Սարգսյան, Փիրուզա Ալբերտի

Սարգսյան, Փիրուզա Ալբերտի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Pedagogy

Կրտսեր դպրոցականների էկոլոգիական դաստիարակության օպտիմալացումը միջառարկայական կապերի իրացմամբ

Աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների էկոլոգիական դաստիարակության արդյունավետության բարձրացմանը՝ միջառարկայական կապերի նպատակային և համակարգված կիրառման միջոցով։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ բնության, շրջակա միջավայրի և մարդու ու բնության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքները առավել ամբողջական են ձևավորվում այն դեպքում, երբ դրանք ներկայացվում են ոչ թե առանձին ուսումնական առարկաների շրջանակում, այլ փոխկապակցված և միասնական կրթական գործընթացում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների տարիքային և հոգեբանամանկավարժական առանձնահատկությունները, նրանց հետաքրքրությունների ձևավորման պայմանները և էկոլոգիական գիտելիքների յուրացման արդյունավետ եղանակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի արժեքների և վերաբերմունքների ձևավորմանը, որոնք երեխային օգնում են գիտակցել բնության պահպանության անհրաժեշտությունը, շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատվությունը և սեփական վարքագծի հետևանքները։ Միջառարկայական կապերի կիրառումը կարող է իրականացվել բնագիտության, մայրենի լեզվի, մաթեմատիկայի, կերպարվեստի, տեխնոլոգիայի, երաժշտության և այլ առարկաների բովանդակության փոխկապակցման միջոցով։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս էկոլոգիական թեմաները ներկայացնել տարբեր տեսանկյուններից և ամրապնդել գիտելիքները գործնական ու ստեղծագործական գործունեության միջոցով։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել էկոլոգիական խնդիրներին նվիրված դասերի, նախագծերի, դիտարկումների, փորձերի, զբոսանքների, խաղերի և գործնական առաջադրանքների կազմակերպման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում աշակերտների ակտիվ ներգրավվածությանը, քանի որ սեփական դիտարկումների և գործողությունների միջոցով երեխան ավելի հեշտ է գիտակցում բնապահպանական խնդիրների նշանակությունը և ձևավորում պատասխանատու վարքագիծ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել և փորձարկվել միջառարկայական դասերի ու առաջադրանքների համակարգեր, որոնք ուղղված են ոչ միայն գիտելիքների փոխանցմանը, այլև էկոլոգիական մտածողության, հետաքրքրության, արժեքային կողմնորոշումների և գործնական հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է նաև էկոլոգիական դաստիարակության արդյունքների գնահատման չափանիշների և ցուցանիշների առանձնացումը, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել կիրառվող մեթոդների արդյունավետությունը և աշակերտների առաջընթացը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են կիրառվել տարրական դպրոցի ուսումնական գործընթացում՝ էկոլոգիական բովանդակությունը տարբեր առարկաների հետ նպատակային կապելու և ուսուցման ամբողջականությունն ապահովելու համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, կրթության կազմակերպիչներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և էկոլոգիական կրթության ու միջառարկայական ուսուցման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։

Updated: 2026-09-23
Կրտսեր դպրոցականների էկոլոգիական դաստիարակության օպտիմալացումը միջառարկայական կապերի իրացմամբ

Free

Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book6 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more