Սիրոյան, Գարիկ Աշոտի

Economics

Աշխատությունը նվիրված է բնակչության միգրացիոն շարժերի ձևավորման պատճառների, հիմնական ուղղությունների և դրանց սոցիալ-տնտեսական հետևանքների համալիր ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ներքին և արտաքին միգրացիայի փոխկապակցվածությունն է տնտեսական զարգացման, աշխատաշուկայի, ժողովրդագրական գործընթացների և բնակչության կենսամակարդակի հետ։ Քննվում են մարդկանց տեղաշարժը պայմանավորող տնտեսական, սոցիալական, աշխատանքային, կրթական և ընտանեկան գործոնները, ինչպես նաև ընդունող և մեկնման տարածքների միջև ձևավորվող տարբերությունների ազդեցությունը միգրացիոն որոշումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքային միգրացիային, դրա կառուցվածքին և զբաղվածության հնարավորությունների, աշխատավարձերի ու մասնագիտական զարգացման հետ ունեցած կապերին։ Ուսումնասիրվում են միգրացիայի հնարավոր ազդեցությունները երկրի աշխատուժի քանակական և որակական կազմի վրա, այդ թվում՝ մասնագիտական հմտությունների արտահոսքի, աշխատանքային ռեսուրսների պակասի կամ վերադարձող միգրանտների կողմից նոր փորձի և կարողությունների փոխանցման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դրամական փոխանցումների սոցիալ-տնտեսական նշանակության վերլուծությունը՝ դիտարկելով դրանց հնարավոր ազդեցությունը տնային տնտեսությունների եկամուտների, սպառման, խնայողությունների և տնտեսական վարքագծի վրա։ Միգրացիոն գործընթացները քննվում են նաև ժողովրդագրական տեսանկյունից՝ բնակչության տարիքային կառուցվածքի, տարածքային բաշխման, ընտանիքների կազմի և բնակավայրերի զարգացման հետ փոխկապակցված։ Անդրադարձ է կատարվում ներքին միգրացիային և բնակչության տարածքային կենտրոնացման խնդիրներին, որոնք կարող են խորացնել տարբեր բնակավայրերի տնտեսական հնարավորությունների և ենթակառուցվածքների միջև առկա անհամաչափությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև վերադարձի միգրացիան, վերաինտեգրման խնդիրները, սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմները և միգրանտների իրավունքների ապահովման ընդհանուր հարցերը։ Միգրացիան ներկայացվում է որպես բազմագործոն երևույթ, որի հետևանքները կարող են միաժամանակ արտահայտվել ինչպես տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնմամբ, այնպես էլ մարդկային կապիտալի, ժողովրդագրական հավասարակշռության և սոցիալական հարաբերությունների ոլորտում առաջացող մարտահրավերներով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տնտեսագիտության, ժողովրդագրության, սոցիոլոգիայի և միգրացիոն ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ բացահայտելով բնակչության տեղաշարժերի և երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման միջև գոյություն ունեցող բազմակողմ փոխկապակցվածությունները։