Зумбадзе, Кетеван Тенгизовна

Зумбадзе, Кетеван Тенгизовна

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

1973 թվականի Ժնևի խաղաղության համաժողովը՝ մերձավորարևելյան հակամարտության արդար և համապարփակ կարգավորման պայքարի կարևոր փուլ

Աշխատությունը նվիրված է 1973 թվականին Ժնևում գումարված խաղաղության համաժողովին՝ դիտարկելով այն որպես մերձավորարևելյան հակամարտության արդար, համապարփակ և երկարաժամկետ կարգավորման ուղղությամբ միջազգային դիվանագիտության կարևորագույն փուլերից մեկը։ Ներկայացվում են համաժողովի պատմական նախադրյալները, դրա գումարման անհրաժեշտությունը և այն բարդ քաղաքական ու ռազմավարական իրավիճակը, որը ձևավորվել էր Մերձավոր Արևելքում 1973 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմի հետևանքով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հակամարտության խաղաղ կարգավորման միջազգային ջանքերին, տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցությանը, հակամարտող կողմերի դիրքորոշումներին և մեծ տերությունների ներգրավվածությանը բանակցային գործընթացում։ Աշխատության առանցքային թեմաներից է այն գաղափարը, որ մերձավորարևելյան հակամարտությունը հնարավոր չէր լուծել բացառապես ռազմական միջոցներով, և դրա կարգավորումը պահանջում էր քաղաքական երկխոսություն, փոխզիջումներ, միջազգային իրավունքի սկզբունքների պահպանում և տարածաշրջանի բոլոր ժողովուրդների օրինական իրավունքների ու անվտանգության ապահովում։ Դիտարկվում է նաև համաժողովի միջազգային նշանակությունը՝ որպես հակամարտության կարգավորման բազմակողմ ձևաչափ ստեղծելու և հետագա բանակցային գործընթացների համար դիվանագիտական հիմքեր ձևավորելու փորձ։ Կարևորվում են ՄԱԿ-ի շրջանակներում իրականացվող նախաձեռնությունները, միջազգային հանրության պատասխանատվությունը և խաղաղության հաստատման գործում դիվանագիտական մեխանիզմների դերը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու 1970-ական թվականների սկզբի մերձավորարևելյան քաղաքական զարգացումների տրամաբանությունը, տարածաշրջանային հակամարտությունների և համաշխարհային քաղաքականության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև խաղաղության հասնելու ճանապարհին առկա քաղաքական ու դիվանագիտական բարդությունները։ Այն արժեքավոր նյութ է Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմությամբ, արաբա-իսրայելական հակամարտությամբ, միջազգային հարաբերություններով և խաղաղ կարգավորման գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Updated: 2026-11-20
1973 թվականի Ժնևի խաղաղության համաժողովը՝ մերձավորարևելյան հակամարտության արդար և համապարփակ կարգավորման պայքարի կարևոր փուլ

Free

Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more