Սիմոնյան, Հայարփի Մանթաշի

Սիմոնյան, Հայարփի Մանթաշի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Chemistry

Նոր հետերոցիկլիկ տեղակալված ոչ սպիտակուցային a-ամինաթթուների կենսամիմետիկ ասիմետրիկ սինթեզ

Աշխատանքը նվիրված է նոր հետերոցիկլիկ տեղակալված ոչ սպիտակուցային α-ամինաթթուների կենսամիմետիկ ասիմետրիկ սինթեզի ուսումնասիրմանը՝ ժամանակակից օրգանական և սինթետիկ քիմիայի կարևորագույն ուղղություններից մեկի շրջանակում։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը այնպիսի քիրալային ամինաթթվային կառուցվածքների ստացման արդյունավետ մեթոդների մշակումն ու հիմնավորումն է, որոնք կարող են ունենալ ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն։ Ոչ սպիտակուցային ամինաթթուները տարբերվում են բնական սպիտակուցներում ընդգրկված ստանդարտ ամինաթթուներից և հաճախ դիտարկվում են որպես արժեքավոր կառուցվածքային միավորներ դեղագործական քիմիայի, կենսաակտիվ միացությունների, պեպտիդային քիմիայի և նոր ֆունկցիոնալ նյութերի ստացման ոլորտներում։ Հետերոցիկլային կառուցվածքների ներմուծումը α-ամինաթթուների մոլեկուլային համակարգ կարող է էապես ընդլայնել ստացվող միացությունների կառուցվածքային բազմազանությունը և փոփոխել դրանց ֆիզիկաքիմիական ու կենսաբանական հատկությունները։ Աշխատանքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի ասիմետրիկ սինթեզի խնդիրը, որի նպատակն է վերահսկելի եղանակով ստանալ մոլեկուլների որոշակի տարածական կառուցվածք ունեցող՝ էնանտիոմերապես հարստացված կամ էնանտիոմերապես մաքուր արտադրանքներ։ Քիրալության վերահսկումը կարևոր է հատկապես կենսաբանական համակարգերի հետ փոխազդող միացությունների դեպքում, քանի որ նույն քիմիական կազմն ունեցող տարբեր տարածական ձևերը կարող են էապես տարբերվել իրենց կենսաբանական ազդեցությամբ, ակտիվությամբ և փոխազդեցության բնույթով։ Կենսամիմետիկ մոտեցումը ենթադրում է բնական կենսաքիմիական գործընթացներին բնորոշ սկզբունքների օգտագործում սինթետիկ ճանապարհների նախագծման ժամանակ՝ ընդօրինակելով ֆերմենտային կատալիզի, ընտրողականության և մոլեկուլային ճանաչման որոշ առանձնահատկություններ։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում են սինթեզի փուլերը, սկզբնանյութերի և ռեագենտների ընտրությունը, ռեակցիաների ընթացքի պայմանները, քիմիական և ստերեոքիմիական ընտրողականությունը, ինչպես նաև վերջնական արտադրանքների կառուցվածքային նույնականացման եղանակները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստացված միացությունների կառուցվածքի և տարածական կազմաձևի հաստատումը ժամանակակից սպեկտրոսկոպիական և անալիտիկ մեթոդների կիրառմամբ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև սինթեզի արդյունավետության գնահատում՝ ելքերի, ընտրողականության և վերարտադրելիության տեսանկյունից, ինչպես նաև տարբեր սինթետիկ մոտեցումների համեմատություն։

Updated: 2026-09-04
Նոր հետերոցիկլիկ տեղակալված ոչ սպիտակուցային a-ամինաթթուների կենսամիմետիկ ասիմետրիկ սինթեզ

Free

Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book16 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more