Սարգսյան, Արտակ Արարատի

Սարգսյան, Արտակ Արարատի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Economics

Տնտեսության պետական կարգավորման տեսամեթոդաբանական և գործնական հիմնախնդիրները

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսության մեջ պետության դերի, տնտեսական գործընթացների կարգավորման տեսական հիմքերի, մեթոդաբանական մոտեցումների և կիրառական գործիքների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում շուկայական ինքնակարգավորման և պետական միջամտության փոխհարաբերությունն է, ինչպես նաև այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում պետական քաղաքականությունը կարող է նպաստել մակրոտնտեսական կայունությանը, մրցակցային միջավայրի ձևավորմանը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը։ Քննվում են պետական կարգավորման անհրաժեշտությունը հիմնավորող հիմնական տնտեսական մոտեցումները՝ շուկայի ձախողումների, արտաքին ազդեցությունների, հանրային բարիքների, տեղեկատվական անհամաչափության, մենաշնորհային դիրքերի և սոցիալական անհավասարության խնդիրների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուղղակի և անուղղակի կարգավորման մեթոդներին, հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականության փոխազդեցությանը, պետական ծախսերի ու հարկային գործիքների ազդեցությանը, ներդրումային և կառուցվածքային քաղաքականությանը, ինչպես նաև մրցակցության պաշտպանության մեխանիզմներին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կարգավորման նպատակների և գործիքների համապատասխանության խնդիրը, քանի որ նույն տնտեսական միջոցառումը տարբեր ինստիտուցիոնալ և մակրոտնտեսական պայմաններում կարող է ունենալ տարբեր հետևանքներ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տնտեսական քաղաքականության մշակման, իրականացման և արդյունքների գնահատման մեթոդաբանական սկզբունքները՝ ներառելով ցուցանիշների համակարգի ձևավորումը, կանխատեսումը, ծրագրային պլանավորումը և տնտեսական որոշումների արդյունավետության գնահատումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պետության կարգավորիչ գործունեության սահմաններին և պետական միջամտության հնարավոր թերություններին՝ վարչարարական ծախսերի, ոչ արդյունավետ որոշումների, կարգավորիչ բեռի և ինստիտուցիոնալ սահմանափակումների տեսանկյունից։ Առանձին նշանակություն ունի պետական կառավարման մարմինների և մասնավոր հատվածի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ արդյունավետ տնտեսական քաղաքականությունը պահանջում է հստակ իրավական միջավայր, կանխատեսելի կանոններ և համապատասխան ինստիտուցիոնալ կարողություններ։ Գործնական հիմնախնդիրների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև տնտեսական ճգնաժամերի, կառուցվածքային փոփոխությունների և զարգացման տարբեր փուլերում պետական կարգավորման գործիքների ընտրության առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տնտեսական տեսության, մակրոտնտեսագիտության, ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության և պետական տնտեսական քաղաքականության մոտեցումները՝ ներկայացնելով պետական կարգավորումը որպես շուկայական տնտեսության գործունեության վրա ազդող բազմագործոն և փոփոխվող մեխանիզմ։

Updated: 2026-09-22
Տնտեսության պետական կարգավորման տեսամեթոդաբանական և գործնական հիմնախնդիրները

Free

Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more