Books by this author (1)
Pedagogy
Ժողովրդական բանահյուսության դերը սովորողների բարոյական որակների ձևավորման գործում
Աշխատությունը նվիրված է ժողովրդական բանահյուսության դերի ուսումնասիրությանը սովորողների բարոյական որակների ձևավորման գործընթացում՝ դիտարկելով բանահյուսական ստեղծագործությունները որպես ազգային մշակույթի, արժեքների և բարոյական փորձի փոխանցման կարևոր միջոց։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ հեքիաթները, առակները, առածները, ասացվածքները, ավանդազրույցները, լեգենդները, ժողովրդական երգերը և բանավոր ստեղծագործության այլ ձևերը ոչ միայն ներկայացնում են ժողովրդի պատմական ու մշակութային հիշողությունը, այլև փոխանցում են բարու և չարի, արդարության և անարդարության, ազնվության, աշխատասիրության, պատասխանատվության, համերաշխության, հայրենասիրության և փոխօգնության մասին պատկերացումներ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարող են այդ ստեղծագործությունները նպաստել սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորմանը և բարոյական վարքագծի գիտակցմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկավարժական գործընթացում բանահյուսական նյութի նպատակային ընտրությանը և կիրառմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների տարիքային, հոգեբանական և ճանաչողական առանձնահատկությունները։ Հեքիաթների և ավանդազրույցների հերոսների արարքների քննարկումը հնարավորություն է տալիս սովորողներին տարբերակել դրական և բացասական վարքագիծը, գնահատել որոշումների հետևանքները և սեփական փորձի հետ կապել ներկայացվող բարոյական գաղափարները։ Առածներն ու ասացվածքները կարող են ծառայել որպես կարճ և դիպուկ ձևակերպված կենսափորձի օրինակներ՝ նպաստելով իմաստության, աշխատասիրության, համբերության, փոխադարձ հարգանքի և պատասխանատվության արժեքների ընկալմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բանահյուսության կիրառման մեթոդներին՝ ընթերցանության և պատմելու, քննարկումների, դերային խաղերի, ստեղծագործական առաջադրանքների, բանահյուսական նյութի մեկնաբանության և համեմատական վերլուծության միջոցով։ Նման մեթոդները սովորողին դարձնում են ոչ թե միայն պատրաստի բարոյական գաղափարների ընկալող, այլև դրանց իմաստավորման և գնահատման ակտիվ մասնակից։ Կարևոր է նաև բանահյուսության կապը ազգային ինքնության և մշակութային ժառանգության հետ։ Ժողովրդական ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել սովորողների՝ սեփական ժողովրդի պատմության, ավանդույթների, լեզվի և մշակույթի նկատմամբ հետաքրքրության ու հարգանքի ձևավորմանը՝ միաժամանակ զարգացնելով այլ մշակույթների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունք։ Հետազոտության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև ընտանիքի, դպրոցի և մշակութային միջավայրի համատեղ դերը բանահյուսական արժեքների փոխանցման գործում։ Ուսուցիչը կարող է բանահյուսական նյութը կապել առօրյա իրավիճակների և սովորողների անձնական փորձի հետ՝ օգնելով նրանց տեսնել բարոյական սկզբունքների գործնական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է կարևորել նաև այն հանգամանքը, որ բանահյուսական ստեղծագործությունների ընտրության և մեկնաբանության ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել դրանց պատմական ու մշակութային համատեքստը և խուսափել բարոյական գաղափարների մեխանիկական մատուցումից։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս զարգացնել սովորողների ինքնուրույն դատողությունը, քննադատական մտածողությունը և սեփական վարքի նկատմամբ պատասխանատվությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, դասվարների, դաստիարակների, կրթության կազմակերպիչների, բանահյուսությամբ զբաղվող մասնագետների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ժողովրդական բանահյուսությունը կարող է արդյունավետ կրթադաստիարակչական միջոց լինել՝ նպաստելով սովորողների բարոյական պատկերացումների, արժեքային համակարգի, ազգային ինքնագիտակցության և սոցիալական պատասխանատվության ձևավորմանը, հատկապես այն դեպքում, երբ բանահյուսական նյութը ներառվում է նպատակային, տարիքին համապատասխան և ակտիվ մանկավարժական մեթոդներով կազմակերպված ուսումնական գործընթացում։
Updated: 2026-09-17