Հովհաննիսյան, Ալլա Բորիսի

Հովհաննիսյան, Ալլա Բորիսի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Армения в публицистике Мариэтты Шагинян

Աշխատությունը նվիրված է Մարիետա Շահինյանի հրապարակախոսական ժառանգության մեջ Հայաստանի կերպարի ձևավորման, զարգացման և գաղափարագեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում հեղինակի՝ Հայաստանին վերաբերող ակնարկները, հոդվածները, ճանապարհորդական գրառումները և հրապարակախոսական այլ նյութերն են, որոնց միջոցով բացահայտվում են երկրի պատմության, մշակույթի, հասարակական կյանքի, բնաշխարհի և սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների վերաբերյալ նրա ընկալումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես է Հայաստանը ներկայանում ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես պատմական հիշողության, ազգային մշակույթի և հասարակական զարգացման բազմաշերտ միջավայր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել փաստագրական նյութի և հեղինակային մեկնաբանության փոխհարաբերությանը, քանի որ հրապարակախոսական խոսքում իրական իրադարձությունների նկարագրությունը հաճախ զուգորդվում է անձնական տպավորությունների, գնահատականների և գեղարվեստական պատկերավորման միջոցների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հայկական քաղաքների ու գյուղերի, բնության, մշակութային հուշարձանների, մարդկանց առօրյայի և հասարակական գործընթացների նկարագրությունները՝ պարզելու դրանց դերը Հայաստանի ամբողջական կերպարի ձևավորման մեջ։ Կարևոր ուղղություն է նաև հրապարակախոսական լեզվի և ոճի քննությունը՝ ներառելով փաստականության, պատկերավորության, հուզականության, հեղինակային դիրքորոշման և լրագրողական դիտարկման համադրությունը։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված նյութերի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայաստանի վերաբերյալ հեղինակի պատկերացումների փոփոխությունները և դրանք կապելու նրա կենսագրական փորձի ու ժամանակաշրջանի հասարակական միջավայրի հետ։ Հատուկ նշանակություն կարող է ունենալ ազգային և մշակութային ինքնության թեման՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են ներկայացվում պատմական ժառանգությունը, լեզուն, գրականությունը, արվեստը և հասարակության մշակութային հիշողությունը։ Միաժամանակ հրապարակախոսական նյութերը կարևոր է դիտարկել դրանց ստեղծման պատմական ու գաղափարական պայմանների շրջանակում, քանի որ խորհրդային ժամանակաշրջանի մամուլն ու հրապարակախոսությունը գործում էին որոշակի հասարակական և գաղափարական համակարգում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու փաստագրական տեղեկատվությունը, հեղինակային դիտարկումները և ժամանակաշրջանին բնորոշ մեկնաբանությունները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է գրականագիտության, լրագրագիտության, հրապարակախոսության տեսության և հայագիտական ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հայաստանի թեմայի տեղն ու նշանակությունը Մարիետա Շահինյանի ստեղծագործական ժառանգության մեջ։

Updated: 2026-09-27
Армения в публицистике Мариэтты Шагинян

Free

Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more