Մանասյան, Դավիթ Մաքսիմի

Մանասյան, Դավիթ Մաքսիմի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

Արաբա-իրանական քաղաքական հարաբերությունների զարգացման հիմնական ուղղությունները Իրանի իսլամական հեղափոխությունից մինչև 21-րդ դարի սկիզբը

Աշխատությունը նվիրված է արաբական պետությունների և Իրանի Իսլամական Հանրապետության միջև քաղաքական հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման և փոխակերպման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ Իրանում 1979 թվականին տեղի ունեցած իսլամական հեղափոխությունից մինչև 21-րդ դարի սկիզբն ընկած ժամանակաշրջանում։ Հետազոտության առանցքում են տարածաշրջանի քաղաքական գործընթացների ազդեցությամբ ձևավորված արաբա-իրանական հարաբերությունների առանձնահատկությունները, դրանց գաղափարախոսական, ռազմաքաղաքական և աշխարհաքաղաքական հիմքերը, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունների պայմաններում Իրանի և արաբական աշխարհի փոխհարաբերությունների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իսլամական հեղափոխության հետևանքով Իրանի արտաքին քաղաքականության մեջ տեղի ունեցած փոփոխություններին, նոր քաղաքական համակարգի գաղափարական սկզբունքներին և դրանց ազդեցությանը արաբական երկրների հետ հարաբերությունների բնույթի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու արաբական պետությունների տարբեր մոտեցումները Իրանի նոր քաղաքական ուղեգծի նկատմամբ՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային անվտանգության, պետական շահերի, կրոնական և գաղափարախոսական գործոնների, ինչպես նաև միջպետական մրցակցության նշանակությունը։ Քննարկվող հարաբերությունների զարգացման համատեքստում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Իրան-արաբական աշխարհ փոխգործակցության վրա ազդեցություն ունեցած տարածաշրջանային հակամարտությունները, Պարսից ծոցի քաղաքական իրադրությունը, արաբական երկրների և Իրանի անվտանգության առաջնահերթությունները, ինչպես նաև արտաքին ուժերի ներգրավվածությունը Մերձավոր Արևելքի քաղաքական գործընթացներում։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակը թույլ է տալիս բացահայտել արաբա-իրանական հարաբերությունների բազմաշերտ բնույթը, որտեղ համագործակցության հնարավորությունները հաճախ համադրվել են քաղաքական տարաձայնությունների, փոխադարձ անվստահության և տարածաշրջանային ազդեցության համար մրցակցության հետ։ Կարևորվում է նաև այն հանգամանքը, որ արաբական աշխարհը միասնական քաղաքական միավոր չէ, և տարբեր արաբական պետություններ Իրանի նկատմամբ ունեցել են տարբեր դիրքորոշումներ՝ պայմանավորված իրենց աշխարհաքաղաքական դիրքով, ազգային շահերով, ներքին քաղաքական իրավիճակով և տարածաշրջանային դաշնակցային հարաբերություններով։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը նպաստում է արաբական պետությունների արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունների և Իրանի հետ նրանց հարաբերությունների տարբերակված ընկալմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև Իրանի իսլամական հեղափոխությունից հետո Մերձավոր Արևելքում ձևավորված քաղաքական համակարգի, տարածաշրջանային ուժային կենտրոնների փոխհարաբերությունների և միջազգային հարաբերությունների վերափոխման գործընթացների ընկալման համար։ Այն ընդգծում է կրոնական ու գաղափարախոսական գործոնների, աշխարհաքաղաքական շահերի, պատմական հակասությունների և անվտանգության խնդիրների փոխկապակցված դերը միջպետական հարաբերությունների ձևավորման գործում։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում միջազգային հարաբերությունների, իրանագիտության, արաբագիտության, քաղաքագիտության և Մերձավոր Արևելքի ժամանակակից պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ տրամադրելով թեմատիկ հիմք տարածաշրջանի քաղաքական զարգացումների, արաբա-իրանական հարաբերությունների պատմական ընթացքի և դրանց ազդեցությամբ ձևավորված աշխարհաքաղաքական իրադրության ուսումնասիրման համար։

Updated: 2026-11-19
Արաբա-իրանական քաղաքական հարաբերությունների զարգացման հիմնական ուղղությունները Իրանի իսլամական հեղափոխությունից մինչև 21-րդ դարի սկիզբը

Free

Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more