Մանուկյան, Արմեն էդուարդի

Մանուկյան, Արմեն էդուարդի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Technology

Разработка методов построения автоматизированных систем прогнозирования состояния сложных объектов

Աշխատությունը նվիրված է բարդ տեխնիկական, տեխնոլոգիական կամ կազմակերպական օբյեկտների վիճակի կանխատեսման համար ավտոմատացված համակարգերի կառուցման մեթոդների մշակմանը և դրանց տեսական ու կիրառական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տարբեր աղբյուրներից ստացվող տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվող համակարգի ընթացիկ վիճակը գնահատելու և դրա հետագա փոփոխությունները կանխատեսելու խնդիրներն են։ Քննվում են բարդ օբյեկտների բնորոշ առանձնահատկությունները՝ բազմաթիվ փոխկապակցված պարամետրերի առկայությունը, գործընթացների դինամիկ բնույթը, արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցությունը, ինչպես նաև տեղեկատվության անորոշությունն ու ոչ ամբողջականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կանխատեսման համար նշանակություն ունեցող հատկանիշների ընտրությանը, տվյալների նախնական մշակմանը և այնպիսի մաթեմատիկական մոդելների ձևավորմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու համակարգի վիճակի փոփոխման հիմնական օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում են ժամանակային տվյալների վերլուծության, վիճակագրական գնահատման, մաթեմատիկական մոդելավորման, օրինաչափությունների ճանաչման և որոշումների ընդունման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ավտոմատացված համակարգի կառուցվածքի ձևավորումը՝ ներառելով տվյալների ստացման, պահպանման, վերլուծության, կանխատեսման և արդյունքների ներկայացման փոխկապակցված ենթահամակարգերը։ Դիտարկվում է նաև համակարգի աշխատանքի հուսալիության խնդիրը, քանի որ կանխատեսման արդյունքների ճշգրտությունը կախված է ինչպես մուտքային տվյալների որակից, այնպես էլ ընտրված մոդելների համապատասխանությունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են մշակվել տարբեր կանխատեսման մեթոդների համեմատման և դրանց արդյունավետության գնահատման չափանիշներ՝ կանխատեսման սխալի, հաշվարկային բարդության և նոր տվյալներին հարմարվելու հնարավորության տեսանկյուններից։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի համակարգի հարմարվողականությունը, երբ նոր տեղեկատվության ստացման պայմաններում հնարավոր է ճշգրտել մոդելի պարամետրերը և բարձրացնել հետագա կանխատեսումների արդյունավետությունը։ Նման ավտոմատացված համակարգերը կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ արտադրական գործընթացների, տեխնիկական սարքավորումների, էներգետիկական համակարգերի, տրանսպորտային համալիրների և այլ բազմապարամետր օբյեկտների վիճակի գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է համակարգային վերլուծության, մաթեմատիկական մոդելավորման, կանխատեսման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել բարդ օբյեկտների վիճակի ժամանակին ու հիմնավորված կանխատեսման արդյունավետ ավտոմատացված միջոցներ։

Updated: 2026-09-19
Разработка методов построения автоматизированных систем прогнозирования состояния сложных объектов

Free

Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book7 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more