Արժեթղթերի շուկայի կայացման և զարգացման ուղիները ԼՂՀ-ում

Environmental Science

Արդյունաբերական և կենցաղային թափոնների կառավարումը հանդիսանում է շրջակա միջավայրի պահպանության և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման կարևոր բաղադրիչ, որի նպատակն է նվազեցնել թափոնների վնասակար ազդեցությունը մարդկանց և էկոհամակարգերի վրա և բարձրացնել դրանց ռեսուրսային արժեքը։ Արդյունաբերական թափոնները առաջանում են արտադրական գործընթացներից՝ ներառելով քիմիական, մետաղագործական, էներգետիկ և այլ ոլորտների արտադրանք, իսկ կենցաղային թափոնները կազմված են մարդկանց ամենօրյա գործունեության արդյունքում առաջացած մնացորդներից՝ սննդամթերքի, պլաստիկի, փաթեթավորման և այլ նյութերի տեսքով։ Թափոնների կառավարման գործընթացը ներառում է հավաքում, տեսակավորում, տեղափոխում, վերամշակում, վերաօգտագործում և վնասազերծում՝ նվազեցնելու շրջակա միջավայրի աղտոտման վտանգները։ Կառավարման արդյունավետության համար կիրառվում են օրենսդրական և կանոնակարգային ռեժիմներ, տեխնոլոգիական նորարարություններ, հանրային մասնակցություն և կրթական ծրագրեր, ինչը ապահովում է թափոնների կենսաբանական և ֆիզիկալ–քիմիական անվտանգ վերամշակում, ռեսուրսների տնտեսող օգտագործում և սոցիալ-տնտեսական օգուտների ստացում։ Այս մոտեցումը նպաստում է էկոհամակարգերի պահպանմանը, էներգիայի խնայողությանը, նյութերի կրկնակի օգտագործմանը և Հայաստանի համար կայուն և անվտանգ զարգացման ապահովմանը։

Other Subjects

Հայաստանի Հանրապետությունում 2018 թվականին հրատարակությունները ներառում են ինչպես գիտական և ուսումնական գրականություն, այնպես էլ գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական և մշակութային բնույթի բազմաթիվ աշխատություններ, որոնք արտացոլում են այդ տարվա հասարակական մտքի և հրատարակչական ոլորտի ընդհանուր զարգացումները։ Գիտական և մասնագիտական գրականության ոլորտում 2018-ին շարունակվել է ակտիվ հրատարակչական գործընթացը՝ հատկապես հումանիտար գիտությունների, լեզվաբանության, պատմության, գրադարանագիտության և տեխնիկական ուղղությունների շրջանակում։ Օրինակ՝ Հայաստանի ազգային գրադարանի և այլ գիտական կառույցների կողմից լույս են տեսել վիճակագրական և մատենագիտական բնույթի աշխատություններ, որոնք ուսումնասիրում են երկրի գրադարանային համակարգի վիճակը և տեղեկատվական ռեսուրսների զարգացումը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային կենսասենսորների էլեկտրաստատիկ ազդանշանի ուժեղացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ ինտերկալացվող լիգանդների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմքում կենսաբանական մոլեկուլների և լիգանդների փոխազդեցության արդյունքում առաջացող ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունների էլեկտրոնային գրանցումն է։ Կիսահաղորդչային կենսասենսորները հնարավորություն են տալիս կենսաբանական գործընթացները վերածել չափելի էլեկտրական ազդանշանների, սակայն շատ դեպքերում անհրաժեշտ է բարձրացնել ազդանշանի ուժգնությունն ու չափման զգայունությունը՝ փոքր քանակությամբ թիրախային նյութերի հայտնաբերման համար։ Այս համատեքստում ինտերկալացվող լիգանդների օգտագործումը կարող է ապահովել ԴՆԹ-ի կամ այլ նուկլեինաթթվային կառուցվածքների հետ փոխազդեցություն և փոփոխել դրանց տեղային էլեկտրաստատիկ ու լիցքային հատկությունները։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել լիգանդների կապման բնույթը, դրանց կոնցենտրացիայի և կառուցվածքի ազդեցությունը սենսորի էլեկտրական արձագանքի վրա, ինչպես նաև ազդանշանի ուժեղացման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել կիսահաղորդչային մակերևույթի, կենսաբանական շերտի և լիգանդի միջև առաջացող լիցքային փոխազդեցություններին, որոնք կարող են ազդել սենսորի էլեկտրական պարամետրերի վրա։ Հետազոտության ընթացքում հնարավոր է կիրառել էլեկտրական չափումներ, սպեկտրոսկոպիական և կենսաֆիզիկական մեթոդներ՝ լիգանդների և կենսաբանական թիրախների փոխազդեցությունն ու դրա հետևանքով առաջացող ազդանշանի փոփոխությունները բնութագրելու համար։ Ստացված արդյունքները կարող են կարևոր լինել բարձր զգայունությամբ կենսասենսորների մշակման համար, հատկապես այն համակարգերում, որտեղ անհրաժեշտ է արագ և փոքր քանակությամբ կենսաբանական նյութի հայտնաբերում։ Ուսումնասիրությունը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ բժշկական ախտորոշման, մոլեկուլային կենսաբանության, կենսատեխնոլոգիայի և լաբորատոր վերլուծության ոլորտներում։ Այն կարող է հետաքրքրել կենսասենսորների մշակմամբ զբաղվող գիտնականներին, կենսաֆիզիկոսներին, էլեկտրոնիկայի և նանոտեխնոլոգիայի մասնագետներին, քիմիկոսներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է արևային պասիվ ջեռուցման էներգա-տնտեսական բարձր արդյունավետության համակարգերի կառուցվածքային լուծումների, հաշվարկման մեթոդների և օպտիմալացման մոտեցումների մշակմանը՝ ընդգծելով էներգախնայող շինարարության և կայուն զարգացման ժամանակակից պահանջները։ Գրքում վերլուծվում են արևային էներգիայի պասիվ օգտագործման հիմնական սկզբունքները՝ ջերմային կուտակման, ջերմափոխանակության և ճառագայթային ներթափանցման ֆիզիկական գործընթացների համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շենքերի ճարտարապետական ձևավորման, նյութերի ջերմաֆիզիկական հատկությունների և կլիմայական պայմանների ազդեցությանը համակարգի ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են հաշվարկային մոդելներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ջերմային կորուստները և արևային շահույթները տարբեր կառուցվածքային լուծումների դեպքում, ինչպես նաև կիրառվում են մաթեմատիկական օպտիմալացման մեթոդներ՝ համակարգի էներգետիկ և տնտեսական ցուցանիշների բարելավման համար։ Քննարկվում են նաև տարբեր երկրների փորձերը պասիվ արևային համակարգերի կիրառման ոլորտում՝ ցույց տալով դրանց արդյունավետությունը էներգասպառման նվազեցման և շինությունների ինքնավարության բարձրացման գործում։ Գրքի նպատակն է մշակել ինտեգրված մոտեցում արևային պասիվ ջեռուցման համակարգերի նախագծման համար՝ համադրելով տեխնիկական, տնտեսական և բնապահպանական գործոնները։

Political Science

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում հրապարակված նոր գրքերի համակարգված ակնարկ՝ ընդգրկելով քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պետական կառավարման, միջազգային հարաբերությունների և հանրային քաղաքականության արդի ուսումնասիրությունները։ Ցանկում ներառված աշխատությունները անդրադառնում են ժամանակակից հասարակությունների քաղաքական գործընթացներին, կառավարման մոդելների փոփոխություններին, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման միտումներին, սոցիալական անհավասարությունների խորացման պատճառներին և գլոբալ քաղաքական փոխկապակցվածություններին։ Ներկայացված գրքերը վերլուծում են նաև տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումները, հանրային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման ուղիները, պետական կառավարման թվայնացման գործընթացները և քաղաքացիական հասարակության դերը քաղաքական որոշումների ձևավորման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից քաղաքական տեսությունների, համեմատական ուսումնասիրությունների և փորձագիտական վերլուծությունների կիրառմանը՝ որպես գիտական մտածողության զարգացման կարևոր հիմք։ Այս ցանկը նախատեսված է հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների, վերլուծաբանների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես կողմնորոշիչ և տեղեկատվական աղբյուր նորագույն գիտական գրականության վերաբերյալ։

History

Աշխատությունը նվիրված է հին Հայաստանի ներքին կենցաղի, հասարակական կյանքի և առօրյա մշակույթի ուսումնասիրությանը՝ փորձելով վերականգնել բնակչության կենսակերպի ամբողջական պատկերը տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում։ Գրքում ներկայացվում են հին հայկական բնակավայրերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բնակելի տների և տնտեսական շինությունների տիպերը, ընտանեկան կյանքի կազմակերպումը, սոցիալական հարաբերությունները և համայնքային ավանդույթները։ Հեղինակը վերլուծում է նյութական մշակույթի տարրերը՝ կենցաղային գործիքներ, հագուստ, սննդակարգ, արտադրական հմտություններ և արհեստներ, որոնք ձևավորել են հասարակության ամենօրյա կյանքը։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնագիտական տվյալների, գրավոր աղբյուրների և ազգագրական զուգահեռների համադրմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս վերականգնել հին Հայաստանի սոցիալ-մշակութային միջավայրի առավել ամբողջական պատկեր։ Քննարկվում են նաև ընտանեկան և համայնքային կառուցվածքի առանձնահատկությունները, ավանդույթների և հավատալիքների ազդեցությունը կենցաղի վրա, ինչպես նաև տնտեսական գործունեության հիմնական ձևերը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայոց պատմության, հնագիտության և մշակութաբանության համար՝ նպաստելով հին հասարակության առօրյա կյանքի և մշակութային ինքնության խորքային ըմբռնմանը։