Books by this author (1)
History
Устав Армянского издательского общества "Нвер Манукнерин"
Աշխատությունը կազմակերպական-կանոնադրական բնույթի պատմական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է Թիֆլիսում գործող հայկական հրատարակչական ընկերության գործունեության իրավական և վարչական հիմքերը։ Փաստաթղթի բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն սկզբունքների մասին, որոնցով կազմակերպվում էր ընկերության աշխատանքը, սահմանվում էին նրա նպատակները, կառավարման մարմինների իրավասությունները, անդամների մասնակցության պայմանները և հրատարակչական գործունեության իրականացման ընդհանուր կարգը։ Ընկերության գործունեությունը կապված էր հատկապես մանկական գրականության, կրթական ու դաստիարակչական նշանակություն ունեցող հրատարակությունների տարածման հետ, ինչի շնորհիվ փաստաթուղթը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ մանկական գրականության և մանկավարժական մամուլի պատմության ուսումնասիրության համար։ Կանոնադրական դրույթների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե հասարակական նախաձեռնությամբ ստեղծված հրատարակչական կառույցները ինչպիսի կազմակերպական մեխանիզմներով էին իրականացնում իրենց մշակութային և կրթական նպատակները։ Առանձին ուշադրության են արժանի ընկերության անդամակցության, ընդհանուր ժողովների, ղեկավար մարմինների ձևավորման, որոշումների ընդունման, ֆինանսական միջոցների տնօրինման և հաշվետվողականության վերաբերյալ դրույթները, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական կազմակերպությունների կառավարման մշակույթը։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս նաև հասկանալու հրատարակչական ընկերությունների դերը հայալեզու գրքի և պարբերական մամուլի տարածման գործում, հատկապես այն պայմաններում, երբ կրթական և մանկական ընթերցանության համար նախատեսված գրականության ստեղծումն ու տարածումը կարևոր մշակութային խնդիր էր։ Ընկերության գործունեության հետ կապված նյութերը կարող են արժեքավոր տեղեկություններ հաղորդել հեղինակների, խմբագիրների, մանկավարժների և հասարակական գործիչների համագործակցության ձևերի մասին։ Պատմամշակութային տեսանկյունից փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայկական հրատարակչական գործի ինստիտուցիոնալ զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ այն արտացոլում է ոչ միայն առանձին կազմակերպության ներքին կառուցվածքը, այլև հասարակական նախաձեռնությունների միջոցով գրահրատարակչական և կրթական գործունեություն կազմակերպելու փորձը։ Այն կարող է օգտագործվել նաև Թիֆլիսի հայկական մշակութային կյանքի, մանկական մամուլի, գրքի պատմության և հայ հասարակական կազմակերպությունների գործունեության ուսումնասիրման ընթացքում։ Իր բնույթով նյութը միաժամանակ իրավական, պատմական և մատենագիտական արժեք ունի՝ հնարավորություն տալով վերականգնելու հայկական հրատարակչական ընկերությունների կազմակերպման սկզբունքներն ու մշակութային գործունեության հիմնական ուղղությունները։
Updated: 2026-09-18