Քեշիշյան, Անահիտ Արամունի

Literature

Աշխատությունը նվիրված է սփյուռքահայ նշանավոր արձակագիր Հակոբ Կարապենցի գրական ժառանգության, ստեղծագործական աշխարհայացքի և գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են գրողի ստեղծագործության հիմնական թեմատիկ ուղղությունները, գաղափարական շերտերը, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները և նրա գրականության տեղը հայ նորագույն արձակի զարգացման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու ինքնության, հայրենիքի, օտարության, հիշողության, միայնության և հոգևոր որոնումների թեմաներին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն հեղինակի ստեղծագործական աշխարհում։ Ուսումնասիրվում են սփյուռքահայ մարդու հոգեբանական ապրումները, ազգային պատկանելության գիտակցումը, մշակութային երկակիության դրսևորումները և տարբեր հասարակական միջավայրերում անհատի ինքնորոշման խնդիրները։ Դիտարկվում են գրողի պատմվածքների և վիպական ստեղծագործությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կերպարների ներաշխարհի բացահայտման եղանակները, սյուժետային զարգացումները և պատմողական տեխնիկայի յուրահատկությունները։ Կարևորվում են կերպարների հոգեբանական խորությունը, նրանց ներքին հակասությունները, բարոյական ընտրությունները և հասարակության հետ ունեցած հարաբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հեղինակի լեզվաոճական առանձնահատկություններին, խորհրդանշական պատկերների կիրառությանը, գեղարվեստական ժամանակի և տարածության կազմակերպմանը, ինչպես նաև իրականության ու հիշողության փոխհարաբերությունների արտացոլմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Կարապենցի ստեղծագործություններում հայկական և ամերիկյան մշակութային միջավայրերի փոխազդեցությունները, ազգային ավանդույթների պահպանման և նոր հասարակական արժեքներին հարմարվելու գործընթացները։ Առանձնացվում են գրողի ստեղծագործության մեջ գոյաբանական հարցադրումները, մարդկային հարաբերությունների բարդությունը և անհատի հոգևոր ազատության որոնումները։ Կարևորվում են նաև Կարապենցի գրականության առնչությունները XX դարի համաշխարհային արձակի գեղարվեստական միտումներին, արդիական գրական ուղղություններին և սփյուռքահայ գրականության զարգացման ընդհանուր օրինաչափություններին։ Աշխատությունը կարող է ընդգրկել գրողի ստեղծագործությունների թեմատիկ, կերպարային, կառուցվածքային և համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելով նրա գրական ժառանգության ինքնատիպությունն ու գեղարվեստական արժեքը։ Ուսումնասիրությունը նշանակություն ունի հայ նորագույն գրականության, սփյուռքահայ արձակի, գրական ինքնության և միջմշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, բանասերների, սփյուռքագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։