Միքայելյան, Հայկուշ Պողոսի

Chemistry

Օրգանական և հետերոցիկլային միացությունների քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 2,3,3-տեղակալված 6,7-դիմեթօքսի-4-օքսո կամ 4-հիդրօքսի-1,2,3,4-տետրահիդրոիզոխինոլինների և դրանց ացիկլիկ անալոգների սինթեզի, կառուցվածքի ու քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում իզոխինոլինային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց նշանակությունը ազոտ պարունակող հետերոցիկլային միացությունների քիմիայում և ֆունկցիոնալ խմբերի ազդեցությունը մոլեկուլների ռեակցիոնունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տետրահիդրոիզոխինոլինային օղակի տարբեր դիրքերում տեղակալիչների առկայությանը, մեթօքսի, կարբոնիլային և հիդրօքսիլային խմբերի կառուցվածքային ու էլեկտրոնային ազդեցություններին։ Վերլուծվում են նպատակային միացությունների առաջացման ընդհանուր օրինաչափությունները, կառուցվածքային փոփոխությունների հնարավոր ուղղությունները և ցիկլային ու ացիկլիկ համակարգերի քիմիական վարքագծի տարբերությունները։ Քննարկվում են սինթեզված նյութերի ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, տարածական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցությունները և դրանց հետագա քիմիական փոխակերպումների հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել միացությունների կառուցվածքի հաստատման սպեկտրային և վերլուծական մոտեցումները, ինչպես նաև տարբեր ածանցյալների հատկությունների համեմատական գնահատման մեթոդաբանական հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նման հետերոցիկլային կառուցվածքների նշանակությանը օրգանական սինթեզի զարգացման, կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունների բացահայտման և կենսաբանական հետաքրքրություն ներկայացնող միացությունների հետազոտության տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիայի, հետերոցիկլային միացությունների քիմիայի, դեղագործական քիմիայի և ազոտ պարունակող օրգանական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։