Միրզոյան, Նարինե Զորիկի

History

Աշխատությունը նվիրված է Մխիթար Գոշի կյանքին, գործունեությանը և նրա իրավական ու գրական ժառանգության կարևորագույն ստեղծագործության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում է հեղինակի ապրած ժամանակաշրջանի պատմական, հասարակական և մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել են նրա աշխարհայացքը, գիտական հետաքրքրությունները և իրավական մտածողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան հայկական իրավական մտքի զարգացմանը և այն նախադրյալներին, որոնք նպաստել են հայկական իրավական ավանդույթի համակարգված ձևավորմանը։ Աշխատության կենտրոնական թեման է «Գիրք Դատաստանի» երկը, որը դիտարկվում է որպես հայ միջնադարյան իրավագիտության կարևորագույն հուշարձաններից մեկը։ Ուսումնասիրվում են դրա կառուցվածքը, բովանդակությունը, իրավական սկզբունքները և հասարակական հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված դրույթները։ Հեղինակը անդրադառնում է ընտանեկան, գույքային, ժառանգական, քրեական և այլ իրավահարաբերություններին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր սոցիալական խմբերի և համայնքային հարաբերությունների կարգավորման խնդիրներն արտացոլվել իրավական նորմերում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում երկում ներկայացված արդարության, պատասխանատվության, պատժի, իրավունքի և հասարակական կարգի գաղափարներին, ինչպես նաև դրանց կապին ժամանակաշրջանի բարոյական և կրոնական պատկերացումների հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում է նաև ստեղծագործության ազդեցությունը հետագա հայկական իրավական մշակույթի և հասարակական կյանքի վրա, ինչպես նաև դրա տարածումն ու կիրառությունը հայկական և տարածաշրջանային միջավայրերում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են միջնադարյան Հայաստանում իրավական, բարոյական և կրոնական գաղափարները փոխկապակցվել և վերածվել հասարակական հարաբերությունների կարգավորման համակարգված մոտեցումների։ Գիրքը կարևոր է ոչ միայն որպես առանձին պատմաիրավական հուշարձանի ուսումնասիրություն, այլև որպես հայ ժողովրդի իրավական մտածողության, մշակույթի և հասարակական կազմակերպման պատմության վերաբերյալ արժեքավոր աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, իրավաբանների, հայագետների, մշակութաբանների, միջնադարագետների, գրականագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայկական միջնադարյան իրավական և մշակութային ժառանգությամբ։