Սիմոնյան, Աստղիկ Արամի

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Լևոն Շանթի դրամատուրգիական ժառանգության ուսումնասիրությանը եվրոպական սիմվոլիզմի գեղագիտական և գաղափարական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում քննվում են հայ դրամատուրգի ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, նրա երկերում արտահայտված խորհրդանշական պատկերները, փիլիսոփայական գաղափարները, հոգեբանական հակադրությունները և դրանց առնչությունները 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի եվրոպական դրամատուրգիայի նորարարական միտումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սիմվոլիստական դրամային բնորոշ իրականության և ներաշխարհի փոխհարաբերությանը, խորհրդանիշների միջոցով գաղափարական բովանդակության արտահայտմանը, կերպարների հոգեբանական խորությանը, պայմանականությանը և դրամատիկական գործողության առանձնահատուկ կառուցվածքին։ Վերլուծվում է այն մշակութային և գրական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել են հեղինակի գեղարվեստական հայացքները, ինչպես նաև եվրոպական գրական ուղղությունների հնարավոր ազդեցությունը նրա ստեղծագործական մեթոդի զարգացման վրա։ Քննարկվում են անհատի ազատության, ներքին պայքարի, իդեալի և իրականության հակադրության, մարդկային ձգտումների, բարոյական ընտրության և հոգևոր ինքնության հետ կապված գաղափարները, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում նրա դրամատուրգիայում։ Ուսումնասիրության մեջ կարևորվում է նաև դրամատիկական կերպարների կառուցման սկզբունքը, որտեղ արտաքին գործողությանը զուգահեռ մեծ նշանակություն են ստանում ներքին հակասությունները, գաղափարական բախումները և խորհրդանշական իմաստները։ Համեմատական մոտեցման միջոցով բացահայտվում են հայկական և եվրոպական դրամատուրգիական ավանդույթների միջև առկա առնչությունները, ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ դրամայի զարգացման մեջ սիմվոլիստական գեղագիտության ունեցած նշանակության մասին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև լեզվական արտահայտչամիջոցներին, դրամատիկական երկխոսության կառուցմանը, խորհրդանշական տարածության և ժամանակի կազմակերպմանը, ինչպես նաև գեղարվեստական պայմանականության կիրառմանը։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է եվրոպական գրական փորձի հետ ստեղծագործական փոխհարաբերությունը նպաստել հայկական դրամատուրգիայի թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական հնարավորությունների ընդլայնմանը՝ միաժամանակ պահպանելով ազգային գրականության ինքնատիպ առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայ գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, դրամատուրգիայի, թատերագիտության և եվրոպական սիմվոլիզմի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։