Books by this author (1)
Biology
Артериальный барорецепторный рефлекс как мишень воздействия вегетотропных средств и как объект математического моделирования
Աշխատությունը նվիրված է զարկերակային բարոռեցեպտորային ռեֆլեքսի գործունեության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով միաժամանակ որպես վեգետատիվ նյարդային համակարգի վրա ազդող դեղաբանական միջոցների ազդեցության թիրախ և որպես մաթեմատիկական մոդելավորման օբյեկտ։ Հետազոտության շրջանակում քննության է առնվում բարոռեֆլեքսի դերը զարկերակային ճնշման կարճաժամկետ կարգավորման, սրտի աշխատանքի և անոթային տոնուսի պահպանման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անոթների պատերում տեղակայված բարոռեցեպտորների կողմից ճնշման փոփոխությունների ընկալմանը, համապատասխան նյարդային ազդակների փոխանցմանը կենտրոնական նյարդային համակարգ և դրանց հիման վրա ձևավորվող ինքնավար պատասխաններին։ Վերլուծվում են սիմպաթիկ և պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգերի մասնակցությունը սրտի հաճախության, սրտամկանի կծկողականության և ծայրամասային անոթային դիմադրության կարգավորմանը։ Քննության են առնվում վեգետատիվ նյարդային համակարգի տարբեր օղակների վրա ազդող դեղաբանական միջոցների ազդեցությունները՝ գնահատելով դրանց հետևանքով բարոռեֆլեքսային պատասխանների ուժգնության, զգայունության և դինամիկայի փոփոխությունները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում դեղաբանական ազդեցության պայմաններում սրտանոթային համակարգի փոխհատուցողական մեխանիզմների բացահայտմանը և տարբեր կարգավորիչ օղակների փոխադարձ կապերի պարզաբանմանը։ Աշխատության մյուս կարևոր ուղղությունը կենսաբանական այս բարդ կարգավորիչ համակարգի մաթեմատիկական նկարագրությունն է։ Մշակվող մոդելներում կարող են ներառվել զարկերակային ճնշումը, սրտի հաճախությունը, անոթային դիմադրությունը, բարոռեցեպտորների ակտիվությունը և ինքնավար նյարդային համակարգի պատասխանները բնութագրող փոփոխականներ։ Նման մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս քանակապես նկարագրել հետադարձ կապի մեխանիզմները, ուսումնասիրել համակարգի արձագանքը տարբեր արտաքին և դեղաբանական ազդեցությունների նկատմամբ և համեմատել հաշվարկային արդյունքները փորձարարական տվյալների հետ։ Հետազոտությունը նպաստում է սրտանոթային համակարգի նյարդահումորալ կարգավորման օրինաչափությունների առավել խորքային ըմբռնմանը և ցույց է տալիս փորձարարական ֆիզիոլոգիայի, դեղաբանության ու մաթեմատիկական մեթոդների համատեղ կիրառման հնարավորությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ արյան ճնշման կարգավորման խանգարումների մեխանիզմների հետագա ուսումնասիրության, դեղաբանական ազդեցությունների գնահատման և սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակը նկարագրող առավել ճշգրիտ մոդելների մշակման համար։
Updated: 2026-09-29