Books by this author (1)
Linguistics
Խտացումը որպես թարգմանական փոխակերպում (քաղաքական տեքստերի հիման վրա)
Այս աշխատանքը նվիրված է խտացմանը՝ որպես թարգմանական փոխակերպման ձևի, և դրա կիրառության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը քաղաքական տեքստերի թարգմանության գործընթացում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես և ինչ պայմաններում է թարգմանիչը սկզբնաղբյուրի տեղեկատվությունը վերաձևակերպում ավելի սեղմ կառուցվածքով՝ միաժամանակ պահպանելով հաղորդագրության հիմնական իմաստը, տեղեկատվական արժեքը և հաղորդակցական նպատակը։ Քաղաքական տեքստերի առանձնահատկությունը պայմանավորված է դրանց տեղեկատվական հագեցվածությամբ, տերմինաբանական ճշգրտությամբ, գաղափարական ու գնահատողական բաղադրիչներով, ինչպես նաև քաղաքական և հասարակական ենթատեքստի կարևորությամբ, ինչի պատճառով խտացման կիրառումը պահանջում է առանձնահատուկ զգուշություն։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են այն լեզվական և ոճական միջոցները, որոնց օգնությամբ հնարավոր է կրճատել սկզբնաղբյուրի ծավալը՝ առանց էական տեղեկատվության կորստի կամ հաղորդակցության նպատակի խեղաթյուրման։ Քննարկվում են կրկնությունների, ավելորդ կամ համատեքստից կանխատեսելի բաղադրիչների, որոշակի կառուցվածքային տարրերի և երկրորդական տեղեկատվության կրճատման հնարավորությունները, ինչպես նաև ավելի ընդհանրական կամ սեղմ լեզվական միավորների կիրառումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդրին, թե ինչպես պահպանել քաղաքական տեքստին բնորոշ իմաստային նրբերանգները, գնահատականները, փաստերի հարաբերակցությունը և հեղինակի հաղորդակցական դիրքորոշումը խտացման ընթացքում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել քաղաքական ելույթների, հայտարարությունների, հոդվածների, պաշտոնական փաստաթղթերի և այլ հրապարակային նյութերի թարգմանական օրինակների վերլուծություն՝ բացահայտելով խտացման կիրառման կոնկրետ ձևերն ու օրինաչափությունները։ Աշխատանքը կարևոր է նաև թարգմանչի մասնագիտական որոշումների ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ խտացումը պահանջում է ոչ միայն լեզվական, այլև համատեքստային և հաղորդակցական վերլուծություն։ Ճիշտ կիրառված խտացումը կարող է նպաստել թարգմանության բնականությանը, ընթերցելիությանը և տեղեկատվական արդյունավետությանը, մինչդեռ անհիմն կրճատումը կարող է հանգեցնել կարևոր իմաստային բաղադրիչների կորստի կամ քաղաքական ուղերձի փոփոխության։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտել խտացման՝ որպես թարգմանական փոխակերպման գործառույթներն ու կիրառության սահմանները քաղաքական տեքստերի թարգմանության մեջ՝ ցույց տալով դրա նշանակությունը համարժեք, ճշգրիտ և հաղորդակցական առումով արդյունավետ թարգմանության ապահովման գործում։
Updated: 2026-09-21