Մելիքյան, Մակար Նորայրի

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Միավորված ազգերի կազմակերպության խաղաղապահ գործողությունների ձևավորման, զարգացման և իրականացման գործընթացի համակողմանի ուսումնասիրությանը 1948-2005 թվականների ընթացքում։ Գրքում ներկայացվում է միջազգային խաղաղության և անվտանգության պահպանման նպատակով ձևավորված խաղաղապահ մեխանիզմների պատմական զարգացումը, դրանց իրավաքաղաքական հիմքերը և տարբեր ժամանակաշրջաններում ունեցած նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են խաղաղապահ առաքելությունների առաջացման պատճառները, դրանց կազմակերպման սկզբունքները, մանդատների առանձնահատկությունները, մասնակից պետությունների դերը և միջազգային կազմակերպության ներգրավվածության ձևերը զինված հակամարտությունների կանխարգելման, կարգավորման և հետկոնֆլիկտային վերականգնման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են փոխվել խաղաղապահ գործողությունների նպատակներն ու գործառույթները միջազգային հարաբերությունների փոփոխվող պայմաններում։ Քննության են առնվում ինչպես դասական դիտորդական և զինադադարի պահպանման առաքելությունները, այնպես էլ ավելի բարդ բազմագործառութային գործողությունները, որոնք ներառում էին քաղաքացիական բնակչության պաշտպանություն, ընտրությունների կազմակերպման աջակցություն, պետական կառույցների վերականգնում, հումանիտար խնդիրների լուծում և խաղաղության ամրապնդում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են խաղաղապահ գործողությունների արդյունավետության վրա ազդող քաղաքական, ռազմական, իրավական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև դրանց ընթացքում ի հայտ եկած դժվարություններն ու հակասությունները։ Կարևորվում է Անվտանգության խորհրդի, անդամ պետությունների և միջազգային այլ կառույցների փոխգործակցությունը, ինչպես նաև խաղաղապահ առաքելությունների նկատմամբ միջազգային հանրության վերաբերմունքի փոփոխությունը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խաղաղապահության՝ որպես միջազգային անվտանգության ապահովման կարևոր գործիքի, զարգացման հիմնական փուլերի, ձեռքբերումների և սահմանափակումների մասին։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը թույլ է տալիս համադրել տարբեր հակամարտությունների պայմաններում իրականացված գործողությունները և բացահայտել դրանց ընդհանուր ու առանձնահատուկ գծերը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, պատմության, միջազգային իրավունքի և անվտանգության ուսումնասիրությունների ոլորտներում մասնագիտացող ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների և մասնագետների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային խաղաղության պահպանման և հակամարտությունների կարգավորման մեխանիզմների պատմությամբ։