Books by this author (2)
Literature
Գրիգոր Մագիստրոսի կյանքը և գեղարվեստական ժառանգությունը
Սա հայ միջնադարյան գրականության և պատմամշակութային ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Գրիգոր Մագիստրոսի կյանքի ուղու, հասարակական-քաղաքական գործունեության և գեղարվեստական ժառանգության համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, կրթական և մշակութային միջավայրի ազդեցությունը նրա ձևավորման վրա, ինչպես նաև նրա դերը Բագրատունյաց շրջանի մտավոր կյանքի զարգացման գործում։ Վերլուծվում են նրա նամականին, բանաստեղծական և թարգմանական գործերը՝ ընդգծելով լեզվական ինքնատիպությունը, հռետորական արվեստը և հելլենիստական մշակույթի ազդեցությունը նրա ստեղծագործության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա գիտական-փիլիսոփայական հետաքրքրություններին, միջնադարյան հայ գրական լեզվի զարգացման մեջ ունեցած ներդրմանը և նրա ստեղծագործությունների գաղափարական շերտերին։ Քննարկվում է նաև նրա ժառանգության ընկալումը հայ միջնադարյան և նոր շրջանի ուսումնասիրություններում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան գրականագիտության, պատմագիտության և աղբյուրագիտության ոլորտներում՝ նպաստելով Գրիգոր Մագիստրոսի բազմակողմանի գիտական գնահատմանը։
Updated: 2026-09-10Literature
10-11-րդ դարերի հայ մշակութային դաշտը և գրականության զարգացման առանձնահատկությունները
Աշխատությունը նվիրված է 10-11-րդ դարերի հայ մշակութային կյանքի և գրականության զարգացման առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջնադարյան Հայաստանի մշակութային միջավայրն է, դրա ձևավորման պատմական պայմանները և այն գործընթացները, որոնք նպաստեցին գրական մտքի, կրթության, գիտության, արվեստի և հոգևոր մշակույթի զարգացմանը։ Ուսումնասիրվում են ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական իրադարձությունների ազդեցությունը մշակութային կյանքի վրա, ինչպես նաև հայկական իշխանությունների, եկեղեցական կենտրոնների, վանքերի և կրթական օջախների դերը ազգային մշակույթի պահպանման ու տարածման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրականության զարգացման հիմնական ուղղություններին, ժանրային բազմազանությանը և գեղարվեստական մտածողության փոփոխություններին։ Քննարկվում են պատմագրության, աստվածաբանական գրականության, վարքագրության, ներբողագրության, մեկնողական գրականության և այլ ժանրերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը միջնադարյան հայ հասարակության հոգևոր և մտավոր կյանքի հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գրական ստեղծագործությունների լեզվական և ոճական հատկանիշներին, հեղինակների աշխարհայացքին, թեմատիկ նախասիրություններին և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներին։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են ժամանակաշրջանի հեղինակներն անդրադարձել հավատքի, բարոյականության, հայրենիքի, ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մարդու հոգևոր աշխարհի խնդիրներին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է հայկական գրական ավանդույթի կապը նախորդ դարերի մշակութային ժառանգության հետ և նոր գաղափարների ու գեղարվեստական ձևերի ձևավորումը։ 10-11-րդ դարերի մշակութային դաշտը դիտարկվում է նաև տարածաշրջանային պատմամշակութային գործընթացների համատեքստում՝ հաշվի առնելով հարևան ժողովուրդների և քաղաքակրթական կենտրոնների հետ ունեցած փոխազդեցությունները։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ այս ժամանակաշրջանը հայկական միջնադարյան մշակույթի զարգացման նշանակալի փուլերից է, երբ գրական և հոգևոր ավանդույթները շարունակեցին զարգանալ՝ միաժամանակ արձագանքելով հասարակական ու քաղաքական փոփոխություններին։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, հայագետներին, պատմաբաններին, միջնադարագետներին, մշակութաբաններին, բանասերներին, ուսանողներին և հայ միջնադարյան մշակույթի ու գրական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։
Updated: 2026-09-20