Мамадназарбеков, Таир Мамадерович

Мамадназарбеков, Таир Мамадерович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Экономика

Իսլամական սոցիալիզմի սոցիալ-տնտեսական հայեցակարգերը․ քննադատական վերլուծություն

Աշխատությունը նվիրված է իսլամական սոցիալիզմի սոցիալ-տնտեսական հայեցակարգերի ուսումնասիրությանը և քննադատական վերլուծությանը՝ բացահայտելով իսլամական կրոնական ու բարոյական սկզբունքների և սոցիալիստական հասարակական-տնտեսական գաղափարների փոխհարաբերությունները։ Իսլամական սոցիալիզմը դիտարկվում է որպես հասարակության կազմակերպման գաղափարական ուղղություն, որի ձևավորման հիմքում ընկած են սոցիալական արդարության, տնտեսական հավասարության, հասարակական համերաշխության, սեփականության սոցիալական պատասխանատվության և նյութական բարիքների արդար բաշխման սկզբունքները։ Ուսումնասիրության կարևոր առանցքներից է իսլամական աշխարհայացքի և սոցիալիստական տնտեսական մտածողության համադրման հնարավորությունների բացահայտումը, ինչպես նաև այն գաղափարական ընդհանրությունների ու հակասությունների քննությունը, որոնք ի հայտ են գալիս այս երկու տարբեր մտավոր և հասարակական ավանդույթների փոխազդեցության ընթացքում։ Աշխատության շրջանակում քննարկվող հիմնախնդիրները հնարավորություն են տալիս անդրադառնալ իսլամական տնտեսական մտածողության այն դրույթներին, որոնք վերաբերում են մասնավոր սեփականության դերին, հարստության կուտակմանը, աշխատանքի արժեքին, սոցիալական պատասխանատվությանը, աղքատության հաղթահարմանը և հասարակության տարբեր շերտերի միջև տնտեսական հարաբերությունների կարգավորմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպես են իսլամական բարոյական նորմերը և կրոնական պատկերացումները մեկնաբանվում սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների համատեքստում, ինչպիսի դեր են ստանում հասարակական բարեկեցության ապահովման և տնտեսական անհավասարության սահմանափակման գաղափարները, ինչպես նաև ինչ սահմաններում կարող են համատեղվել կրոնական ավանդույթների վրա հիմնված հասարակական կարգն ու սոցիալիստական վերափոխումների սկզբունքները։ Քննադատական մոտեցումը կարևոր հնարավորություն է ընձեռում ոչ միայն ներկայացնելու իսլամական սոցիալիզմի գաղափարական հիմքերը, այլև գնահատելու դրա տեսական դրույթների ներքին տրամաբանությունը, կիրառելիության սահմանները, հակասությունները և գործնական նշանակությունը։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև իսլամական աշխարհի հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացման գործընթացները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ իսլամական սոցիալիզմի գաղափարները ձևավորվել և տարածվել են այն պատմական ու քաղաքական պայմաններում, երբ մի շարք հասարակություններ փորձում էին գտնել սեփական զարգացման ուղիները՝ համադրելով ազգային, կրոնական, սոցիալական և տնտեսական առաջնահերթությունները։ Այս համատեքստում աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ընկալելու կրոնի և գաղափարախոսության փոխազդեցությունը, տնտեսական համակարգերի ընտրության հիմնախնդիրները և սոցիալական արդարության վերաբերյալ տարբեր հասարակական պատկերացումների ձևավորումը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես արևելագիտության, իսլամագիտության, քաղաքագիտության, տնտեսագիտական մտքի պատմության և հասարակական գաղափարախոսությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով իսլամական աշխարհի սոցիալ-քաղաքական գործընթացների և դրանց հիմքում ընկած տեսական հայեցակարգերի առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Обновлено. 2026-11-21
Իսլամական սոցիալիզմի սոցիալ-տնտեսական հայեցակարգերը․ քննադատական վերլուծություն

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее