Books by this author (1)
Medicine
Տարերային աղետների և արտակարգ իրավիճակների ժամանակ համաճարակաբանական տվյալների բազայի ստեղծման մեթոդոլոգիան և կառուցման սկզբունքները
Աշխատությունը նվիրված է տարերային աղետների և արտակարգ իրավիճակների պայմաններում համաճարակաբանական տեղեկատվության համակարգված հավաքագրման, պահպանման, մշակման և վերլուծության համար նախատեսված տվյալների բազայի ստեղծման մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տեղեկատվական համակարգի այնպիսի կառուցվածքի ձևավորումն է, որը հնարավորություն է տալիս տարբեր աղբյուրներից ստացվող տվյալները կազմակերպել միասնական սկզբունքներով և օգտագործել հանրային առողջության իրավիճակի գնահատման ու կառավարչական որոշումների տեղեկատվական ապահովման համար։ Արտակարգ իրավիճակներում տվյալների ժամանակին և հետևողական գրանցումը դիտարկվում է որպես կարևոր պայման՝ բնակչության առողջությանը վերաբերող փոփոխությունները գնահատելու, հնարավոր համաճարակաբանական ռիսկերը վաղ նկատելու և համապատասխան ծառայությունների միջև տեղեկատվական փոխգործակցությունը կազմակերպելու տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տվյալների դասակարգման, ստանդարտացման, համադրելիության և որակի վերահսկման սկզբունքները, ինչպես նաև տեղեկատվական հոսքերի կազմակերպումը տարբեր կառույցների միջև։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել տվյալների բազայի տրամաբանական կառուցվածքին, գրանցվող ցուցանիշների փոխկապակցվածությանը, տարածաժամանակային տվյալների ներկայացմանը և տեղեկատվության պարբերական թարմացման մեխանիզմներին։ Կարևոր ուղղություն է տվյալների ամբողջականության, ճշգրտության և կրկնությունների բացառման ապահովումը, քանի որ արտակարգ իրավիճակների պայմաններում տեղեկատվությունը կարող է ստացվել բազմաթիվ աղբյուրներից և տարբեր ձևաչափերով։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել նաև տեղեկատվության գաղտնիության և հասանելիության կառավարման սկզբունքները՝ հատկապես անձնական կամ առողջությանը վերաբերող տվյալների պաշտպանության տեսանկյունից։ Տվյալների համակարգված պահպանումը հնարավորություն է տալիս իրականացնել վիճակագրական և համաճարակաբանական վերլուծություններ, համեմատել տարբեր ժամանակահատվածների ու տարածքների ցուցանիշները և ձևավորել իրավիճակի ընդհանուր գնահատման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական պատկեր։ Մեթոդաբանական տեսանկյունից կարևոր է նաև համակարգի ճկունությունը, որպեսզի այն հնարավոր լինի հարմարեցնել տարբեր բնույթի արտակարգ իրավիճակներին և տեղեկատվական պահանջների փոփոխությանը։ Նման տվյալների բազան կարող է ծառայել նաև հետագա գիտական ուսումնասիրությունների, արտակարգ իրավիճակների արձագանքման փորձի գնահատման և հանրային առողջության պատրաստվածության բարելավման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է համաճարակաբանության, բժշկական ինֆորմատիկայի, տվյալների կառավարման և արտակարգ իրավիճակների կառավարման մոտեցումները՝ ձևավորելով առողջապահական տեղեկատվության համակարգված օգտագործման մեթոդաբանական հիմք։
Updated: 2026-09-28