Մշտական և փոփոխուն ծախսեր

History

Աշխատությունը նվիրված է V–VIII դարերի հայ սրբախոսական (ագիոգրաֆիկ) գրականության պատմագիտական արժեքի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով այդ ժանրի աղբյուրագիտական նշանակությունը հայ միջնադարյան պատմության վերականգնման գործում։ Գրքում վերլուծվում են սրբերի վարքագրությունները, նահատակությունների նկարագրությունները և եկեղեցական ավանդությունները՝ որպես պատմական իրականության արտացոլման յուրահատուկ ձևեր։ Հեղինակը ներկայացնում է սրբախոսական տեքստերի ձևավորման պատմական և մշակութային պայմանները, դրանց գաղափարական հիմքերը և լեզվաոճական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են այս ստեղծագործությունները պահպանել տվյալ ժամանակաշրջանի սոցիալական հարաբերությունների, քաղաքական իրավիճակի, կենցաղի և մտածողության մասին արժեքավոր տեղեկություններ։ Աշխատության մեջ համադրվում են գրավոր աղբյուրների քննություն և պատմական համեմատական վերլուծություն՝ ցույց տալու համար սրբախոսական գրականության դերը որպես միջնադարյան պատմության կարևոր երկրորդային, բայց հաճախ անփոխարինելի աղբյուր։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայագետների, պատմաբանների, բանասիրագետների և եկեղեցական գրականության հետազոտողների համար՝ նպաստելով V–VIII դարերի հայ մշակույթի և պատմական գիտակցության խորքային ըմբռնմանը։

Geography

Գրքում ուսումնասիրվում է ավտոմոբիլների շահագործման էկոլոգիական անվտանգության գնահատման մեթոդաբանությունը լեռնային շրջաններում, որտեղ մթնոլորտային պայմանները և տեղաբնիկ բնապահպանական առանձնահատկությունները մեծացնում են արտանետումների և աղտոտման ռիսկերը, վերլուծվում են շարժիչի արտանետումների, աղմուկի, թափոնների և այլ ազդեցությունների մակարդակը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բարձրադիր տեղանքների պայմաններին, ներկայացվում են մոնիթորինգի, չափման և գնահատման առաջադեմ տեխնիկական ու մեթոդական մոտեցումներ, դիտարկվում են վնասակար ազդեցությունների կանխարգելման և նվազեցման հնարավորությունները՝ տեխնոլոգիական, կազմակերպչական և վարչական միջոցներով, ուսումնասիրվում են անվտանգության և շրջակա միջավայրի պահպանության գործիքների ներդրման արդյունավետությունը, գիրքը համադրում է տրանսպորտային ինժեներիայի, էկոլոգիայի և անվտանգության գնահատման գիտելիքները՝ նպաստելով ավտոմոբիլների շահագործման կայունության բարձրացմանը լեռնային շրջաններում և շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը։

Law

Աշխատությունը նվիրված է երեխայի ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի էության, իրավական բովանդակության և դրա կենսագործման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխայի՝ ազատ տեղաշարժվելու, բնակության վայրի փոփոխության, երկրի տարածքում տեղաշարժվելու և համապատասխան պայմաններում պետության սահմաններից դուրս գալու ու վերադառնալու հնարավորությունն է՝ հաշվի առնելով նրա տարիքը, զարգացող ինքնուրույնությունը և երեխայի լավագույն շահի սկզբունքը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել երեխայի ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի իրավական բնույթը, դրա բաղադրիչները, սահմանափակման թույլատրելի հիմքերը և այդ իրավունքի հարաբերակցությունը երեխայի այլ հիմնարար իրավունքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ երեխայի իրավունքների իրականացումը պահանջում է հավասարակշռել նրա ինքնուրույնության աստիճանը և ծնողների կամ օրինական ներկայացուցիչների կողմից իրականացվող խնամքն ու պաշտպանությունը։ Այս համատեքստում կարևոր են երեխայի լավագույն շահի, նրա կարծիքը հաշվի առնելու, ընտանիքի միասնության պահպանման և երեխայի անվտանգության ապահովման սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ծնողների կամ այլ օրինական ներկայացուցիչների և երեխայի իրավունքների ու պարտականությունների փոխհարաբերությանը՝ հատկապես այն իրավիճակներում, երբ երեխայի տեղաշարժը կամ բնակության վայրի փոփոխությունը կապված է ծնողների միջև վեճերի, ընտանեկան հանգամանքների կամ երեխայի նկատմամբ խնամքի իրականացման հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է իրավունքի սահմանափակման հիմնախնդիրը։ Ազատ տեղաշարժվելու իրավունքը, ինչպես մյուս հիմնարար իրավունքները, որոշակի հանգամանքներում կարող է ենթարկվել սահմանափակումների, սակայն այդ սահմանափակումները պետք է ունենան իրավական հիմք, հետապնդեն իրավաչափ նպատակ և համապատասխանեն անհրաժեշտության ու համաչափության պահանջներին։ Երեխաների դեպքում հատկապես կարևոր է պարզել, թե ինչպես պետք է համադրվեն տեղաշարժի ազատությունը և երեխայի ֆիզիկական ու հոգեբանական անվտանգության պաշտպանությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև երեխաների տեղաշարժի հետ կապված վարչական և դատական ընթացակարգերին, փաստաթղթային պահանջներին, սահմանահատման առանձնահատկություններին և այն դեպքերին, երբ երեխայի տեղաշարժի հարցը դառնում է իրավական վեճի առարկա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև միջազգային իրավական չափանիշների ուսումնասիրությունը և դրանց համադրումը Հայաստանի իրավական համակարգի հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու երեխայի ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի պաշտպանության գործող մեխանիզմների արդյունավետությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են բացահայտվել իրավակիրառական խնդիրներ, այդ թվում՝ տարբեր մարմինների գործողությունների համակարգման, երեխայի կարծիքի պատշաճ գնահատման, դատական պաշտպանության հասանելիության և իրավական ընթացակարգերի արդյունավետության հետ կապված հարցերը։ Աշխատությունը կարող է առաջարկել իրավական կարգավորման և իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործման ուղղություններ՝ նպատակ ունենալով ապահովել երեխայի ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի և նրա անվտանգության միջև ողջամիտ հավասարակշռություն։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, երեխաների իրավունքների պաշտպանության ոլորտի մասնագետների, սոցիալական աշխատողների, իրավագիտության ուսանողների և համապատասխան ոլորտի հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ամբողջականորեն ներկայացնելու երեխայի ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի բովանդակությունը, դրա իրականացման իրավական երաշխիքներն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև բացահայտելու այն գործնական և իրավական խոչընդոտները, որոնք կարող են ազդել այդ իրավունքի լիարժեք իրացման վրա՝ առաջնահերթ կարևորելով երեխայի լավագույն շահը և նրա իրավունքների արդյունավետ պաշտպանությունը։

Literature

Խորը հուզական և ողբերգական բովանդակությամբ ստեղծագործություն է, որտեղ ներկայացվում են մարդկային մեծ կորուստների, ցավի և հիշողության թեմաները՝ կենտրոնանալով անհատի ներաշխարհում և հավաքական հիշողության մեջ մնացած վերքերի վրա։ Գրքում արտացոլվում են կյանքի ծանր փորձությունները, պատմական կամ անձնական ողբերգությունների հետևանքները և այն հոգեբանական վիճակները, որոնցում մարդը փորձում է ապրել ցավի հետ՝ այն չմոռանալով, բայց նաև չկորցնելով ապրելու կարողությունը։ Հեղինակը ընդգծում է հիշողության ուժը, ցավի փոխանցելիությունը սերունդների միջև և այն, թե ինչպես է տառապանքը դառնում ինքնության մի մաս։ Ստեղծագործությունը միաժամանակ և՛ սգո, և՛ մտորումների գիրք է, որտեղ ցավը ներկայացվում է ոչ միայն որպես տառապանք, այլ նաև որպես գիտակցման, վերապրման և ներքին ուժի աղբյուր։

Agriculture

Այս աշխատությունը նվիրված է ՍՄԿԿ Կենտկոմի 1978 թվականի հուլիսյան պլենումի ընդունած որոշումների և դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանի գյուղատնտեսության զարգացման ուղղությունների վրա։ Գրքում ներկայացվում են գյուղատնտեսության արտադրողականության բարձրացման, հողերի արդյունավետ օգտագործման, ոռոգման, մեքենայացման, քիմիացման, մելիորացիայի, անասնապահության և բուսաբուծության զարգացման հիմնախնդիրները, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման և կառավարման կատարելագործման ուղիները։ Աշխատությունը վերլուծում է այն ժամանակաշրջանի ագրարային քաղաքականության առաջնահերթությունները, նախատեսվող բարեփոխումները և դրանց տնտեսական ու սոցիալական նշանակությունը Հայաստանի գյուղական տնտեսության զարգացման համատեքստում՝ ներկայացնելով նաև ոլորտի հետագա զարգացման հնարավորություններն ու հեռանկարները։

Chemistry

Այս թեման վերաբերում է էլեկտրոլիտների ազդեցության ուսումնասիրությանը «շիճուկային ալբումիններ–ջուր–դիալկիլսուլֆօքսիդ» համակարգերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են շիճուկային ալբումինները՝ արյան պլազմայի կարևոր սպիտակուցները, որոնց կառուցվածքը և ֆունկցիոնալ ակտիվությունը զգայուն են շրջակա միջավայրի պայմանների, լուծիչների և իոնային կազմի փոփոխությունների նկատմամբ։ Ջրի և դիալկիլսուլֆօքսիդների խառնուրդներում ալբումինների վարքը պայմանավորված է սպիտակուց–լուծիչ և սպիտակուց–իոն փոխազդեցությունների բարդ համակարգով, որը կարող է ազդել մոլեկուլների տարածական կառուցվածքի, կայունության, հիդրատացման աստիճանի և ագրեգացման հատկությունների վրա։ Էլեկտրոլիտների առկայությունը փոխում է միջավայրի իոնային ուժը, էլեկտրաստատիկ փոխազդեցությունները և լուծույթի կառուցվածքը, ինչի հետևանքով կարող են փոփոխվել սպիտակուցների լուծելիությունը, կոնֆորմացիոն վիճակը և կենսաբանական ակտիվությունը։ Նման համակարգերի ուսումնասիրությունը սովորաբար ներառում է մածուցիկության, էլեկտրահաղորդականության, խտության, մակերևութային լարվածության, ինչպես նաև սպեկտրոսկոպիական և թերմոդինամիկական բնութագրերի վերլուծություն։ Ստացված արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն կենսաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի և մոլեկուլային կենսաբանության համար, քանի որ նպաստում են սպիտակուցների կառուցվածքային կայունության և լուծույթներում նրանց վարքի օրինաչափությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Բացի հիմնարար գիտական արժեքից, նման հետազոտությունները կիրառական նշանակություն ունեն դեղագործության, կենսատեխնոլոգիայի և բժշկական կենսաքիմիայի ոլորտներում, որտեղ սպիտակուցային համակարգերի կայունությունը կարևոր դեր է խաղում կենսաբանական պատրաստուկների մշակման և պահպանման գործընթացներում։