Բանկային գործունեության տնտեսական կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է ներկրված ջերսեյ (Jersey) տավարի ցեղի կենսաբանական առանձնահատկությունների և մթերատու հատկությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի հյուսիսարևելյան գոտու բնական-կլիմայական պայմաններում՝ ընդգծելով կենդանիների հարմարվողականության և արտադրողականության հարցերը։ Հեղինակը վերլուծում է ջերսեյ ցեղի կենսաբանական ցուցանիշները՝ աճի դինամիկան, կաթնատվության մակարդակը, կաթի որակական կազմը (ճարպայնություն, սպիտակուցային պարունակություն) և վերարտադրողական հատկանիշները՝ տեղական պայմաններին հարմարվելու համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում են կերակրման և պահվածքի պայմանների ազդեցությունը կենդանիների արտադրողականության վրա, ինչպես նաև անասնապահական տեխնոլոգիաների դերը ցեղի արդյունավետ օգտագործման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերսեյ տավարի համեմատական առավելություններին տեղական ցեղերի նկատմամբ՝ կաթի բարձր որակ, կերային արդյունավետություն և տնտեսապես շահավետ ցուցանիշներ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև կլիմայական գործոնների ազդեցությունը՝ բարձր խոնավություն, ջերմաստիճանային տատանումներ և արոտային պայմաններ, որոնք պայմանավորում են կենդանիների հարմարվողական վարքագիծը։ Աշխատությունը ընդգծում է ջերսեյ ցեղի ներդրման նշանակությունը ՀՀ անասնաբուծության զարգացման և կաթնային արտադրության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Այն օգտակար է զոոտեխնիկների, անասնաբույժների և գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների համար։

History

Գիրքը ներկայացնում է Օսմանյան կայսրության ձևավորման, ընդարձակման և զարգացման պատմությունը 1300–1650 թվականներին՝ անդրադառնալով քաղաքական, ռազմական, վարչական, տնտեսական և մշակութային գործընթացներին, որոնք նպաստել են կայսրության վերածմանը միջնադարի և վաղ նոր շրջանի ամենահզոր պետություններից մեկի։ Աշխատանքում վերլուծվում են պետական կառավարման համակարգը, սուլթանական իշխանության ձևավորումը, ռազմական կազմակերպվածությունը, վարչատարածքային կառուցվածքը, հարկային համակարգը, միջազգային հարաբերությունները և կայսրության բազմազգ ու բազմակրոն հասարակության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական կառուցվածքին, իրավական կարգավորումներին, տնտեսական գործունեությանը, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության և հարևան պետությունների միջև քաղաքական ու մշակութային փոխազդեցություններին։ Գիրքը հիմնված է պատմական սկզբնաղբյուրների և ժամանակակից պատմագիտական հետազոտությունների վրա՝ ընթերցողին տրամադրելով համակողմանի պատկերացում Օսմանյան կայսրության զարգացման հիմնական փուլերի և պատմական նշանակության մասին։ Աշխատանքը նախատեսված է պատմաբանների, արևելագետների, դասախոսների, ուսանողների և Օսմանյան կայսրության պատմությամբ ու Մերձավոր Արևելքի պատմական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Այն ներկայացնում է ինֆլյացիայի՝ տնտեսական երևույթի տեսական հիմքերը, պատճառներն ու ազդեցությունները, ինչպես նաև դրա տարբեր տեսակները և ձևերը՝ ժամանակակից տնտեսությունում։ Գիրքը նպատակ ունի ընթերցողին տրամադրել հստակ պատկեր՝ ինչ է ինֆլյացիան, ինչպես է այն առաջանում, ինչպես է ազդում արժույթների, գնային համակարգերի, բնակչության կենսամակարդակի և տնտեսության ընդհանուր առողջության վրա։ Աշխատությունը օգտակար է տնտեսագիտության, ֆինանսների, կառավարման, բանկային ոլորտների ուսանողների, մասնագետների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորապես հասկանալ տնտեսական անհավասարակշռության և գնաճի գործընթացները, ինչպես նաև կառավարելի լուծումներ առաջարկելու հնարավորությունները։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Geography

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքի երկրակեղևի բլոկային կառուցվածքի և սեյսմիկության միջև գոյություն ունեցող կապերի ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով երկրաբանական, երկրաֆիզիկական և սեյսմաբանական տվյալների համալիր վերլուծության վրա։ Հետազոտության հիմքում այն պատկերացումն է, որ Հայաստանի երկրակեղևը միատարր կառուցվածք չունի, այլ բաժանված է տարբեր չափերի և երկրակառուցվածքային առանձնահատկություններ ունեցող բլոկների, որոնց սահմանները հիմնականում կապված են խորքային խզվածքների և տեկտոնական գոտիների հետ։ ՀՀ տարածքի համար մշակված բլոկային մոդելներում առանձնացվել են տարբեր կարգի բլոկներ, իսկ դրանց սահմանների զգալի մասը կապված է խզվածքային գոտիների հետ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել երկրակեղևի բլոկային կառուցվածքի բացահայտման մեթոդները և դրա ձևավորման երկրադինամիկական նախադրյալները։ Երկրաֆիզիկական ուսումնասիրությունների միջոցով հնարավոր է գնահատել երկրակեղևի խորքային կառուցվածքը, ապարների ֆիզիկական հատկությունների տարածական փոփոխությունները, խզվածքների դիրքը և տարբեր կառուցվածքային միավորների սահմանները։ Այս նպատակով կարող են օգտագործվել գրավիմետրիկ, մագնիտոմետրիկ, սեյսմաբանական և սեյսմահետախուզական տվյալներ, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս կառուցելու երկրակեղևի երկչափ և եռաչափ մոդելներ։ ՀՀ ԳԱԱ համապատասխան մասնագիտական հաստատությունների հետազոտական ուղղություններում նույնպես ընդգրկված են երկրակեղևի կառուցվածքի, ուժեղ երկրաշարժերի սեյսմիկականության, լարվածադեֆորմացիոն վիճակի և երկրաֆիզիկական դաշտերի ուսումնասիրությունները։ Հետազոտության առանցքային խնդիրներից է պարզել, թե ինչպիսի կապ կա բլոկների կառուցվածքային առանձնահատկությունների, դրանց սահմաններում ընթացող տեկտոնական գործընթացների և երկրաշարժերի տարածական բաշխման միջև։ Երկրաշարժերի օջախների և էպիկենտրոնների տեղադրության վերլուծությունը կարող է ցույց տալ, որ սեյսմիկ իրադարձությունները տարածականորեն համաչափ չեն բաշխվում, այլ որոշակիորեն կենտրոնանում են ակտիվ խզվածքների և բլոկների սահմանների հարակից գոտիներում։ Այդպիսի օրինաչափությունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու սեյսմիկ տեսանկյունից առավել ակտիվ կառուցվածքային միավորները և գնահատելու դրանց հնարավոր սեյսմատեկտոնական ներուժը։ Հետազոտություններում ցույց է տրվել, որ ՀՀ տարածքի բլոկների տեկտոնական ակտիվության տարբերությունները կարող են կապված լինել տարբեր մեծության սեյսմիկ իրադարձությունների կենտրոնացման առանձնահատկությունների հետ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ակտիվ և պասիվ բլոկների տարբերակումը։ Տեկտոնապես ակտիվ բլոկներն առանձնանում են ժամանակակից կամ նորագույն շարժումների ավելի բարձր ինտենսիվությամբ, դեֆորմացիոն գործընթացների արտահայտվածությամբ և սեյսմիկ իրադարձությունների ավելի մեծ կենտրոնացմամբ։ Պասիվ կամ համեմատաբար կայուն բլոկներում այդ գործընթացները կարող են ավելի թույլ արտահայտված լինել։ Բլոկների ակտիվության նման դասակարգումը հնարավորություն է տալիս ավելի մանրամասն գնահատել տարածաշրջանի սեյսմատեկտոնական կառուցվածքը և առանձնացնել այն հատվածները, որտեղ երկրաշարժերի առաջացման հավանականությունը համեմատաբար բարձր է։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է խզվածքների դերի ուսումնասիրությունը։ Խորքային խզվածքները ոչ միայն տարանջատում են երկրակեղևի տարբեր բլոկները, այլև կարող են հանդիսանալ լարվածության կուտակման և դրա հետագա վերաբաշխման հիմնական գոտիներ։ Ուժեղ երկրաշարժերի ժամանակ բլոկների սահմաններով կարող են տեղի ունենալ տարբեր բնույթի տեղաշարժեր, այդ թվում՝ կողաշարժային և վերնետքային բնույթի խզումներ։ Հետևաբար խզվածքների երկրաչափական դիրքը, ուղղվածությունը, ակտիվության աստիճանը և փոխհարաբերությունները կարևոր նշանակություն ունեն սեյսմիկ վտանգի գնահատման համար։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև երկրակեղևի լարվածադեֆորմացիոն վիճակը։ Տարբեր բլոկներում կուտակվող լարվածությունները կարող են ունենալ տարբեր ուղղություններ և ինտենսիվություններ՝ պայմանավորված տարածաշրջանային տեկտոնական ուժերով, բլոկների փոխադարձ շարժումներով և խորքային կառուցվածքի առանձնահատկություններով։ Սեյսմաբանական և երկրաբանա-երկրաֆիզիկական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես տարածաշրջանային, այնպես էլ տեղային լարվածային դաշտերը և գնահատելու սեյսմատեկտոնական դեֆորմացիաների բնութագրերը։ Հետազոտության մեթոդական հիմքում կարող են ընդգրկվել երկրաբանական քարտեզների, երկրաֆիզիկական դաշտերի, սեյսմիկության կատալոգների, ակտիվ խզվածքների վերաբերյալ տվյալների և երկրաձևաբանական ցուցանիշների համատեղ վերլուծությունը։ Նման համալիր մոտեցումը թույլ է տալիս խուսափել որևէ առանձին տվյալների աղբյուրի սահմանափակումներից և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել երկրակեղևի կառուցվածքադինամիկ առանձնահատկությունների մասին։ Սեյսմաշրջանացման աշխատանքների մեթոդաբանության մեջ նույնպես կարևոր նշանակություն է տրվում երկրաբանական, երկրաձևաբանական, երկրաֆիզիկական և սեյսմաբանական տվյալների հավաքագրմանն ու համադրմանը, ինչպես նաև ակտիվ բեկվածքների և երկրակեղևի կառուցվածքային տարրերի առանձնացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել երկրաշարժերի օջախային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Օջախային մեխանիզմների տվյալները հնարավորություն են տալիս պարզելու երկրակեղևում տեղի ունեցող տեղաշարժերի բնույթը, դրանց ուղղվածությունը և լարվածային դաշտի առանձնահատկությունները։ Այդ տվյալների համադրումը բլոկների կառուցվածքի հետ կարող է օգնել պարզելու, թե տարբեր բլոկների սահմաններում ինչպիսի շարժումներ են գերակշռում և ինչպես են դրանք կապված սեյսմիկ իրադարձությունների առաջացման հետ։ Այսպիսի վերլուծության միջոցով հնարավոր է անցում կատարել երկրաշարժերի պարզ վիճակագրական նկարագրությունից դեպի դրանց տեկտոնական պայմանավորվածության ավելի խորքային բացատրություն։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը հատկապես մեծ է սեյսմիկ վտանգի և ռիսկի գնահատման համար։ Բլոկային կառուցվածքի, ակտիվ խզվածքների և սեյսմիկության միջև կապերի բացահայտումը կարող է օգտագործվել սեյսմիկ վտանգի տարածքային գնահատման, սեյսմիկ գոտևորման, քաղաքաշինական պլանավորման և սեյսմակայուն շինարարության խնդիրներում։ Հայաստանի պայմաններում նման ուսումնասիրությունները կարևոր են, քանի որ սեյսմիկ վտանգի գնահատման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն երկրաշարժերի պատմական տվյալները, այլև երկրակեղևի խորքային կառուցվածքը և ակտիվ տեկտոնական գործընթացները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը երկրակեղևի բլոկային կառուցվածքը դիտարկում է որպես Հայաստանի տարածքի սեյսմիկության տարածական և դինամիկ առանձնահատկությունները հասկանալու կարևոր հիմք։ Երկրաֆիզիկական և սեյսմաբանական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բլոկների և դրանց սահմանների տեկտոնական ակտիվության տարբերությունները, գնահատելու խզվածքների սեյսմատեկտոնական ներուժը և ավելի հիմնավորված պատկերացում կազմելու ՀՀ տարածքի սեյսմիկ վտանգի ձևավորման երկրադինամիկական գործոնների մասին։

Mathematics

Այս աշխատանքը նվիրված է լայնաշերտ օքսիդային մոնաբյուրեղներում ճառագայթա-խառնուրդային դեֆեկտների օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ սինքրոտրոնային ճառագայթման կիրառմամբ։ Նյութում ներկայացվում են բյուրեղային կառուցվածքում առաջացող դեֆեկտների ձևավորման մեխանիզմները՝ ճառագայթման և խառնուրդային ատոմների ներգործության պայմաններում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը նյութի էներգետիկ մակարդակների, լուսակլանման և լյումինեսցենցիայի սպեկտրների վրա։ Աշխատությունը մանրամասն վերլուծում է սինքրոտրոնային բարձր ինտենսիվության ճառագայթման առավելությունները՝ թույլ տալով բարձր ճշգրտությամբ ուսումնասիրել էլեկտրոնային կառուցվածքի փոփոխությունները և դեֆեկտային կենտրոնների բնութագրերը։ Քննարկվում են նաև փորձարարական արդյունքները, որոնք ցույց են տալիս դեֆեկտների ազդեցությունը օպտիկական անցումների, էներգետիկ մակարդակների վերադասավորման և նյութի ընդհանուր օպտիկական արձագանքի վրա։ Նյութը կարևոր է պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նյութագիտության և օպտոէլեկտրոնիկայի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով նոր ֆունկցիոնալ նյութերի մշակմանը և ճառագայթակայուն համակարգերի ստեղծմանը։