Керимов, Алик Каинбек оглы

Керимов, Алик Каинбек оглы

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Economics

Տարածաշրջանային զարգացումը և տարածաշրջանային պլանավորումը Թուրքիայում (Արևելյան Անատոլիայի օրինակով)

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի տարածաշրջանային զարգացման և տարածքային պլանավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական օրինակ դիտարկելով Արևելյան Անատոլիան՝ երկրի պատմական, աշխարհագրական և սոցիալ-տնտեսական առումով առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող տարածաշրջաններից մեկը։ Քննության առանցքում տարածաշրջանների անհամաչափ զարգացման հիմնախնդիրն է, որը դրսևորվում է տնտեսական ներուժի, բնակչության կենսամակարդակի, արտադրական հնարավորությունների, ենթակառուցվածքների և հանրային ծառայությունների տարածքային տարբերություններով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու այն հանգամանքներին, որոնք պայմանավորում են Թուրքիայի տարբեր շրջանների զարգացման տարբեր մակարդակները, ինչպես նաև պետության կողմից իրականացվող տարածաշրջանային քաղաքականության նպատակներին, սկզբունքներին և գործիքակազմին։ Արևելյան Անատոլիայի օրինակի ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ այս տարածաշրջանը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածքային զարգացման բարդությունները, ծայրամասային շրջանների տնտեսական ակտիվության խթանման անհրաժեշտությունը և կենտրոնական ու պակաս զարգացած տարածքների միջև առկա տարբերությունների հաղթահարման ուղիները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տարածաշրջանային պլանավորման դերը տնտեսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, ներդրումային միջավայրի բարելավման, արտադրական ոլորտների զարգացման, զբաղվածության ընդլայնման և բնակչության սոցիալական պայմանների բարելավման գործում։ Տարածաշրջանային զարգացման գործընթացը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տնտեսական աճի ապահովման միջոց, այլև որպես տարածքային համաչափության, սոցիալական կայունության և երկարաժամկետ զարգացման նախադրյալ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը կարևոր է Թուրքիայի տնտեսական և տարածքային քաղաքականության փոխկապակցվածությունը հասկանալու, երկրի ներքին զարգացման տարբերությունները գնահատելու և տարածաշրջանային անհավասարության հաղթահարման պետական մոտեցումները դիտարկելու համար։ Արևելյան Անատոլիայի ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս ավելի լայն համատեքստում դիտարկելու աշխարհագրական դիրքի, բնական և մարդկային ռեսուրսների, ենթակառուցվածքային հնարավորությունների ու պատմականորեն ձևավորված սոցիալ-տնտեսական պայմանների ազդեցությունը տարածաշրջանների զարգացման վրա։ Նյութը նշանակալի է Թուրքիայի տնտեսության, տարածքային կազմակերպման և տարածաշրջանային քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար, ինչպես նաև արժեքավոր է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են տարածաշրջանային զարգացման տեսական և գործնական խնդիրներով, տարածքային պլանավորման մեթոդներով և տարբեր երկրների զարգացման անհամաչափությունների ուսումնասիրությամբ։

Updated: 2026-11-21
Տարածաշրջանային զարգացումը և տարածաշրջանային պլանավորումը Թուրքիայում (Արևելյան Անատոլիայի օրինակով)

Free

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Read more Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more