Թիրաբյան, Նելլի Հարությունի

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Ստեփան Զորյանի գրական հայացքների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա գեղագիտական, գաղափարական և ստեղծագործական պատկերացումների ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները։ Գրքում ներկայացվում են գրողի ստեղծագործական աշխարհայացքի հիմնական սկզբունքները, նրա վերաբերմունքը գրականության հասարակական և գեղարվեստական նշանակության նկատմամբ, ինչպես նաև այն չափանիշները, որոնց միջոցով նա ընկալում և գնահատում էր գրական երկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Զորյանի պատկերացումներին գրականության և իրականության փոխհարաբերության մասին՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես էր նա ընկալում կյանքի երևույթների գեղարվեստական վերարտադրության, կերպարների ստեղծման և մարդկային հարաբերությունների ներկայացման խնդիրները։ Աշխատության մեջ քննության են առնվում նրա վերաբերմունքը պատմական և ժամանակակից թեմաների նկատմամբ, մարդու ներաշխարհի, սոցիալական միջավայրի և բարոյական արժեքների գեղարվեստական արտացոլման սկզբունքները։ Հեղինակը վերլուծում է նաև Զորյանի ստեղծագործական մեթոդի առանձնահատկությունները՝ անդրադառնալով ռեալիստական պատկերմանը, կերպարակերտմանը, հոգեբանական դիտարկումներին, լեզվական պարզությանը և պատմողական արվեստին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գրականության ազգային բնույթի վերաբերյալ նրա պատկերացումներին, հայ գրական ավանդույթների նկատմամբ վերաբերմունքին և գրականության զարգացման ընթացքի վերաբերյալ արտահայտած տեսակետներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև գրողի գրական-քննադատական հոդվածները, հրապարակախոսական ելույթները և այլ նյութեր, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու նրա գրականագիտական մտածողության ամբողջական պատկերը։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ Զորյանի գրական հայացքները ձևավորվել են գեղարվեստական վարպետության, կյանքի ճշմարտացի պատկերման, մարդկային հոգեբանության բացահայտման և ազգային գրականության զարգացման խնդիրների փոխկապակցված ընկալման հիման վրա։ Գրքում ներկայացվող վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ավելի խորությամբ հասկանալու առանձին ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները, այլև գնահատելու հեղինակի տեղն ու դերը XX դարի հայ գրականության պատմության մեջ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, գրականության ուսուցիչների, մշակութաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են Ստեփան Զորյանի ստեղծագործական ժառանգությամբ և հայ գրական մտքի զարգացման պատմությամբ։