Ստեփանյան, Արմենուհի Ռոբերտի

Ստեփանյան, Արմենուհի Ռոբերտի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Գավառագիրները 20-րդ դարասկզբի արևմտահայ մամուլում

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի սկզբի արևմտահայ պարբերական մամուլում գավառական կյանքի, տեղական հասարակական հարաբերությունների և մշակութային միջավայրի ներկայացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում են այն հեղինակները և թղթակիցները, որոնք մամուլի էջերում անդրադարձել են արևմտահայ տարբեր բնակավայրերի առօրյային, բնակչության սոցիալական վիճակին, կրթական ու մշակութային կյանքին, ավանդույթներին և ժամանակաշրջանի հասարակական խնդիրներին։ Քննության են առնվում գավառներից հրապարակվող թղթակցությունների, ակնարկների, նկարագրությունների և հրապարակախոսական նյութերի թեմատիկ ու ժանրային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց լեզուն և ոճը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես էին հեղինակները ներկայացնում տեղի բնակչության կենցաղը, զբաղմունքները, տնտեսական պայմանները, դպրոցների ու կրթական հաստատությունների գործունեությունը, համայնքային հարաբերությունները և հասարակական նախաձեռնությունները։ Վերլուծվում է գավառագիրների դերը արևմտահայ հասարակության տարբեր հատվածների միջև տեղեկատվական և մշակութային կապերի ձևավորման գործում, քանի որ նրանց հրապարակումները հնարավորություն էին տալիս պարբերականների ընթերցողներին տեղեկություններ ստանալ կենտրոններից հեռու գտնվող բնակավայրերի կյանքի և խնդիրների մասին։ Կարևորվում է նաև այդ նյութերի պատմական և ազգագրական արժեքը, քանի որ դրանցում պահպանվել են տեղեկություններ բնակավայրերի, տեղական սովորույթների, խոսվածքների, կրթական կյանքի, տնտեսական գործունեության և հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ։ Ուսումնասիրվում են հեղինակների հրապարակախոսական դիրքորոշումները, իրականության նկարագրման եղանակները և հասարակական խնդիրների նկատմամբ նրանց արձագանքը։ Անդրադարձ է կատարվում արևմտահայ մամուլի զարգացման ընդհանուր միջավայրին և այն դերակատարությանը, որն ունեցել են պարբերականները հասարակական մտքի, գրական կյանքի և մշակութային հաղորդակցության ձևավորման գործում։ Գավառական նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս նաև բացահայտելու կենտրոնի և գավառների միջև առկա մշակութային ու սոցիալական տարբերությունները և դրանց արտացոլումը մամուլում։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի արևմտահայ մամուլի և գրականության պատմության, հայ լրագրության, մշակութաբանության ու պատմական ազգագրության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով մամուլի նյութերի միջոցով առավել ամբողջական պատկերացում կազմել 20-րդ դարասկզբի արևմտահայ հասարակության բազմաշերտ կյանքի մասին։

Updated: 2026-09-29
Գավառագիրները 20-րդ դարասկզբի արևմտահայ մամուլում

Free

Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Read more