Թովմասյան, Արմինե Քաջիկի

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում քաղաքային բնակավայրերին բնորոշ բնապահպանական խնդիրների ուսումնասիրման և ուսուցման մեթոդական մոտեցումների մշակմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է սովորողների մոտ քաղաքային միջավայրի էկոլոգիական վիճակի վերաբերյալ համակարգված գիտելիքների, հետազոտական կարողությունների և բնապահպանական մտածողության ձևավորման վրա։ Քննության են առնվում քաղաքների զարգացման և շրջակա միջավայրի փոխազդեցությունները, բնակչության ու տնտեսական գործունեության կենտրոնացման հետևանքով առաջացող էկոլոգիական խնդիրները, ինչպես նաև դրանց ներառման հնարավորությունները դպրոցական աշխարհագրության և բնապահպանական կրթության գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են մթնոլորտային օդի աղտոտման, ջրային ռեսուրսների վիճակի, կենցաղային և արտադրական թափոնների կառավարման, կանաչ տարածքների պահպանման, հողային ծածկույթի փոփոխությունների, տրանսպորտային ծանրաբեռնվածության և աղմուկային աղտոտման վերաբերյալ թեմաները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ուսուցման այնպիսի մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս տեսական գիտելիքները կապել սովորողների անմիջական շրջակա միջավայրի հետ։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել դիտարկումներ, դաշտային ուսումնասիրություններ, քարտեզագրում, վիճակագրական տվյալների վերլուծություն, համեմատական գնահատումներ, նախագծային և հետազոտական աշխատանքներ։ Կարևորվում է սովորողների ինքնուրույն գործունեությունը՝ բնապահպանական խնդրի բացահայտումից և տվյալների հավաքագրումից մինչև պատճառահետևանքային կապերի վերլուծություն և հնարավոր լուծումների քննարկում։ Քաղաքային բնակավայրը դիտարկվում է որպես ուսումնական հետազոտության հասանելի միջավայր, որտեղ հնարավոր է գործնականորեն ուսումնասիրել բնական և մարդածին գործոնների փոխազդեցությունը։ Մեթոդական համակարգի կարևոր բաղադրիչներից է նաև միջառարկայական կապերի կիրառումը՝ աշխարհագրության, կենսաբանության, քիմիայի, հասարակագիտության և այլ ուսումնական առարկաների գիտելիքների համադրմամբ։ Աշխատությունում կարևորվում է ոչ միայն բնապահպանական գիտելիքների յուրացումը, այլև տեղեկատվությունը գնահատելու, տվյալները համեմատելու, հիմնավորված եզրակացություններ կատարելու և շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունք ձևավորելու կարողությունների զարգացումը։ Նման մոտեցումը նպաստում է բնապահպանական կրթության գործնական ուղղվածության ուժեղացմանը և սովորողների հետազոտական հետաքրքրությունների զարգացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության և բնապահպանական առարկաների ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության մեթոդաբանների, հետազոտողների, ինչպես նաև աշխարհագրական և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։