Իզմիրլյան, Սարգիս

Իզմիրլյան, Սարգիս

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Մտորումներ մեր հարյուրամյա հեղափոխության մասին, հատոր Բ

Գիրքը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմական կյանքում տեղի ունեցած հեղափոխական գործընթացների, ազգային-ազատագրական պայքարի, քաղաքական վերափոխումների և հասարակական զարգացումների քննությանը՝ դիտարկելով դրանք հարյուրամյակի պատմական հեռանկարի շրջանակում։ Ստեղծագործության առանցքում հեղափոխության պատմական նշանակության, առաջացման պատճառների, գաղափարական հիմքերի, նպատակների և հետևանքների վերլուծությունն է, ինչպես նաև այն քաղաքական ու հասարակական իրադարձությունների վերաիմաստավորումը, որոնք իրենց ազդեցությունն են ունեցել հայ ժողովրդի ազգային ինքնագիտակցության, քաղաքական մտածողության և պատմական ճակատագրի ձևավորման վրա։ Հեղինակը դատումների և քննադատական դիտարկումների միջոցով անդրադառնում է հեղափոխական գաղափարների զարգացմանը, ազգային ձգտումների արտահայտման ձևերին, ազատության և ինքնորոշման խնդիրներին, հասարակական կազմակերպման սկզբունքներին ու քաղաքական պայքարի տարբեր դրսևորումներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի պատմական իրադարձությունների գնահատման հարցը՝ դրանց դիտարկումը ոչ միայն ժամանակի անմիջական իրողությունների, այլև հետագա սերունդների փորձի և պատմական հիշողության տեսանկյունից։ Աշխատության բովանդակային ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հեղափոխական շարժումների գաղափարական ժառանգությանը, ազգային քաղաքական ուժերի դերակատարությանը, հայ հասարակության ներսում ձևավորված տարբեր մոտեցումներին և պատմական իրադարձությունների շուրջ առաջացած գնահատականներին։ Վերնագրում ընդգծված «դատումներ» հասկացությունը մատնանշում է քննական և վերլուծական մոտեցում, որի շրջանակում պատմական անցյալը դիտարկվում է որպես մտորումների, գնահատումների և քաղաքական եզրահանգումների առարկա։ Հատորային կառուցվածքը վկայում է թեմայի շարունակական և բազմակողմանի ներկայացման ձգտման մասին՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին ավելի խորությամբ ընկալելու քննարկվող պատմական երևույթների տարբեր կողմերը։ Գիրքն արժեքավոր է հայոց նորագույն պատմության, հեղափոխական շարժումների պատմության, ազգային գաղափարախոսության և քաղաքական մտքի զարգացմամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ նպաստում է պատմական իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերի ընկալմանը, ազգային հիշողության պահպանմանը և անցյալի փորձի քննադատական վերարժևորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հասարակական մտքի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև հայ ժողովրդի քաղաքական ու հասարակական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Updated: 2026-11-21
Մտորումներ մեր հարյուրամյա հեղափոխության մասին, հատոր Բ

Free

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more