Թադևոսյան, Նատալյա Ստեփանի

Թադևոսյան, Նատալյա Ստեփանի

menu_book View materials

Books by this author (2)

Online

Medicine

Токсикология фторида трибутилолова и его нормирование в воздухе рабочей зоны

Монография посвящена токсикологическим свойствам фторида трибутилолова, оценке его воздействия на организм человека и обоснованию гигиенических нормативов содержания вещества в воздухе рабочей зоны; в работе рассматриваются пути поступления токсиканта в организм, механизмы его биологического действия, острые и хронические эффекты, включая поражение нервной системы, печени и иммунных реакций, а также результаты экспериментальных и эпидемиологических исследований; значительное внимание уделяется методам санитарно-гигиенического контроля, расчету предельно допустимых концентраций и принципам нормирования производственных воздействий с целью профилактики профессиональных отравлений и обеспечения безопасности труда.

Updated: 2026-09-10
Токсикология фторида трибутилолова и его нормирование в воздухе рабочей зоны

Free

Online

Medicine

Гигиеническая оценка загрязнения хлорорганическими пестицидами в Армении и обоснование путей минимизации рисков

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում քլորօրգանական պեստիցիդներով շրջակա միջավայրի աղտոտվածության հիգիենիկ գնահատմանը և դրանցից բխող ռիսկերի նվազեցման ուղիների հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել այս կայուն քիմիական միացությունների տարածվածությունը, դրանց կուտակման և շրջակա միջավայրում պահպանման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գնահատել մարդու առողջության և էկոհամակարգերի վրա հնարավոր բացասական ազդեցությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել հողում, ջրում, գյուղատնտեսական արտադրանքում և այլ միջավայրերում քլորօրգանական պեստիցիդների առկայությունը և կոնցենտրացիաները, դրանց տարածական բաշխվածությունը և բնակչության հնարավոր ազդեցության հիմնական ուղիները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդային շղթայի միջոցով մարդու օրգանիզմ ներթափանցման հնարավորությանը, ինչպես նաև այդ նյութերի կենսակուտակման և երկարատև պահպանման հատկություններին։ Հիգիենիկ գնահատման ընթացքում կարևոր նշանակություն ունի հայտնաբերված մակարդակների համեմատությունը թույլատրելի կամ առողջապահական չափանիշների հետ՝ հնարավոր վտանգի աստիճանը որոշելու համար։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև քլորօրգանական պեստիցիդների օգտագործման պատմական և ներկայիս ազդեցության ուսումնասիրություն, դրանց տարածման պատճառների բացահայտում և առավել ռիսկային տարածքների առանձնացում։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ռիսկերի նվազեցման միջոցառումներին՝ ներառյալ աղտոտված տարածքների մշտադիտարկումը, սննդամթերքի անվտանգության վերահսկողությունը, վտանգավոր նյութերի պատշաճ պահեստավորումն ու հեռացումը, ինչպես նաև բնակչության և մասնագիտական խմբերի իրազեկման բարձրացումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կանխարգելիչ և կառավարչական այնպիսի մոտեցումների հիմնավորումը, որոնք կարող են սահմանափակել մարդու և շրջակա միջավայրի շփումը կայուն թունավոր աղտոտիչների հետ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ շրջակա միջավայրի հիգիենիկ վերահսկողության, քիմիական անվտանգության, սննդամթերքի անվտանգության և հանրային առողջության պաշտպանության ոլորտներում՝ նպաստելով Հայաստանում քլորօրգանական պեստիցիդներով պայմանավորված հնարավոր ռիսկերի բացահայտմանը, գնահատմանը և նվազեցմանը։

Updated: 2026-09-17
Гигиеническая оценка загрязнения хлорорганическими пестицидами в Армении и обоснование путей минимизации рисков

Free

Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book9 Read more