Մուհամմադ իբն Աբդալլահ

Մուհամմադ իբն Աբդալլահ

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Religion

Մուհամմադ մարգարեի վեց ուխտերը իր ժամանակակից քրիստոնյաների հետ

Գիրքը նվիրված է իսլամի հիմնադիր Մուհամմադ մարգարեի և նրա ժամանակաշրջանում ապրած քրիստոնեական համայնքների միջև հաստատված հարաբերություններին, փոխադարձ համաձայնություններին ու ուխտերին՝ ներկայացնելով վաղ իսլամի պատմության մեջ միջկրոնական հարաբերությունների ձևավորման կարևոր դրվագներից մեկը։ Աշխատության առանցքում Մուհամմադ մարգարեին վերագրվող վեց ուխտերն են, որոնք առնչվում են քրիստոնյաների կրոնական իրավունքների, համայնքային ինքնուրույնության, անվտանգության, պաշտամունքի ազատության և փոխադարձ պարտավորությունների հարցերին։ Այս փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ այն սկզբունքներին, որոնց հիման վրա վաղ մուսուլմանական իշխանությունը կարգավորում էր հարաբերությունները այլ կրոնական համայնքների հետ, ինչպես նաև բացահայտել կրոնական տարբերությունների պայմաններում խաղաղ համակեցության, հանդուրժողականության և փոխադարձ հարգանքի գաղափարների պատմական արտահայտությունները։ Հատուկ նշանակություն ունեն քրիստոնեական համայնքների ինքնության, եկեղեցական կառույցների, հոգևորականության, սեփականության և կրոնական արարողությունների պաշտպանության հետ կապված հարցերը, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում իսլամա-քրիստոնեական հարաբերությունների պատմության մեջ։ Ուխտերը դիտարկելու միջոցով ընթերցողը կարող է պատկերացում կազմել վաղ իսլամի քաղաքական և հասարակական մտածողության, մարգարեական իշխանության բնույթի, միջկրոնական համաձայնությունների նշանակության և տարբեր դավանանքների ներկայացուցիչների միջև իրավական ու բարոյական հարաբերությունների կարգավորման սկզբունքների մասին։ Աշխատությունն արժեքավոր է նաև այն տեսանկյունից, որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել իսլամի և քրիստոնեության պատմական առնչությունները ոչ միայն կրոնական ուսմունքների տարբերությունների, այլև համագործակցության, փոխադարձ պարտավորությունների և խաղաղ գոյակցության փորձի համատեքստում։ Թեման առանձնահատուկ արդիականություն ունի կրոնական հանդուրժողականության, միջմշակութային երկխոսության և կրոնական փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանության ժամանակակից քննարկումների տեսանկյունից, քանի որ պատմական ուխտերը ներկայացնում են բազմակրոն հասարակություններում համակեցության սկզբունքների ձևավորման վաղ օրինակներ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել իսլամագիտության, արաբագիտության, աստվածաբանության, պատմության, կրոնագիտության և միջկրոնական հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին՝ նպաստելով Մուհամմադ մարգարեի ժամանակաշրջանի պատմական իրողությունների, իսլամա-քրիստոնեական հարաբերությունների և կրոնական հանդուրժողականության պատմական հիմքերի առավել խորքային ընկալմանը։

Updated: 2026-11-18
Մուհամմադ մարգարեի վեց ուխտերը իր ժամանակակից քրիստոնյաների հետ

Free

Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more