Սառիկյան, Կարինե Միրոնի

Սառիկյան, Կարինե Միրոնի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Other Subjects

Քաղցր տաքդեղի և բադրիջանի սորտուսումնասիրությունը Հայաստանի Հանրապետության լեռնաանտառային գոտու և Արարատյան հարթավայրի պայմաններում

Աշխատությունը նվիրված է քաղցր տաքդեղի և բադրիջանի տարբեր սորտերի կենսաբանական, ագրոնոմիական և արտադրական առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության երկու էապես տարբեր հողակլիմայական պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում սորտերի աճի և զարգացման ընթացքի, բերքատվության, պտուղների որակական հատկանիշների և շրջակա միջավայրի պայմաններին հարմարվողականության գնահատումն է՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տարբեր գոտիներում առավել արդյունավետ դրսևորվող սորտային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բույսերի ֆենոլոգիական փուլերին՝ ծլման, վեգետատիվ աճի, ծաղկման, պտղակալման և բերքի հասունացման ժամկետներին, քանի որ ջերմաստիճանային ռեժիմի, վեգետացիոն շրջանի տևողության և տեղանքի բարձրության տարբերությունները կարող են էականորեն ազդել դրանց զարգացման ընթացքի վրա։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե նույն սորտերը ինչպես են արձագանքում լեռնաանտառային գոտու համեմատաբար զով պայմաններին և Արարատյան հարթավայրին բնորոշ ավելի տաք ու չոր կլիմայական միջավայրին։ Քննվում են բույսերի ձևաբանական հատկանիշները, պտուղների չափը, ձևը, զանգվածը, ապրանքային տեսքը, հասունացման միաժամանակությունը և բերքի ձևավորման ընդհանուր բնույթը։ Կարևորվում է ոչ միայն բարձր բերքատվությունը, այլև դրա կայունությունը, քանի որ սորտի արտադրական արժեքը պայմանավորված է տարբեր եղանակային պայմաններում կանխատեսելի արդյունք ապահովելու ունակությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև հողի առանձնահատկությունների, խոնավության ապահովվածության և ջերմային պայմանների ազդեցությունները բույսերի կենսագործունեության ու պտղաբերության վրա։ Սորտերի համեմատական գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական շրջանացման համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս տարբերակել լայն հարմարվողականություն ունեցող և առավելապես որոշակի գոտուն համապատասխանող ձևերը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նաև բանջարաբուծության սորտային կառուցվածքի կատարելագործման, տեղական պայմաններին համապատասխան մշակաբույսերի ընտրության և արտադրական արդյունավետության գնահատման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է բանջարաբուծության, սորտագիտության, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և ագրոէկոլոգիայի մոտեցումները՝ տարբեր բնական գոտիներում քաղցր տաքդեղի ու բադրիջանի սորտերի կենսաբանական և տնտեսական արժեքը համակողմանիորեն գնահատելու նպատակով։

Updated: 2026-09-24
Քաղցր տաքդեղի և բադրիջանի սորտուսումնասիրությունը Հայաստանի Հանրապետության լեռնաանտառային գոտու և Արարատյան հարթավայրի պայմաններում

Free

Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book3 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more