Жамкочян, Арутюн Сизефрович

Жамкочян, Арутюн Сизефрович

menu_book View materials

Books by this author (2)

Online

History

Երկրների մասին տեղեկություններ

Միջնադարյան արաբական աշխարհագրական գրականության կարևորագույն երկերից մեկը՝ այս աշխատությունը ներկայացնում է տարբեր երկրների, տարածքների, քաղաքների, ժողովուրդների և բնակավայրերի մասին պատմական, աշխարհագրական ու ազգագրական տեղեկությունների հարուստ ամբողջություն։ Ստեղծագործությունն արտացոլում է միջնադարյան արաբալեզու գիտական աշխարհի պատկերացումները բնակեցված աշխարհի կառուցվածքի, աշխարհագրական տարածությունների, երկրների առանձնահատկությունների և տարբեր ժողովուրդների կյանքի վերաբերյալ։ Հեղինակը միավորում է աշխարհագրական նկարագրությունները, պատմական հաղորդումները, տեղանունների մասին տեղեկությունները, ճանապարհների ու բնակավայրերի հիշատակությունները, ինչպես նաև տարբեր տարածաշրջանների բնական, տնտեսական և մշակութային առանձնահատկություններին վերաբերող տվյալները՝ ձևավորելով իր ժամանակաշրջանի աշխարհաճանաչողության բազմակողմանի պատկեր։ Աշխատության արժեքավոր կողմերից է աշխարհագրական գիտելիքների և պատմական հիշողության համադրությունը, որի շնորհիվ տարածքների նկարագրությունը չի սահմանափակվում միայն դրանց տեղադրությամբ կամ բնական պայմաններով, այլ ընդգրկում է նաև մարդկային գործունեության, հասարակական կյանքի, առևտրական կապերի և մշակութային փոխազդեցությունների վերաբերյալ պատկերացումներ։ Հատուկ նշանակություն ունեն տարբեր երկրների ու քաղաքների մասին պահպանված պատմական հաղորդումները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի և հարակից տարածաշրջանների աշխարհագրական ընկալումները, բնակավայրերի մասին տեղեկությունների շրջանառությունը և ժողովուրդների միջև գոյություն ունեցած կապերը։ Երկը կարևոր սկզբնաղբյուր է միջնադարյան աշխարհագրության, պատմության, տեղագրության, ազգագրության և մշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր նյութ է պարունակում նաև տարածաշրջանային պատմության հետազոտողների համար, քանի որ միջնադարյան արաբ աշխարհագրագետների աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել տարբեր երկրների, այդ թվում՝ Կովկասի և հարակից տարածքների մասին տեղեկությունների պահպանման ու փոխանցման գործում։ Հեղինակի շարադրանքի բնույթը բնորոշ է միջնադարյան արաբական աշխարհագրական ավանդույթին, որտեղ գիտական դիտարկումները, պատմական տեղեկությունները, գրավոր աղբյուրներից քաղված հաղորդումները և տարբեր ժողովուրդների մասին պատմությունները հաճախ ներկայացվում են մեկ ամբողջական մտավոր համակարգի շրջանակում։ Ստեղծագործությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու միջնադարյան մարդու աշխարհընկալմանը, աշխարհագրական գիտելիքների զարգացման ընթացքին և այն մտավոր միջավայրին, որտեղ աշխարհագրությունը սերտորեն կապված էր պատմագրության, ճանապարհորդական հաղորդումների և մշակութային ուսումնասիրությունների հետ։ Այն առանձնահատուկ ընթերցողական և գիտական արժեք ունի արաբական միջնադարյան գրականության, պատմական աշխարհագրության, արևելագիտության և տարածաշրջանային պատմության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար՝ ծառայելով որպես կարևոր վկայություն այն մասին, թե ինչպես էին միջնադարյան գիտնականները ճանաչում, նկարագրում և մեկնաբանում իրենց շրջապատող աշխարհը։

Updated: 2026-11-20
Երկրների մասին տեղեկություններ

Free

Online

Religion

Սամարացի հնգամատյանի արաբերեն տարբերակների՝ Ռուսաստանի ազգային գրադարանի հավաքածուում պահպանվող չհրատարակված հատվածներ

Աշխատությունը նվիրված է սամարացի հնգամատյանի արաբերեն տարբերակների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Ռուսաստանի ազգային գրադարանի ձեռագրային հավաքածուում պահպանվող և մինչ այդ գիտական շրջանառության մեջ չդրված հատվածներին։ Այն ներկայացնում է աստվածաշնչյան տեքստի արաբերեն փոխանցման, պահպանման և ձեռագրային ավանդույթի ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն՝ հնարավորություն ընձեռելով անդրադառնալու սամարական կրոնական համայնքի գրական և մշակութային ժառանգությանը, ինչպես նաև այդ ժառանգության ձևավորման ու տարածման պատմությանը։ Սամարացի հնգամատյանը սամարական կրոնական ավանդույթի հիմնարար սուրբ գրային ժողովածուն է, որը ներառում է Հին Կտակարանի առաջին հինգ գրքերը՝ Ծննդոցը, Ելքը, Ղևտականը, Թվերը և Երկրորդ Օրինացը։ Դրա արաբերեն տարբերակները կարևոր նշանակություն ունեն աստվածաշնչյան տեքստերի միջմշակութային փոխանցման, լեզվական փոխազդեցությունների և կրոնական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության գիտական հետաքրքրությունը պայմանավորված է հատկապես չհրատարակված ձեռագրային նյութերի ներկայացմամբ, քանի որ նման աղբյուրները կարող են նոր հնարավորություններ բացել բնագրային տարբերակների, թարգմանական առանձնահատկությունների, տեքստային տարբերությունների և միջնադարյան արաբալեզու սամարական գրավոր մշակույթի հետազոտության համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ձեռագրերի գիտական արժեքը՝ որպես պատմական սկզբնաղբյուրների, որոնք արտացոլում են սուրբ գրային ժառանգության պահպանման, վերարտադրման և փոխանցման գործընթացները։ Սամարական և արաբական մշակութային միջավայրերի փոխհարաբերությունների համատեքստում նման նյութերի ուսումնասիրությունը նպաստում է կրոնական ինքնության, լեզվական հարմարվողականության և գրավոր ավանդույթների զարգացման առանձնահատկությունների ավելի խորքային ընկալմանը։ Ռուսաստանի ազգային գրադարանի հավաքածուում պահպանվող նյութերի գիտական շրջանառության մեջ ներառումը կարևոր ներդրում է արևելագիտության, սեմական լեզուների, արաբագիտության, աստվածաշնչագիտության և ձեռագրագիտության բնագավառներում՝ ընդլայնելով սամարական գրական ժառանգության ուսումնասիրման աղբյուրագիտական հնարավորությունները։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես մասնագիտական հետազոտողների, այնպես էլ աստվածաշնչյան տեքստերի պատմությամբ, կրոնական ավանդույթների զարգացմամբ, արաբերեն թարգմանական գրականությամբ և Մերձավոր Արևելքի միջնադարյան մտավոր ու մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Updated: 2026-11-20
Սամարացի հնգամատյանի արաբերեն տարբերակների՝ Ռուսաստանի ազգային գրադարանի հավաքածուում պահպանվող չհրատարակված հատվածներ

Free

Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more