Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionInformatics
Photoshop CS6
Adobe Photoshop CS6-ը Adobe ընկերության կողմից մշակված պրոֆեսիոնալ գրաֆիկական խմբագրման ծրագրի 13-րդ տարբերակն է, որը լայնորեն կիրառվում է լուսանկարների մշակման, թվային դիզայնի, գրաֆիկական կոմպոզիցիաների ստեղծման և վիզուալ բովանդակության պատրաստման համար, CS6 տարբերակը առանձնանում է իր կայունությամբ և արագ աշխատանքով՝ համեմատած նախորդ թողարկումների հետ, ինչպես նաև առաջարկում է ընդլայնված հնարավորություններ՝ շերտերի (layers) կառավարման, ֆիլտրերի կիրառման, գունային ճշգրտման և ռետուշի ոլորտներում, ծրագրում առկա են նաև վեկտորային և raster գործիքների համադրություն, ինչը թույլ է տալիս ստեղծել ինչպես բարդ գրաֆիկական դիզայններ, այնպես էլ բարձրորակ լուսանկարների մշակում, այն հաճախ օգտագործվում է դիզայներների, լուսանկարիչների, մարքեթոլոգների և տպագրական ոլորտի մասնագետների կողմից, և հանդիսանում է թվային ստեղծագործական արդյունաբերության կարևոր գործիքներից մեկը։
Updated: 2026-09-20Agriculture
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ (1975)
«Նոր գրքեր. Գյուղատնտեսություն» տեղեկատվական ցանկը ներառում է վերջին տարիներին հրատարակված ագրարային ոլորտին վերաբերող գիտական, ուսումնական և գործնական բնույթի գրականություն, որը նպատակ ունի ներկայացնել ժամանակակից գյուղատնտեսական գիտության զարգացումները, նոր տեխնոլոգիաները և արտադրության արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են բուսաբուծության, անասնաբուծության, հողագիտության, ագրոքիմիայի, ոռոգման համակարգերի, գյուղատնտեսական մեքենայացման և ագրոբիզնեսի կառավարման վերաբերյալ մենագրություններ, դասագրքեր և մեթոդական ձեռնարկներ, որոնք նախատեսված են ինչպես ուսանողների և հետազոտողների, այնպես էլ ֆերմերների և ոլորտի մասնագետների համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրգանական գյուղատնտեսության զարգացման, կայուն հողօգտագործման, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրության հարմարեցման և նոր սելեկցիոն տեխնոլոգիաների կիրառման թեմաներին։ Տեղեկատվական ցանկերում հաճախ ներկայացվում են նաև միջազգային հեղինակների աշխատություններ, որոնք անդրադառնում են գյուղատնտեսության թվայնացմանը, ճշգրիտ գյուղատնտեսության (precision agriculture) տեխնոլոգիաներին, ինչպես նաև նորարարական կառավարման մոդելներին, որոնք նպաստում են ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և արտադրողականության բարձրացմանը։ Այսպիսի ցանկերը կարևոր դեր են խաղում գիտական տեղեկատվության տարածման, կրթական գործընթացի արդիականացման և գյուղատնտեսության ոլորտում նոր գիտելիքների ներդրման գործում՝ ապահովելով կապը գիտության, կրթության և արտադրության միջև։
Updated: 2026-09-18Medicine
Эпидемиология внутрибольничной инфекции в новых социально-экономических условиях и ее профилактика
Ուսումնասիրությունը նվիրված է հիվանդանոցային վարակների համաճարակաբանությանը և դրանց կանխարգելման հիմնախնդիրներին՝ առողջապահական համակարգի նոր սոցիալ-տնտեսական պայմաններում։ Աշխատության կենտրոնում բուժհաստատություններում վարակների տարածման օրինաչափությունների, ռիսկի գործոնների և կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետության ուսումնասիրությունն է։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հիվանդանոցային վարակների առաջացմանն ու տարածմանը նպաստող գործոնները, այդ թվում՝ բուժական միջամտությունները, հիվանդների խոցելիությունը, բուժանձնակազմի գործունեությունը, հիվանդանոցային միջավայրի առանձնահատկությունները և վարակի վերահսկման կազմակերպումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համաճարակաբանական հսկողության համակարգին, որի միջոցով հնարավոր է ժամանակին հայտնաբերել վարակների դեպքերը, հետևել դրանց տարածման դինամիկային և բացահայտել հնարավոր բռնկումները։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հակամանրէային դեղամիջոցների նկատմամբ միկրոօրգանիզմների կայունության խնդրին, որը բարդացնում է բուժումը և մեծացնում վարակների վերահսկման անհրաժեշտությունը։ Նոր սոցիալ-տնտեսական պայմանների համատեքստում քննարկվում են առողջապահական ռեսուրսների, ֆինանսավորման, բուժհաստատությունների կազմակերպման, կադրային ապահովման և վարակի վերահսկման ծրագրերի ազդեցությունը համաճարակաբանական իրավիճակի վրա։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են կանխարգելման հիմնական ուղղությունները՝ ձեռքերի հիգիենան, ախտահանման և ստերիլիզացման պատշաճ կազմակերպումը, բժշկական սարքավորումների անվտանգ օգտագործումը, մեկուսացման միջոցառումները, բուժանձնակազմի ուսուցումը և համաճարակաբանական մշտադիտարկումը։ Կարևորվում է նաև կանխարգելիչ միջոցառումների համակարգված իրականացումը, քանի որ հիվանդանոցային վարակների նվազեցումը պահանջում է ոչ միայն առանձին հիգիենիկ գործողություններ, այլև հաստատության մակարդակով կազմակերպված վարակի վերահսկման ամբողջական համակարգ։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հիվանդանոցային վարակների կանխարգելման ռազմավարությունների կատարելագործմանը, հիվանդների անվտանգության բարձրացմանը և առողջապահական ծառայությունների որակի բարելավմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել համաճարակաբաններին, վարակաբաններին, հիգիենիստներին, կլինիկական բժիշկներին, բուժքույրերին, առողջապահության կազմակերպիչներին, հանրային առողջապահության մասնագետներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։
Updated: 2026-09-17Informatics
Արդյունաբերական ինֆորմացիոն կառավարման համակարգերի գործիքային միջոցների նախագծում և իրականացում
Գիրքը նվիրված է արդյունաբերական ինֆորմացիոն կառավարման համակարգերի գործիքային միջոցների նախագծման և իրականացման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արդյունաբերական գործընթացների կառավարման համար նախատեսված տեղեկատվական համակարգերի կառուցման սկզբունքները, ծրագրային և ապարատային լուծումների մշակման մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկությունները արտադրական միջավայրում։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է տվյալների հավաքագրման, մշակման, պահպանման և փոխանցման մեխանիզմներին, կառավարման համակարգերի արդյունավետության բարձրացման եղանակներին և ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմանը։ Ներկայացվում են համակարգերի նախագծման փուլերը, գործիքային միջոցների ընտրության չափանիշները, ինտեգրման խնդիրները և արդյունաբերական օբյեկտների ավտոմատացված կառավարման հնարավորությունները։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի արտադրական գործընթացների թվայնացման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման և տեղեկատվական ենթակառուցվածքների զարգացման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր աղբյուր է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, ավտոմատացման ինժեներների, համակարգային վերլուծաբանների, հետազոտողների, տեխնիկական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-01Biology
Дендроразнообразие Северо-Восточной Армении и динамика изменения биомассы наиболее ценных видов
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հյուսիս-արևելյան հատվածի ծառաբույսերի բազմազանության ուսումնասիրությանը և առավել արժեքավոր տեսակների կենսազանգվածի փոփոխության դինամիկայի բացահայտմանը։ Աշխատության հիմնական նպատակը տարածաշրջանի դենդրոֆլորայի տեսակային կազմի, տարածական բաշխման, էկոլոգիական առանձնահատկությունների և անտառային համայնքների կառուցվածքի ուսումնասիրությունն է, ինչպես նաև այնպիսի ծառատեսակների կենսազանգվածի գնահատումը, որոնք ունեն բարձր բնապահպանական, տնտեսական կամ անտառատնտեսական արժեք։ Աշխատության ուսումնասիրության օբյեկտը կապված է Հայաստանի հյուսիս-արևելյան անտառային տարածքների հետ, որոնք առանձնանում են բարդ ռելիեֆով, բարձրությունների զգալի տարբերություններով և արտահայտված ուղղաձիգ գոտիականությամբ։ Այս պայմանները ձևավորում են բազմազան կենսամիջավայրեր և պայմանավորում ծառային ու թփային բուսականության տեսակային կազմի փոփոխությունը՝ կախված բարձրությունից, լանջերի դիրքադրությունից, խոնավության պայմաններից, հողի առանձնահատկություններից և մարդածին ազդեցությունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է անտառային համայնքների տեսակային կազմի բացահայտումը և դրանց կառուցվածքի գնահատումը։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել հիմնական անտառկազմող տեսակները, ուղեկցող ծառատեսակները, թփային բուսականությունը և դրանց հարաբերակցությունը տարբեր բարձրադիր գոտիներում։ Հյուսիս-արևելյան Հայաստանի անտառներում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հաճարենու, կաղնու, բոխու, լորենու, թխկու, հացենու և այլ ծառատեսակներ, որոնց տարածվածությունն ու գերակայությունը կարող են փոխվել տեղանքի բնական պայմանների և անտառի պատմական օգտագործման ազդեցությամբ։ Բարձրությունների գոտիականության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե ինչպես է փոխվում դենդրոֆլորայի բազմազանությունը տարբեր բարձրություններում և որ գոտիներում են ստեղծվում ծառային բուսականության զարգացման առավել բարենպաստ պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նաև անտառային տարածքների մարդածին փոփոխություններին, անտառահատումներին, հողօգտագործման փոփոխություններին և դրանց հետևանքով բնական անտառային համայնքների կառուցվածքի վերափոխմանը։ Աշխատության առանցքային բաղադրիչներից է կենսազանգվածի գնահատումը։ Ծառերի կենսազանգվածը կարևոր ցուցանիշ է անտառային էկոհամակարգերի արտադրողականությունը, ածխածնի կուտակումը, նյութերի շրջանառությունը և անտառային ռեսուրսների տնտեսական ներուժը գնահատելու համար։ Կենսազանգվածի դինամիկայի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս հետևել ծառատեսակների աճի և զարգացման ընթացքին, գնահատել անտառային պաշարների փոփոխությունները և կանխատեսել դրանց հնարավոր զարգացումը տարբեր բնական ու մարդածին պայմաններում։ Հատկապես կարևոր է արժեքավոր տեսակների առանձնացումը և դրանց պաշարների վիճակի գնահատումը, քանի որ նման տեսակները կարող են ունենալ ոչ միայն փայտանյութային, այլև հողապաշտպան, ջրակարգավորիչ, կենսաբազմազանության պահպանման և էկոհամակարգային այլ նշանակություններ։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել անտառների գույքագրման, անտառային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման, պահպանության և վերականգնման ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Դրանք կարևոր են նաև կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում անտառային էկոհամակարգերի դիմադրողականության գնահատման և ածխածնի կուտակման ներուժի ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն համադրում է դենդրոլոգիական բազմազանության, անտառային էկոլոգիայի և կենսազանգվածի քանակական գնահատման խնդիրները՝ հնարավորություն տալով տարածաշրջանի անտառները դիտարկել որպես փոխկապակցված և փոփոխվող էկոհամակարգեր։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բուսաբաններին, դենդրոլոգներին, անտառագետներին, բնապահպաններին, էկոլոգներին և Հայաստանի անտառային ռեսուրսների պահպանությամբ ու կառավարմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է Հայաստանի հյուսիս-արևելյան անտառային բուսականության բազմազանության, դրա տարածական օրինաչափությունների և արժեքավոր ծառատեսակների կենսազանգվածի փոփոխությունների ուսումնասիրման գործում՝ ստեղծելով գիտական հիմք անտառային էկոհամակարգերի պահպանության, կայուն կառավարման և երկարաժամկետ գնահատման համար։
Updated: 2026-09-22Other Subjects
Nagorno-Karabakh: MEPs call for EU sanctions on Azerbaijan, say condemnation is not enough
Այս հոդվածը անդրադառնում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած ռազմական գործողություններին և դրանց նկատմամբ Եվրամիության արձագանքին՝ կենտրոնանալով Եվրոպական խորհրդարանի մի շարք պատգամավորների կողմից Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառելու պահանջների վրա։ Հոդվածում ներկայացվում է այն քննադատությունը, ըստ որի՝ Եվրամիության կողմից Ադրբեջանի գործողությունների դատապարտումը բավարար քայլ չէ, և անհրաժեշտ են ավելի գործուն քաղաքական ու տնտեսական միջոցներ։ Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորները կոչ էին անում վերանայել Եվրամիության հարաբերությունները Բաքվի հետ, կիրառել նպատակային տնտեսական և առևտրային պատժամիջոցներ, իսկ որոշ պատգամավորներ նաև առաջարկում էին սահմանափակել կամ դադարեցնել ադրբեջանական էներգակիրների ներմուծումը։ Հոդվածի կարևոր թեմաներից է Լաչինի միջանցքի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, որը ռազմական գործողություններից առաջ ամիսներ շարունակ սահմանափակել էր սննդի, դեղորայքի, վառելիքի և այլ անհրաժեշտ միջոցների հասանելիությունը Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության համար։ Պատգամավորները պնդում էին, որ Եվրամիությունը բավականաչափ արագ և վճռական չի արձագանքել ստեղծված հումանիտար իրավիճակին և Հայաստանի կողմից հնչեցված ահազանգերին։ Քննարկվում է նաև Եվրամիության երկակի քաղաքականության խնդիրը, քանի որ նույն ժամանակահատվածում ԵՄ-ն խորացնում էր էներգետիկ համագործակցությունը Ադրբեջանի հետ՝ նպատակ ունենալով մեծացնել ադրբեջանական գազի մատակարարումները և նվազեցնել եվրոպական կախվածությունը ռուսական էներգակիրներից։ Այս հանգամանքը հոդվածում ներկայացվում է որպես քաղաքական և տնտեսական շահերի ու մարդու իրավունքների պաշտպանության միջև առաջացած հակասության օրինակ։ Պատգամավորների մի մասը պնդում էր, որ էներգետիկ համագործակցությունը չպետք է խոչընդոտի մարդու իրավունքների խախտումների և ռազմական գործողությունների նկատմամբ պատասխանատվության ապահովմանը։ Հոդվածում ներկայացվում են նաև եվրոպացի քաղաքական գործիչների գնահատականները, որոնց համաձայն՝ Եվրամիությունը պետք է ավելի հստակ դիրքորոշում ցուցաբերի տարածաշրջանային անվտանգության և միջազգային իրավունքի պաշտպանության հարցերում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն տեսակետին, որ պատժամիջոցները կարող են ծառայել ոչ միայն որպես պատժիչ միջոց, այլև որպես քաղաքական ճնշման գործիք՝ հետագա ռազմական գործողությունները կանխելու և բանակցային գործընթացը խթանելու նպատակով։ Միաժամանակ հոդվածը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցների հարցը կապված էր ավելի լայն աշխարհաքաղաքական խնդիրների հետ, այդ թվում՝ Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգության, Ռուսաստանի ազդեցության, Թուրքիայի դերի և Հարավային Կովկասում ուժերի հարաբերակցության հետ։ Ներկայացվում են նաև այն մտահոգությունները, որ տարածաշրջանային ճգնաժամի խորացումը կարող էր հանգեցնել նոր հումանիտար խնդիրների և վտանգել Հայաստանի անվտանգությունը։ Հոդվածի համատեքստը հետագայում զարգացավ Եվրոպական խորհրդարանի 2023 թվականի հոկտեմբերյան բանաձևում, որտեղ պատգամավորները կոչ արեցին կիրառել նպատակային պատժամիջոցներ Ադրբեջանի այն պաշտոնյաների նկատմամբ, որոնց պատասխանատու էին համարում հրադադարի խախտումների և մարդու իրավունքների ոտնահարումների համար, ինչպես նաև վերանայել ԵՄ-ի հարաբերությունները Բաքվի հետ։
Updated: 2026-09-12