Շմավոնյան, Մարիետա Շուրայի

Շմավոնյան, Մարիետա Շուրայի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Technology

Պղնձաձուլական արտադրության խարամներից և պղնձատար թափոններից ալյումինաթերմային վերականգնման եղանակով երկաթ-պղնձային լիգատուրաների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը

Գիտական աշխատանքը նվիրված է պղնձաձուլական արտադրության խարամներից և պղնձատար թափոններից երկաթ-պղնձային լիգատուրաների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ որպես մետալուրգիական թափոնների արդյունավետ վերամշակման և օգտակար բաղադրիչների երկրորդային օգտագործման միջոց։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, որ պղնձի արտադրության ընթացքում առաջացող խարամներն ու տարբեր պղնձատար թափոնները կարող են պարունակել զգալի քանակությամբ մետաղական և մետաղակիր բաղադրիչներ, որոնց կորուստը ոչ միայն նվազեցնում է հումքի օգտագործման արդյունավետությունը, այլև ստեղծում է թափոնների պահպանման և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության խնդիրներ։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է մշակել տեխնոլոգիական գործընթաց, որը հնարավորություն կտա այդ երկրորդային հումքից ստանալ պահանջվող բաղադրությամբ և հատկություններով երկաթ-պղնձային լիգատուրաներ։ Ուսումնասիրության կարևոր փուլ է ելանյութերի քիմիական և միներալոգիական կազմի որոշումը։ Խարամների և պղնձատար թափոնների բաղադրության մեջ կարող են առկա լինել պղինձ, երկաթ, սիլիցիում, կալցիում, ալյումին և այլ տարրեր, որոնց քանակական հարաբերակցությունը որոշում է վերականգնման գործընթացի ընթացքը և վերջնական արտադրանքի որակը։ Հումքի նախնական բնութագրումը հնարավորություն է տալիս ընտրել տեխնոլոգիական համապատասխան ռեժիմ և որոշել վերամշակման առավել նպատակահարմար պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալյումինաթերմային վերականգնման մեթոդին։ Այս գործընթացի հիմքում ընկած է մետաղների օքսիդներից դրանց վերականգնումը ալյումինի միջոցով, որի արդյունքում առաջանում են մետաղական բաղադրիչներ և ալյումինի օքսիդային միացություններ։ Գործընթացի ջերմային էֆեկտը և բարձր ջերմաստիճանային պայմանները կարող են ապահովել վերականգնման անհրաժեշտ աստիճանը և նպաստել մետաղական փուլի ձևավորմանը։ Տեխնոլոգիայի մշակման ընթացքում անհրաժեշտ է որոշել ալյումինի և վերամշակվող հումքի օպտիմալ հարաբերակցությունը, խառնուրդի բաղադրությունը, ջերմաստիճանային պայմանները, ռեակցիայի ընթացքը և ստացված մետաղական փուլի առանձնացման հնարավորությունները։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև խարամի և թափոնների տարբեր բաղադրիչների ազդեցությունը վերականգնման գործընթացի արդյունավետության վրա։ Հումքի նախնական մանրացումը, տեսակավորումը կամ հարստացումը կարող են փոխել վերականգնման պայմանները և բարձրացնել օգտակար մետաղների կորզման աստիճանը։ Այդ պատճառով տեխնոլոգիական սխեմայի մշակումը պետք է ներառի ոչ միայն բուն վերականգնման փուլը, այլև հումքի նախապատրաստման և վերջնական արտադրանքի առանձնացման գործընթացները։ Ստացված երկաթ-պղնձային լիգատուրաների կարևոր բնութագրերից են քիմիական բաղադրությունը, պղնձի և երկաթի պարունակությունը, մետաղական փուլի համասեռությունը, խառնուրդների քանակը և հետագա մետալուրգիական օգտագործման համար համապատասխանությունը։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մշակված տեխնոլոգիայի արդյունավետությունը և որոշելու ստացված արտադրանքի հնարավոր կիրառության ոլորտները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև նյութական հաշվեկշռի և մետաղների կորզման աստիճանի որոշումը։ Պղնձի և երկաթի առավելագույն հնարավոր վերականգնումը թույլ է տալիս նվազեցնել արժեքավոր մետաղների կորուստները և բարձրացնել երկրորդային հումքի օգտագործման տնտեսական արդյունավետությունը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գործընթացում առաջացող երկրորդային խարամի կամ այլ մնացորդների կազմն ու հատկությունները՝ դրանց հետագա օգտահանման կամ անվտանգ կառավարման հնարավորությունները գնահատելու համար։ Տեխնոլոգիայի տնտեսական արդյունավետության գնահատումը կարող է ներառել հումքի արժեքը, վերականգնիչի ծախսը, էներգետիկ պահանջները, մետաղների կորզման աստիճանը, ստացված լիգատուրայի արժեքը և արտադրական գործընթացի կազմակերպման ծախսերը։ Եթե թափոններից արժեքավոր մետաղների վերականգնումը տեխնիկապես և տնտեսապես հիմնավորված է, ապա նման մոտեցումը կարող է նպաստել մետալուրգիական արտադրության ռեսուրսաարդյունավետության բարձրացմանը։ Բնապահպանական տեսանկյունից տեխնոլոգիայի կիրառումը կարող է նպաստել կուտակված պղնձատար թափոնների ծավալի նվազեցմանը և դրանցում պարունակվող արժեքավոր բաղադրիչների վերադարձին արտադրական շրջանառության մեջ։ Սա համապատասխանում է շրջանաձև տնտեսության այն սկզբունքին, որի համաձայն արդյունաբերական մնացորդները հնարավորության դեպքում պետք է դիտարկվեն որպես երկրորդային հումքի աղբյուր։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է մետալուրգիական հումքի բնութագրման, բարձր ջերմաստիճանային վերականգնման, լիգատուրաների ստացման և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման խնդիրները։ Մշակվող տեխնոլոգիայի հիմնական նշանակությունը պղնձաձուլական արտադրության խարամների և պղնձատար թափոնների արժեքավոր բաղադրիչների առավել արդյունավետ օգտագործումն է՝ երկաթ-պղնձային լիգատուրաների ստացման միջոցով, ինչը կարող է միաժամանակ ապահովել մետաղների կորզման բարձրացում, երկրորդային հումքի օգտահանում և արտադրական գործընթացների տնտեսական ու բնապահպանական արդյունավետության բարելավում։

Updated: 2026-09-22
Պղնձաձուլական արտադրության խարամներից և պղնձատար թափոններից ալյումինաթերմային վերականգնման եղանակով երկաթ-պղնձային լիգատուրաների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը

Free

Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more