Մկրտչյան, Խորեն Լևոնի

Մկրտչյան, Խորեն Լևոնի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Agriculture

Պտղատու ծառատեսակների կոկցիդների դեմ պայքարի միջոցառումների մշակումը Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտում

Աշխատանքը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտում պտղատու ծառատեսակների կոկցիդների դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների ուսումնասիրմանն ու մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում կոկցիդների տարածվածությանը, տեսակային կազմին, կենսաբանական առանձնահատկություններին, զարգացման փուլերին և պտղատու ծառերի վրա դրանց պատճառած վնասներին։ Այս վնասատուները կարող են զգալիորեն թուլացնել ծառերը, նվազեցնել աճի և պտղաբերության ինտենսիվությունը, վատացնել պտուղների ապրանքային որակը և որոշ դեպքերում նպաստել բույսերի ընդհանուր կենսունակության նվազմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել վնասատուների տարածմանն ու բազմացմանը նպաստող պայմանները՝ կապված ջերմաստիճանի, խոնավության, ծառերի սորտային առանձնահատկությունների, ագրոտեխնիկայի և այգիների մշակության համակարգի հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու տեղական կլիմայական և էկոլոգիական պայմանների հաշվառումը, քանի որ դրանք կարող են էական ազդեցություն ունենալ կոկցիդների զարգացման դինամիկայի և վնասակարության աստիճանի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պայքարի տարբեր եղանակների արդյունավետության գնահատումը՝ ներառյալ ագրոտեխնիկական, մեխանիկական, կենսաբանական և քիմիական միջոցառումները։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև պայքարի միջոցների կիրառման օպտիմալ ժամկետների որոշումը՝ հաշվի առնելով վնասատուների զարգացման առավել խոցելի փուլերը և պտղատու ծառերի վեգետացիայի առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է հիմնավորել վնասատուների դեմ ինտեգրված պայքարի մոտեցման կիրառումը, որի դեպքում տարբեր միջոցները համակցվում են՝ բարձր արդյունավետություն ապահովելու և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր բացասական ազդեցությունը նվազեցնելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել պտղատու այգիների պաշտպանության արդյունավետ համակարգի ձևավորմանը, բերքատվության և պտղի որակի պահպանմանը, ինչպես նաև վնասատուների տարածման կանխարգելմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ագրոնոմներին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, պտղաբույծներին, միջատաբաններին, գյուղատնտեսական խորհրդատուներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Updated: 2026-08-22
Պտղատու ծառատեսակների կոկցիդների դեմ պայքարի միջոցառումների մշակումը Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտում

Free

Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book10 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Read more