Հովհաննիսյան, Ալլա Բորիսի

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Մարիետա Շահինյանի հրապարակախոսական ժառանգության մեջ Հայաստանի կերպարի ձևավորման, զարգացման և գաղափարագեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում հեղինակի՝ Հայաստանին վերաբերող ակնարկները, հոդվածները, ճանապարհորդական գրառումները և հրապարակախոսական այլ նյութերն են, որոնց միջոցով բացահայտվում են երկրի պատմության, մշակույթի, հասարակական կյանքի, բնաշխարհի և սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների վերաբերյալ նրա ընկալումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես է Հայաստանը ներկայանում ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես պատմական հիշողության, ազգային մշակույթի և հասարակական զարգացման բազմաշերտ միջավայր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել փաստագրական նյութի և հեղինակային մեկնաբանության փոխհարաբերությանը, քանի որ հրապարակախոսական խոսքում իրական իրադարձությունների նկարագրությունը հաճախ զուգորդվում է անձնական տպավորությունների, գնահատականների և գեղարվեստական պատկերավորման միջոցների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հայկական քաղաքների ու գյուղերի, բնության, մշակութային հուշարձանների, մարդկանց առօրյայի և հասարակական գործընթացների նկարագրությունները՝ պարզելու դրանց դերը Հայաստանի ամբողջական կերպարի ձևավորման մեջ։ Կարևոր ուղղություն է նաև հրապարակախոսական լեզվի և ոճի քննությունը՝ ներառելով փաստականության, պատկերավորության, հուզականության, հեղինակային դիրքորոշման և լրագրողական դիտարկման համադրությունը։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված նյութերի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայաստանի վերաբերյալ հեղինակի պատկերացումների փոփոխությունները և դրանք կապելու նրա կենսագրական փորձի ու ժամանակաշրջանի հասարակական միջավայրի հետ։ Հատուկ նշանակություն կարող է ունենալ ազգային և մշակութային ինքնության թեման՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են ներկայացվում պատմական ժառանգությունը, լեզուն, գրականությունը, արվեստը և հասարակության մշակութային հիշողությունը։ Միաժամանակ հրապարակախոսական նյութերը կարևոր է դիտարկել դրանց ստեղծման պատմական ու գաղափարական պայմանների շրջանակում, քանի որ խորհրդային ժամանակաշրջանի մամուլն ու հրապարակախոսությունը գործում էին որոշակի հասարակական և գաղափարական համակարգում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու փաստագրական տեղեկատվությունը, հեղինակային դիտարկումները և ժամանակաշրջանին բնորոշ մեկնաբանությունները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է գրականագիտության, լրագրագիտության, հրապարակախոսության տեսության և հայագիտական ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հայաստանի թեմայի տեղն ու նշանակությունը Մարիետա Շահինյանի ստեղծագործական ժառանգության մեջ։