Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկ անվտանգության հիմնախնդիրները, տարածաշրջանային ռազմավարությունը և անվտանգության հեռանկարները

Biology

Աշխատությունը նվիրված է աֆրիկյան խոզերի ժանտախտի սուր ընթացքի ժամանակ էրիթրոպոեզի՝ էրիթրոցիտների առաջացման և հասունացման գործընթացի խանգարումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հիվանդության ընթացքում արյունաստեղծ համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունները, մասնավորապես՝ կարմիր արյան բջիջների ձևավորման, հասունացման և շրջանառության պահպանման վրա հիվանդաբանական գործընթացների ազդեցությունը։ Ուշադրություն է դարձվում սուր վարակային ընթացքին բնորոշ հեմատոլոգիական փոփոխություններին և դրանց հնարավոր կապին օրգանիզմում զարգացող ընդհանուր պաթոֆիզիոլոգիական գործընթացների հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է ծանր վարակային ախտահարումը անդրադառնալ ոսկրածուծի արյունաստեղծ գործունեության, էրիթրոցիտների արտադրության հավասարակշռության և արյան կազմի փոփոխությունների վրա։ Քննարկվում են նաև էրիթրոպոեզի խանգարումների հնարավոր մեխանիզմները՝ հաշվի առնելով հիվանդության համակարգային բնույթը, անոթային և հյուսվածքային ախտահարումները, օրգանիզմի ընդհանուր ինտոքսիկացիան և այլ պաթոլոգիական երևույթներ։ Հեմատոլոգիական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հիվանդության ընթացքի և կենդանու օրգանիզմում առաջացող փոփոխությունների բնութագրման համար, քանի որ արյունաստեղծ համակարգի վիճակը կարող է արտացոլել ընդհանուր ախտաբանական գործընթացի խորությունն ու դինամիկան։ Աշխատությունը միաժամանակ արժեքավոր է անասնաբուժական ախտաբանության և վարակիչ հիվանդությունների ուսումնասիրման տեսանկյունից՝ նպաստելով աֆրիկյան խոզերի ժանտախտի ժամանակ օրգանիզմի համակարգային արձագանքի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, ախտաբաններին, անասնաբուժական բժշկության և կենսաբժշկական գիտությունների հետազոտողներին, ասպիրանտներին ու ուսանողներին, ինչպես նաև վարակիչ հիվանդությունների և արյունաստեղծ համակարգի պաթոֆիզիոլոգիայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում օրենսդրական նախաձեռնության ինստիտուտի և դրա իրականացման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է օրենսդրական նախաձեռնության իրավական էությունը, դրա նշանակությունը օրենսդրական գործընթացում և պետական իշխանության համակարգում, ինչպես նաև այն սուբյեկտների սահմանադրական և իրավական լիազորությունները, որոնք իրավասու են նախաձեռնելու օրենքների ընդունման գործընթաց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենսդրական նախաձեռնության իրականացման փուլերին, օրենսդրական առաջարկների ձևակերպմանը, ներկայացմանը, քննարկմանը և հետագա խորհրդարանական ընթացքին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են օրենսդրական նախաձեռնությունների հիմնավորվածության, իրավական որոշակիության, անհրաժեշտության և հանրային շահին համապատասխանության հարցերը, ինչպես նաև օրենսդրական գործընթացի որակի վրա դրանց ազդեցությունը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում օրենսդրական նախաձեռնության և խորհրդարանական վերահսկողության, հանրային մասնակցության ու ժողովրդավարական կառավարման փոխկապակցվածությանը։ Քննության են առնվում նաև օրենսդրական նախաձեռնությունների մշակման ընթացքում իրավական, մասնագիտական և կազմակերպական աջակցության նշանակությունը, շահագրգիռ կողմերի ներգրավման հնարավորությունները և օրենքների նախագծերի նախնական գնահատման խնդիրները։ Կարևորվում է օրենսդրական գործընթացի թափանցիկության, հրապարակայնության, հետևողականության և արդյունավետության ապահովումը, քանի որ նախաձեռնության փուլում ընդունված որոշումները էական ազդեցություն են ունենում հետագա իրավական կարգավորման որակի վրա։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև օրենսդրական նախաձեռնության իրականացման ընթացքում առաջացող իրավական և գործնական խոչընդոտներին, օրենսդրական տեխնիկայի խնդիրներին և գործող կարգավորումների կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել օրենսդրական նախաձեռնության դերը Հայաստանի իրավական համակարգի զարգացման գործում, բացահայտել դրա կիրառման հիմնական խնդիրները և առաջարկել դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական և խորհրդարանական իրավունքի մասնագետների, պատգամավորների, պետական ծառայողների, իրավաբանների, իրավագիտության և քաղաքագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և օրենսդրական գործընթացով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Գրքում ներկայացվում է Ալեքսանդր Խատիսյանի կյանքի և գործունեության մանրակրկիտ վերլուծությունը, ընդգրկելով նրա մանկությունը, կրթությունը, մասնագիտական ուղին և հասարակական ակտիվությունը, լուսաբանվում են նրա քաղաքական, մշակութային և գիտական գործունեության կարևոր փուլերը, ընթերցողը ծանոթանում է Խատիսյանի առջև կանգնած մարտահրավերներին, հասարակության մեջ ունեցած ազդեցությանը և ներդրմանը տարբեր ոլորտներում, մանրամասն ներկայացվում են նրա գաղափարախոսական մոտեցումները, օրենսդրական և վարչական աշխատանքները, ինչպես նաև հասարակական նախաձեռնությունները և հասարակական կազմակերպություններում ունեցած դերակատարությունը, գիրքը շեշտադրում է նրա անձնական հատկանիշները՝ ներառյալ առաջնորդության, ազնվության և աշխատասիրության որակները, ուսումնասիրում է ժամանակակից պատմական և սոցիալական միջավայրը, որը ձևավորել է նրա գործունեությունը, վերլուծվում են ազդեցությունները, որոնք Ալեքսանդր Խատիսյանը թողել է իր շրջապատի և ապագա սերունդների վրա, գիրքը նախատեսված է լայն ընթերցողական համար՝ պատմաբանների, հասարակական գործիչների և մշակութային հետաքրքրություն ունեցող անձանց, ովքեր ցանկանում են խորացված պատկերացում ունենալ այս կարևոր հայ գործչի կյանքի և գործունեության մասին։

Pedagogy

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է համագործակցային ուսուցման համակարգի (ԿՍՕ) հիմնական դրույթների ներդրմանը ոչ լեզվաբանական բուհերում ռուսաց լեզվի ուսուցման գործընթացում՝ ինֆորմատիկային վերաբերող մասնագիտական տեքստերի հիման վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է մասնագիտական ուղղվածությամբ լեզվական կրթության կազմակերպման մեթոդները, ուսանողների հաղորդակցական կարողությունների զարգացման ուղիները և համագործակցային ուսուցման դերը լեզվի արդյունավետ յուրացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինֆորմատիկայի ոլորտի մասնագիտական տեքստերի օգտագործմանը՝ որպես մասնագիտական բառապաշարի, տերմինաբանության և ակադեմիական հաղորդակցության հմտությունների ձևավորման միջոց։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է խմբային աշխատանքի, փոխադարձ ուսուցման, խնդիրահեն առաջադրանքների և ինտերակտիվ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները, որոնք նպաստում են ուսանողների ակտիվ ներգրավվածությանը և ուսումնական արդյունքների բարելավմանը։ Աշխատությունը կարևոր է ռուսաց լեզվի դասավանդողների, մեթոդիստների և բարձրագույն կրթության մասնագետների համար՝ նպաստելով մասնագիտական ուղղվածությամբ լեզվական կրթության արդյունավետության բարձրացմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ջերմամշակմամբ ամրացվող ալյումինային համաձուլվածքների կառուցվածքի և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ձևավորման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ փայլաթիթեղի արտադրության տեխնոլոգիական փուլերի համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում են ալյումինային համաձուլվածքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց քիմիական բաղադրության ազդեցությունը, դեֆորմացիայի և ջերմային ազդեցությունների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև արտադրության տարբեր փուլերում նյութի միկրոկառուցվածքի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմամշակման գործընթացներին, դրանց ռեժիմների ընտրությանը և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով ջերմային մշակումը ազդում է համաձուլվածքի ամրության, պլաստիկության, կարծրության և այլ տեխնիկական բնութագրերի վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է փայլաթիթեղի ստացման տեխնոլոգիական շղթան՝ ներառյալ ձուլումը, նախապատրաստական մշակումները, գլանվածքը, միջանկյալ և վերջնական ջերմամշակումները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը նյութի կառուցվածքային վիճակի և վերջնական հատկությունների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է դեֆորմացիոն և ջերմային գործընթացների ընթացքում տեղի ունեցող կառուցվածքային փոփոխությունները, մասնավորապես՝ պինդ լուծույթի, դիսպերս մասնիկների, վերականգնման, վերաբյուրեղացման և այլ մետալուրգիական երևույթների դերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տեխնոլոգիական պարամետրերի և ստացվող արտադրանքի որակի միջև կապի բացահայտմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս հիմնավորել արտադրական գործընթացի օպտիմալ ռեժիմները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել բարձր որակի, պահանջվող մեխանիկական և տեխնոլոգիական հատկություններով ալյումինե փայլաթիթեղի ստացման գործընթացի կատարելագործմանը, ինչպես նաև արտադրական կորուստների նվազեցմանը և նյութի օգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը միավորում է նյութագիտության, մետալուրգիայի և արտադրական տեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես են տեխնոլոգիական գործողությունները ձևավորում վերջնական արտադրանքի կառուցվածքն ու հատկությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մետալուրգների, նյութագետների, մեքենաշինության և մետաղամշակման ոլորտների մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ինչպես նաև ալյումինային համաձուլվածքների և գլանվածքային արտադրության տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում քաղաքացիական հասարակության ձևավորման և զարգացման սոցիոմշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հասարակական հարաբերությունների, արժեքային համակարգերի և սոցիալական ինստիտուտների փոխազդեցության համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն պատմական, մշակութային և սոցիալական գործոնների վրա, որոնք ազդում են քաղաքացիների հասարակական մասնակցության, ինքնակազմակերպման, փոխադարձ վստահության և հանրային գործընթացներում ներգրավվածության ձևերի վրա։ Քննության են առնվում քաղաքացիական հասարակության վերաբերյալ տեսական մոտեցումները, դրա հիմնական ինստիտուտների և գործառույթների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պետություն–հասարակություն հարաբերությունների զարգացման օրինաչափությունները։ Կարևորվում է Հայաստանի պատմական և հասարակական զարգացման փորձի ազդեցությունը ժամանակակից քաղաքացիական մշակույթի ձևավորման վրա՝ հաշվի առնելով ավանդական արժեքների, ընտանեկան և համայնքային կապերի, սոցիալական նորմերի ու հասարակական վարքի առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հասարակական կազմակերպությունների, նախաձեռնությունների, մասնագիտական և մշակութային միավորումների, զանգվածային հաղորդակցության միջոցների և այլ ոչ պետական կառույցների դերին հասարակական շահերի արտահայտման ու քաղաքացիների մասնակցության խթանման գործում։ Ուսումնասիրվում են նաև քաղաքացիական ակտիվության, սոցիալական պատասխանատվության, իրավական և քաղաքական մշակույթի, հասարակական վստահության ու համերաշխության հետ կապված խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում անկախությունից հետո տեղի ունեցած քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական վերափոխումների ազդեցությանը, որոնց պայմաններում ձևավորվել են հասարակական գործունեության նոր ձևեր և փոխվել են քաղաքացիների ու պետական հաստատությունների միջև հարաբերությունները։ Կարևորվում է քաղաքացիական ինքնագիտակցության զարգացումը, իրավունքների և պարտականությունների ընկալումը, հանրային խնդիրների նկատմամբ պատասխանատվության ձևավորումը և որոշումների կայացման գործընթացներում մասնակցության հնարավորությունների ընդլայնումը։ Հետազոտությունը կարող է դիտարկել նաև սոցիալական կապիտալի, վստահության, համագործակցության և հասարակական երկխոսության նշանակությունը կայուն քաղաքացիական ինստիտուտների զարգացման համար։ Սոցիոմշակութային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս քաղաքացիական հասարակության ձևավորումը դիտարկել ոչ միայն քաղաքական կամ իրավական ինստիտուտների ստեղծման, այլև հասարակության արժեքների, վարքային նորմերի, պատմական փորձի և մշակութային առանձնահատկությունների փոփոխության տեսանկյունից։ Աշխատությունը նպաստում է Հայաստանում քաղաքացիական հասարակության զարգացման պայմանների, առկա դժվարությունների և հասարակական ինքնակազմակերպման ներուժի առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգիայի, քաղաքագիտության, հասարակագիտության, պետական կառավարման և քաղաքացիական հասարակության ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։