United States. Congress. Commission on Security and Cooperation in Europe

United States. Congress. Commission on Security and Cooperation in Europe

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

A century of denial

Աշխատությունը կենտրոնանում է պատմական զանգվածային բռնությունների, դրանց հիշողության և հետագա ժխտողական քաղաքականությունների փոխհարաբերությունների վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ մեկ դար շարունակ ձևավորված քաղաքական, հասարակական և պատմագիտական բանավեճերին։ Ուսումնասիրության առանցքում այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով պատմական իրադարձությունների մեկնաբանությունը կարող է դառնալ պետական քաղաքականության, ազգային ինքնության, դիվանագիտական հարաբերությունների և հանրային հիշողության մաս։ Քննության են առնվում ժխտման տարբեր դրսևորումները՝ փաստերի վիճարկումից և պատասխանատվության հարցի վերաիմաստավորումից մինչև պատմական իրադարձությունների այլընտրանքային մեկնաբանությունների առաջադրում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պատմական սկզբնաղբյուրների, վկայությունների, դիվանագիտական փաստաթղթերի և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրությունների նշանակությանը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է ձևավորվում փաստագրական հիմքը և ինչպես են դրա շուրջ զարգանում հակադիր մեկնաբանություններ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հիշողության փոխանցման գործընթացին՝ ուսումնասիրելով վերապրածների և նրանց սերունդների պատմությունները, սփյուռքյան համայնքների հիշողության մշակույթը, հուշահամալիրների, կրթության, գրականության և հանրային քննարկումների դերը։ Առանձին ուղղություն է միջազգային ճանաչման գործընթացների և դրանց շուրջ ծավալված քաղաքական ու դիվանագիտական բանավեճերի վերլուծությունը՝ առանց դրանք մեկ միասնական քաղաքական դիրքորոշման վերածելու։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր է նաև տարբերակել ակադեմիական պատմագիտական բանավեճը փաստերի կանխամտածված ժխտումից կամ աղավաղումից՝ գնահատելով աղբյուրների հավաստիությունը, փաստարկների կառուցվածքը և պատմական գիտելիքի ձևավորման սկզբունքները։ Թեման դիտարկվում է նաև մարդու իրավունքների և զանգվածային ոճրագործությունների հիշողության ավելի լայն համատեքստում, որտեղ անցյալի ճանաչման և հիշատակման հարցերը փոխկապակցվում են արդարության, պատասխանատվության և պատմական հիշողության պահպանման խնդիրների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը համադրում է պատմագիտության, հիշողության ուսումնասիրությունների, ցեղասպանագիտության և միջազգային հարաբերությունների մոտեցումները՝ ներկայացնելով, թե ինչպես կարող է պատմական իրադարձության շուրջ ձևավորված ժխտողական դիսկուրսը պահպանվել և փոփոխվել տասնամյակների ընթացքում ու ազդեցություն ունենալ հասարակական հիշողության և միջպետական հարաբերությունների վրա։

Updated: 2026-09-27
A century of denial

Free

Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book8 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more