ ժամանակավոր նվազումներ։ Հետազոտության հիմքում ընկած է էլեկտրաէներգիայի արտադրության և սպառման հավասարակշռության պահպանման անհրաժեշտությունը, քանի որ սպառման նվազումը կարող է անմիջականորեն ազդել էլեկտրակայանների ագրեգատների աշխատանքի ռեժիմների, վառելիքի ծախսի, տեխնիկական վիճակի և ամբողջ էներգահամակարգի տնտեսական արդյունավետության վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ջերմաէլեկտրակայանների տեխնիկական և տնտեսական բնութագրերը, ագրեգատների բեռնվածության փոփոխության հնարավորությունները և տարբեր ռեժիմներում դրանց շահագործման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդրին, թե ինչպես պետք է փոխվի կայանի ագրեգատների աշխատանքը բեռնվածության անկման պայմաններում՝ ապահովելով միաժամանակ էներգահամակարգի հուսալիությունը և արտադրության նվազագույն հնարավոր ծախսերը։ Ուսումնասիրվում են ագրեգատների բեռնաթափման, դրանց միացման կամ անջատման, պահուստային վիճակում պահելու և կայանի ընդհանուր բեռնվածության վերաբաշխման հետ կապված հարցերը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև այն հանգամանքը, որ ջերմաէլեկտրակայանների տարբեր ագրեգատներ ունեն տարբեր տեխնիկատնտեսական ցուցանիշներ, նվազագույն թույլատրելի բեռնվածություններ և արդյունավետության տարբեր մակարդակներ։ Հետևաբար բեռնվածության անկման ժամանակ պարզապես արտադրության ընդհանուր ծավալի նվազեցումը միշտ չէ, որ ապահովում է առավել արդյունավետ արդյունք։ Անհրաժեշտ է որոշել այնպիսի ռեժիմ, որի դեպքում գործող ագրեգատների կազմը և բեռնվածության բաշխումը կլինեն տեխնիկապես թույլատրելի և տնտեսապես նպատակահարմար։ Աշխատության մեջ օպտիմալացման խնդիրը կարող է ձևակերպվել վառելիքի տեսակարար ծախսի, արտադրության ինքնարժեքի կամ այլ տնտեսական չափանիշների նվազեցման միջոցով՝ հաշվի առնելով սարքավորումների տեխնիկական սահմանափակումները, էներգահամակարգի պահանջները և անհրաժեշտ պահուստային հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բեռնվածության անկման խորության և տևողության ազդեցությանը, քանի որ կարճատև և երկարատև նվազումների դեպքում օպտիմալ կառավարման որոշումները կարող են տարբեր լինել։ Կարճաժամկետ փոփոխությունների դեպքում կարող է առավել նպատակահարմար լինել գործող ագրեգատների բեռնվածության կարգավորումը, մինչդեռ երկարատև նվազման պայմաններում կարող է առաջանալ առանձին ագրեգատների անջատման կամ կայանի աշխատանքի կառուցվածքային փոփոխության անհրաժեշտություն։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև էներգահամակարգի ռեժիմների մաթեմատիկական մոդելավորումը և տարբեր հնարավոր աշխատանքային տարբերակների համեմատական գնահատումը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել բեռնվածության փոփոխությունների հետևանքները, գնահատել տեխնիկական և տնտեսական ցուցանիշները և ընտրել առավել արդյունավետ կառավարման ռազմավարությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջերմաէլեկտրակայանների օպերատիվ կառավարման, էներգահամակարգերի պլանավորման և արտադրական ծախսերի նվազեցման խնդիրներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է էլեկտրական բեռնվածության անկումների պայմաններում ջերմաէլեկտրակայանների աշխատանքի օպտիմալացման համակարգված ուսումնասիրություն՝ համադրելով էներգետիկական, տեխնիկական և տնտեսական չափանիշները։ Այն կարող է օգտակար լինել էներգետիկայի մասնագետներին, էլեկտրակայանների ինժեներներին, էներգահամակարգերի օպերատիվ կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղացիության ժամանակակից վիճակի, կենսակերպի և հասարակական-մշակութային առանձնահատկությունների ազգագրական ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է գյուղական բնակչությանը որպես Հայաստանի սոցիալական կառուցվածքի և ազգային մշակութային կյանքի կարևոր բաղադրիչ՝ անդրադառնալով գյուղական համայնքների կազմակերպմանը, բնակչության առօրյային, ավանդույթներին, զբաղմունքներին և սոցիալական հարաբերություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են գյուղացիության պատմականորեն ձևավորված կենսակերպի և ժամանակակից հասարակական փոփոխությունների փոխազդեցությունը, ավանդական մշակութային արժեքների պահպանումն ու դրանց դրսևորումները նոր պայմաններում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու գյուղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական միջավայրը, ընտանիքի և համայնքի դերը, աշխատանքի կազմակերպման ձևերը, ինչպես նաև գյուղական բնակչության ինքնության ու մշակութային ժառանգության առանձնահատկությունները։ Ազգագրական մոտեցումը կարևոր է ոչ միայն նյութական և հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության, այլև հասարակական փոխհարաբերությունների, համայնքային կյանքի և կենսակերպի փոփոխությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի գյուղական բնակչության, ազգագրական գործընթացների, սոցիալական կառուցվածքի և ժամանակակից գյուղական կյանքի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր նյութ է Հայաստանի հասարակության փոփոխությունների և գյուղական միջավայրի մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրման համար։

Политология

Աշխատությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի քսանմեկերորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ պահպանելով ժողովի գործունեության ընթացքի, քննարկումների և ընդունված որոշումների փաստաթղթային հետքը։ Նման արձանագրությունները կարևոր սկզբնաղբյուրներ են 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքի, ազգային ինքնակազմակերպման և հասարակական կառավարման պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ժողովական աշխատանքի կանոնակարգի, հարցերի քննարկման ձևերի, մասնակիցների ելույթների, առաջարկությունների ներկայացման և որոշումների ձևակերպման մասին։ Փաստաթուղթը արժեքավոր է հատկապես Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի ազգային կառույցների գործունեության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ Ազգային ժողովը կարևոր դեր ուներ համայնքի ներքին կառավարման, հասարակական հարաբերությունների կարգավորման և հավաքական խնդիրների քննարկման գործում։ Արձանագրության լեզուն և ձևակերպումները կարող են տեղեկություններ հաղորդել նաև ժամանակաշրջանի վարչական ու հասարակական բառապաշարի, պաշտոնական գրագրության ոճի և ժողովական մշակույթի մասին։ Այն օգտակար նյութ է հայոց նոր շրջանի պատմությամբ, ազգային հաստատությունների զարգացմամբ, համայնքային ինքնակառավարմամբ և պատմական փաստաթղթերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Биология

Կենդանական աշխարհի չորքոտանի ներկայացուցիչների ուսումնասիրությանն ու համակարգված ներկայացմանը նվիրված այս աշխատությունը վերաբերում է չորս վերջույթներով շարժվող կենդանիների բազմազանությանը, նրանց բնորոշ հատկանիշներին, կենսակերպին, կառուցվածքային առանձնահատկություններին և բնության մեջ ունեցած նշանակությանը։ Աշխատության հիմնական թեման կենդանիների այս խմբի ճանաչումն ու դասակարգումն է՝ բնագիտական գիտելիքների այն ավանդույթի շրջանակում, որի նպատակն էր նկարագրել կենդանի օրգանիզմների բազմազանությունը, բացահայտել դրանց միջև առկա նմանություններն ու տարբերությունները և ներկայացնել կենդանական աշխարհի ներքին կազմակերպվածությունը։ Չորքոտանի կենդանիները մարդկության պատմության ընթացքում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցրել մարդու կենսագործունեության, տնտեսության, մշակույթի և բնության մասին պատկերացումների ձևավորման մեջ։ Դրանք ներառում են ընտանի և վայրի կենդանիների բազմաթիվ տեսակներ, որոնք տարբերվում են իրենց արտաքին կառուցվածքով, սննդառության եղանակով, բնակության միջավայրով, շարժման առանձնահատկություններով և մարդու հետ ունեցած փոխհարաբերություններով։ Կենդանիների այս խմբի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ճանաչելու բնության մեջ գոյություն ունեցող կենսաձևերի բազմազանությունը և հասկանալու, թե ինչպես են կենդանի օրգանիզմները հարմարվում իրենց շրջապատող միջավայրին։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ենթադրում է կենդանիների արտաքին և ներքին կառուցվածքի, մարմնի համամասնությունների, վերջույթների գործառույթների, մաշկածածկույթի, սննդառության, բազմացման և կենսակերպի վերաբերյալ բնագիտական տեղեկությունների ներկայացում։ Չորքոտանի կենդանիների դասակարգման կարևոր սկզբունքներից են մարմնի կառուցվածքը, ատամնաշարի առանձնահատկությունները, սննդային նախասիրությունները, շարժման ձևերը և բնակության միջավայրը։ Այս հատկանիշների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու բուսակեր, մսակեր և ամենակեր կենդանիներին, ինչպես նաև բացահայտելու նրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները։ Բնագիտական նկարագրության կարևոր բաղադրիչ է նաև ընտանի և վայրի կենդանիների տարբերակումը։ Ընտանի կենդանիները հազարամյակներ շարունակ ծառայել են որպես մարդու տնտեսական կյանքի կարևոր հենարան՝ ապահովելով սնունդ, հագուստի համար անհրաժեշտ հումք, փոխադրամիջոցներ և գյուղատնտեսական աշխատանքների իրականացում։ Վայրի կենդանիները, իրենց հերթին, ներկայացնում են բնական էկոհամակարգերի անբաժանելի մասը և կարևոր դեր են կատարում բնության հավասարակշռության պահպանման գործում։ Նրանց կենսակերպի և բնական միջավայրի ուսումնասիրությունը նպաստում է կենդանական աշխարհի նկատմամբ գիտական ու ճանաչողական հետաքրքրության զարգացմանը։ Գրքի կարևոր նշանակությունը պայմանավորված է կենդանիների դասակարգման և բնության համակարգված ճանաչման գաղափարով։ Կենդանական աշխարհի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրելու առանձին կենդանիների առանձնահատկությունները, այլև բացահայտելու բնության մեջ գործող ընդհանուր օրինաչափությունները։ Կենդանիների արտաքին նմանությունները, կենսաբանական տարբերությունները և միջավայրին հարմարվելու ձևերը գիտական ճանաչողության կարևոր նյութ են, որոնց միջոցով ձևավորվում են կենդանաբանության հիմնական հասկացությունները։ Այսպիսի աշխատությունները նպաստում են բնության նկատմամբ դիտողական վերաբերմունքի զարգացմանը, կենդանիների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը և բնագիտական մտածողության ձևավորմանը։ Գրական և գիտաճանաչողական առանձնահատկություններով հրատարակությունը տեղավորվում է դասակարգող ու նկարագրական բնագիտական գրականության ավանդույթի մեջ։ Այդ ուղղության աշխատություններին բնորոշ են կենդանիների խմբավորումը, դրանց բնութագրական հատկանիշների ներկայացումը, կենսաբանական տեղեկությունների համակարգումը և բնական աշխարհի բազմազանության բացահայտումը։ 19-րդ դարի բնագիտական գրականության մեջ կենդանիների դասակարգման հարցը կարևոր տեղ էր զբաղեցնում, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում զարգանում էին կենդանաբանությունը, համեմատական անատոմիան և բնական պատմության տարբեր ուղղությունները։ Եվրոպական գիտության ազդեցությամբ բնագիտական գիտելիքները աստիճանաբար տարածվում էին նաև հայերեն կրթական և գիտաճանաչողական գրականության միջոցով՝ նպաստելով բնության մասին գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Պատմական և մշակութային տեսանկյունից հրատարակությունը կարևոր է հայերեն բնագիտական գրականության զարգացման և գիտելիքների տարածման պատմության ուսումնասիրության համար։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի ներդրում է ունեցել հայերեն գիտական, ուսումնական, բառարանագրական և հանրամատչելի գրականության ստեղծման ու հրատարակման գործում։ Միաբանության լուսավորական գործունեության կարևոր նպատակներից էր համաշխարհային գիտական մտքի ձեռքբերումները հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելը և հայերենով տարբեր գիտաճյուղերի վերաբերյալ համակարգված գիտելիքներ տարածելը։ Բնագիտական թեմաներով աշխատությունների հրատարակությունը նպաստում էր կրթության բովանդակության ընդլայնմանը և գիտության տարբեր բնագավառների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Այս աշխատությունը արժեքավոր է հայերեն բնագիտական գրականության պատմության, կենդանիների դասակարգման մասին պատկերացումների, 19-րդ դարի գիտակրթական միջավայրի և Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել կենդանաբաններին, բնագիտության պատմաբաններին, հայագետներին, մատենագետներին և հայ հին գիտաճանաչողական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Նրա ընթերցողական արժեքը կայանում է կենդանական աշխարհի համակարգված ճանաչման, բնության բազմազանության ընկալման և կենդանիների մասին գիտելիքների պատմական զարգացման ուսումնասիրության հնարավորության մեջ՝ միաժամանակ ներկայացնելով հայերեն բնագիտական մտքի ձևավորման ու տարածման կարևոր դրվագներից մեկը։

Литература

Ստեղծագործությունը հայտնի է որպես ֆրանսիացի գրող Ալեքսանդր Դյումա ավագի «Անտոնի» դրաման, որը ներկայացնում է սիրո, հասարակական բարքերի, անձնական ազատության և մարդկային զգացմունքների բախումը։ Գործողությունների կենտրոնում Անտոնիի և Ադելի հարաբերություններն են, որոնց զարգացումը տեղի է ունենում հասարակական նախապաշարմունքների, ընտանեկան պարտավորությունների և անձնական ցանկությունների հակասությունների պայմաններում։ Հեղինակը բացահայտում է այն դժվարությունները, որոնց առջև կանգնում են անհատները, երբ նրանց զգացմունքները հակասում են ընդունված բարոյական նորմերին ու հասարակության պահանջներին։ Ստեղծագործության կարևոր թեմաներից են սիրո և պարտքի հակադրությունը, պատվի ու հեղինակության նշանակությունը, անհատի ինքնուրույն որոշումների իրավունքը և հասարակական դատողության ազդեցությունը անձնական կյանքի վրա։ Դրամատիկական լարվածությունը ձևավորվում է կերպարների ներքին հակասությունների, բարդ հարաբերությունների և ճակատագրական ընտրությունների միջոցով։ Գործը պատկանում է 19-րդ դարի ֆրանսիական ռոմանտիկական դրամատուրգիայի այն ստեղծագործություններին, որոնք ուշադրություն են դարձնում անհատի զգացմունքներին և հասարակական սահմանափակումների դեմ նրա պայքարին։ Հայերեն հրատարակությունը կարևոր է նաև եվրոպական դրամատիկական գրականության՝ հայ ընթերցողին հասանելի դառնալու պատմության տեսանկյունից։

Экономика

Սոցիալ-տնտեսական բնույթի այս հրատարակությունը վերաբերում է բնակչության նյութական բարեկեցության բարձրացման, կենսապայմանների բարելավման և տնտեսական գործունեության արդյունավետ կազմակերպման հիմնահարցերին։ Քննության են առնվում բարեկեցիկ կյանքի ձևավորման տնտեսական և հասարակական նախադրյալները, աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման նշանակությունը, ընտանեկան տնտեսության կազմակերպման սկզբունքները և նյութական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքի, խնայողության, տնտեսավարման մշակույթի և եկամուտների կայունության դերին բնակչության կենսամակարդակի բարելավման գործում։ Դիտարկվում են գյուղատնտեսական ու արտադրական գործունեության զարգացման, աշխատանքի կազմակերպման, տնտեսական նախաձեռնողականության և կենցաղային պայմանների բարելավման հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև հասարակական բարեկեցության, սոցիալական ապահովության, բնակչության տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնման և նյութական պահանջմունքների բավարարման փոխկապակցվածությունները։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու բարեկեցության վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում տարածված տնտեսական պատկերացումները, հասարակական արժեքները և կենսամակարդակի բարձրացման առաջարկվող մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական առաջընթացի, սոցիալական զարգացման և անհատի նյութական ապահովվածության փոխհարաբերություններին՝ պատմական ու հասարակագիտական տեսանկյուններից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել սոցիալ-տնտեսական պատմության, տնտեսական մտածողության, բնակչության կենսամակարդակի և հասարակական զարգացման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող մասնագետների ու հետազոտողների համար։