Мамадназарбеков, Таир Мамадерович

Мамадназарбеков, Таир Мамадерович

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Economics

Իսլամական սոցիալիզմի սոցիալ-տնտեսական հայեցակարգերը․ քննադատական վերլուծություն

Աշխատությունը նվիրված է իսլամական սոցիալիզմի սոցիալ-տնտեսական հայեցակարգերի ուսումնասիրությանը և քննադատական վերլուծությանը՝ բացահայտելով իսլամական կրոնական ու բարոյական սկզբունքների և սոցիալիստական հասարակական-տնտեսական գաղափարների փոխհարաբերությունները։ Իսլամական սոցիալիզմը դիտարկվում է որպես հասարակության կազմակերպման գաղափարական ուղղություն, որի ձևավորման հիմքում ընկած են սոցիալական արդարության, տնտեսական հավասարության, հասարակական համերաշխության, սեփականության սոցիալական պատասխանատվության և նյութական բարիքների արդար բաշխման սկզբունքները։ Ուսումնասիրության կարևոր առանցքներից է իսլամական աշխարհայացքի և սոցիալիստական տնտեսական մտածողության համադրման հնարավորությունների բացահայտումը, ինչպես նաև այն գաղափարական ընդհանրությունների ու հակասությունների քննությունը, որոնք ի հայտ են գալիս այս երկու տարբեր մտավոր և հասարակական ավանդույթների փոխազդեցության ընթացքում։ Աշխատության շրջանակում քննարկվող հիմնախնդիրները հնարավորություն են տալիս անդրադառնալ իսլամական տնտեսական մտածողության այն դրույթներին, որոնք վերաբերում են մասնավոր սեփականության դերին, հարստության կուտակմանը, աշխատանքի արժեքին, սոցիալական պատասխանատվությանը, աղքատության հաղթահարմանը և հասարակության տարբեր շերտերի միջև տնտեսական հարաբերությունների կարգավորմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպես են իսլամական բարոյական նորմերը և կրոնական պատկերացումները մեկնաբանվում սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների համատեքստում, ինչպիսի դեր են ստանում հասարակական բարեկեցության ապահովման և տնտեսական անհավասարության սահմանափակման գաղափարները, ինչպես նաև ինչ սահմաններում կարող են համատեղվել կրոնական ավանդույթների վրա հիմնված հասարակական կարգն ու սոցիալիստական վերափոխումների սկզբունքները։ Քննադատական մոտեցումը կարևոր հնարավորություն է ընձեռում ոչ միայն ներկայացնելու իսլամական սոցիալիզմի գաղափարական հիմքերը, այլև գնահատելու դրա տեսական դրույթների ներքին տրամաբանությունը, կիրառելիության սահմանները, հակասությունները և գործնական նշանակությունը։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև իսլամական աշխարհի հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացման գործընթացները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ իսլամական սոցիալիզմի գաղափարները ձևավորվել և տարածվել են այն պատմական ու քաղաքական պայմաններում, երբ մի շարք հասարակություններ փորձում էին գտնել սեփական զարգացման ուղիները՝ համադրելով ազգային, կրոնական, սոցիալական և տնտեսական առաջնահերթությունները։ Այս համատեքստում աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ընկալելու կրոնի և գաղափարախոսության փոխազդեցությունը, տնտեսական համակարգերի ընտրության հիմնախնդիրները և սոցիալական արդարության վերաբերյալ տարբեր հասարակական պատկերացումների ձևավորումը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես արևելագիտության, իսլամագիտության, քաղաքագիտության, տնտեսագիտական մտքի պատմության և հասարակական գաղափարախոսությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով իսլամական աշխարհի սոցիալ-քաղաքական գործընթացների և դրանց հիմքում ընկած տեսական հայեցակարգերի առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Updated: 2026-11-21
Իսլամական սոցիալիզմի սոցիալ-տնտեսական հայեցակարգերը․ քննադատական վերլուծություն

Free

Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more