Шарашенидзе, З. М.

Шарашенидзе, З. М.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Զագրոսի լեռնաշխարհի ցեղերի պատմությունից․ կասիտներ և նրանց տիրապետությունը Բաբելոնիայում

Աշխատությունը նվիրված է Հին Արևելքի պատմության կարևորագույն ժամանակաշրջաններից մեկին՝ Զագրոսի լեռնաշխարհի ցեղերի պատմությանը, մասնավորապես՝ կասիտներին և նրանց քաղաքական ու ռազմական գերիշխանությանը Բաբելոնիայում։ Այն անդրադառնում է կասիտների ծագման, բնակության տարածքի, հասարակական կազմակերպման և պատմական զարգացման հարցերին՝ ներկայացնելով նրանց որպես Հին Միջագետքի պատմական գործընթացներում նշանակալի դեր ունեցած ժողովուրդ։ Զագրոսի լեռնային տարածքները հնագույն ժամանակներից եղել են տարբեր ցեղային միավորումների բնակության և ձևավորման միջավայր, իսկ դրանց բնակչության շփումները Միջագետքի զարգացած քաղաքակրթությունների հետ նպաստել են քաղաքական, տնտեսական և մշակութային փոխազդեցությունների ձևավորմանը։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կասիտներին, որոնց պատմությունը սերտորեն կապված է Բաբելոնիայի քաղաքական պատմության հետ։ Նրանց վերելքը և Բաբելոնիայում իշխանության հաստատումը կարևոր շրջադարձային իրադարձություն էին տարածաշրջանի պատմության մեջ՝ ազդելով պետության կառավարման համակարգի, արտաքին քաղաքական հարաբերությունների և հասարակական կյանքի հետագա զարգացման վրա։ Կասիտների տիրապետությունը Բաբելոնիայում առանձնանում է իր երկարատևությամբ և պատմական նշանակությամբ․ այն բնութագրվում էր տեղական պետական ու մշակութային ավանդույթների շարունակականությամբ, ինչպես նաև նոր քաղաքական ուժի աստիճանական ներգրավմամբ բաբելոնյան քաղաքակրթական միջավայր։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու լեռնային ցեղերի և հարթավայրային քաղաքակրթությունների միջև գոյություն ունեցած հարաբերությունները, ռազմական ընդհարումների ու քաղաքական դաշինքների նշանակությունը, ինչպես նաև այն գործընթացները, որոնց միջոցով տարբեր էթնիկական և հասարակական խմբեր մասնակցել են Հին Արևելքի պետությունների ձևավորմանն ու վերափոխմանը։ Կասիտների պատմության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ բացահայտում է Միջագետքի պատմական զարգացման բազմաշերտ բնույթը՝ ցույց տալով, որ Բաբելոնիայի քաղաքական և մշակութային կյանքը ձևավորվել է ոչ միայն տեղական ավանդույթների, այլև հարևան ժողովուրդների ու ցեղային միավորումների հետ շարունակական փոխազդեցության արդյունքում։ Նյութը նշանակալի է Հին Արևելքի ժողովուրդների պատմությամբ, հնագույն պետությունների կազմավորմամբ, միջէթնիկական հարաբերություններով և տարածաշրջանային պատմական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր պատմագիտական ուսումնասիրության թեմա է նաև Զագրոսի լեռնաշխարհի և Միջագետքի միջև պատմական կապերի, հին ժողովուրդների տեղաշարժերի ու քաղաքական ազդեցությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ նպաստելով կասիտների տեղի և դերի ընկալմանը Հին Արևելքի ընդհանուր պատմական համայնապատկերում։

Updated: 2026-11-21
Զագրոսի լեռնաշխարհի ցեղերի պատմությունից․ կասիտներ և նրանց տիրապետությունը Բաբելոնիայում

Free

Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more