Վենչուրային ձեռնարկատիրության զարգացման ուղիները Հայաստանում

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայոց գրավոր մշակույթի համապարփակ թվայնացման հիմնախնդրին՝ այն դիտարկելով ոչ միայն որպես մշակութային ժառանգության պահպանման տեխնիկական միջոց, այլև որպես պետական զարգացման, գիտության, կրթության և ազգային ինքնության ամրապնդման ռազմավարական ուղղություն։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ձեռագրերը, հին ու նոր տպագիր գրքերը, արխիվային փաստաթղթերը, պարբերականները, քարտեզները և գրավոր մշակույթի այլ նմուշները կազմում են ազգային հիշողության կարևորագույն շերտերից մեկը, որի երկարաժամկետ պահպանման և հասանելիության ապահովումը պահանջում է ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների համակարգված կիրառում։ Աշխատության մեջ թվայնացումը ներկայացվում է որպես բազմափուլ գործընթաց, որը չի սահմանափակվում փաստաթղթերի սկանավորմամբ։ Այն ներառում է նյութերի ընտրություն և նախապատրաստում, բարձրորակ թվային պատճենների ստեղծում, մետատվյալների ձևավորում, էլեկտրոնային կատալոգավորում, տեքստերի ճանաչում, թվային պահպանման համակարգերի ստեղծում և օգտվողների համար հասանելի տեղեկատվական հարթակների զարգացում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական կրիչների վրա պահպանվող մշակութային արժեքները վերածել երկարաժամկետ օգտագործման ենթակա թվային ռեսուրսների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն գրավոր ժառանգության առանձնահատկություններին։ Հայկական ձեռագրերի և հին տպագիր նյութերի թվայնացումը պահանջում է ոչ միայն տեխնիկական բարձր որակ, այլև մասնագիտական նկարագրություն, քանի որ յուրաքանչյուր նյութ կարող է պարունակել պատմական, լեզվաբանական, գրական, արվեստաբանական և մատենագիտական մեծ արժեք ունեցող տեղեկություններ։ Թվային պատճենը լիարժեք գիտական ռեսուրս է դառնում այն դեպքում, երբ այն ուղեկցվում է հեղինակային, ժամանակագրական, տեղագրական, մատենագիտական և բովանդակային համապատասխան տվյալներով։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարևորվում է միասնական չափորոշիչների և փոխգործունակ տեղեկատվական համակարգերի ստեղծումը։ Թվայնացման կարևորագույն արդյունքներից մեկը մշակութային ժառանգության հասանելիության ընդլայնումն է։ Եթե ֆիզիկական ձեռագիրը կամ հազվագյուտ գիրքը հասանելի է միայն այն հաստատության այցելուներին, որտեղ այն պահվում է, ապա թվային տարբերակը կարող է հասանելի դառնալ հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար աշխարհի տարբեր երկրներից։ Սա հատկապես նշանակալի է հայկական սփյուռքի և հայագիտությամբ զբաղվող միջազգային գիտական համայնքի համար։ Թվային հասանելիությունը կարող է նպաստել նաև հայերեն լեզվով գիտական և կրթական նյութերի տարածմանը և նոր հետազոտությունների առաջացմանը։ Աշխատությունը թվայնացումը կապում է նաև պետական կառավարման և զարգացման գործընթացների հետ։ Համակարգված թվային մշակութային ենթակառուցվածքը կարող է նպաստել պետական և գիտակրթական հաստատությունների միջև տեղեկատվության փոխանակմանը, տվյալների միասնականացմանը և մշակութային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարմանը։ Թվային շտեմարանները կարող են օգտագործվել կրթական ծրագրերում, գիտական հետազոտություններում, մշակութային զբոսաշրջության զարգացման և միջազգային գիտական համագործակցության շրջանակում։ Միաժամանակ աշխատանքը ենթադրում է, որ թվայնացումը պետք է իրականացվի երկարաժամկետ պահպանման սկզբունքներով։ Թվային ֆայլի ստեղծումը դեռևս չի երաշխավորում դրա պահպանումը․ անհրաժեշտ են տվյալների կրկնօրինակում, պահպանման անվտանգ ենթակառուցվածքներ, ֆայլային ձևաչափերի կառավարում, մետատվյալների պահպանում և տեխնոլոգիական փոփոխություններին համապատասխան պարբերական թարմացում։ Հակառակ դեպքում թվային հավաքածուները կարող են ժամանակի ընթացքում դառնալ անհասանելի կամ տեխնոլոգիապես հնացած։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառումը հայերեն գրավոր ժառանգության մշակման գործում։ Նիշերի օպտիկական ճանաչման, մեքենայական որոնման, արհեստական բանականության և լեզվական տեխնոլոգիաների զարգացումը կարող է հնարավորություն տալ ոչ միայն պահպանել գրավոր նյութերի պատկերները, այլև ստեղծել դրանց որոնելի և մեքենայական մշակման ենթակա տեքստային տարբերակներ։ Սա հատկապես կարևոր է մեծածավալ հավաքածուների գիտական ուսումնասիրության համար, քանի որ թվայնացված տեքստերի միջոցով հնարավոր է արագ որոնել բառեր, անուններ, տեղանուններ և թեմատիկ կապեր։ Միևնույն ժամանակ հին ուղղագրության, ձեռագրային գրերի և վնասված փաստաթղթերի ճանաչումը պահանջում է մասնագիտացված տեխնոլոգիական լուծումներ և փորձագիտական վերահսկողություն։ Աշխատության մեջ պետական զարգացման հետ կապը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ ազգային գրավոր ժառանգությունը կարող է դիտարկվել որպես գիտելիքի և նորարարության ռեսուրս։ Թվայնացված հավաքածուները կարող են հիմք դառնալ նոր գիտական նախագծերի, թվային հումանիտար գիտությունների, կրթական ծրագրերի և մշակութային տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Այդպիսով մշակութային ժառանգության թվայնացումը դառնում է ոչ միայն անցյալի պահպանման, այլև ապագայի համար գիտելիքի նոր ենթակառուցվածք ստեղծելու միջոց։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է հայոց գրավոր մշակույթի թվայնացումը որպես բազմակողմանի պետական ծրագիր, որը միավորում է մշակութային ժառանգության պահպանությունը, գիտությունը, կրթությունը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաները և հանրային հասանելիությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել մշակութաբաններին, հայագետներին, գրադարանագետներին, արխիվագետներին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին և թվային հումանիտար գիտություններով զբաղվող հետազոտողներին։

Literature

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է XX դարի ամերիկյան վեպում բարոյաիրավական պատասխանատվության և կամքի ազատության խնդիրների քննությանը՝ տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունների համադրական վերլուծության միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու անհատական ընտրության, բարոյական պատասխանատվության, օրենքի և հասարակական նորմերի փոխհարաբերությունն է, ինչպես նաև այն հարցը, թե որքանով է մարդը ազատ իր որոշումների մեջ, երբ նրա վարքագծի վրա ազդում են սոցիալական միջավայրը, ընտանիքը, տնտեսական պայմանները, իշխանությունը և հանցավոր աշխարհի օրենքները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբեր գեղարվեստական աշխարհներում դիտարկել անհատի և հասարակության բախումը՝ բացահայտելով այն իրավիճակները, երբ անձնական շահը հակադրվում է բարոյական սկզբունքներին կամ իրավական պահանջներին։ Թեոդոր Դրայզերի ստեղծագործական համակարգում այս խնդիրը սերտորեն կապված է սոցիալական միջավայրի և մարդու ճակատագրի փոխհարաբերության հետ․ նրա հերոսների ընտրությունները հաճախ պայմանավորվում են նյութական կարիքներով, հասարակական դիրքի ձգտումով և միջավայրի ազդեցությամբ, ինչը հարցականի տակ է դնում անհատի լիակատար ազատության գաղափարը։ Մարիո Պյուզոյի ստեղծագործություններում բարոյաիրավական հակասությունները հիմնականում դրսևորվում են ընտանիքի, հավատարմության, պատվի, իշխանության և հանցավոր աշխարհի չգրված օրենքների բախման մեջ, որտեղ իրավական և բարոյական պատասխանատվության սահմանները հաճախ դառնում են հարաբերական։ Հարրի Գրեյի ստեղծագործական աշխարհում ևս կարևոր տեղ է զբաղեցնում հանցավոր միջավայրը և այն սոցիալական պայմանների ուսումնասիրությունը, որոնցում ձևավորվում է անհատի վարքագիծը։ Աշխատանքում այս հեղինակների համադրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր գեղարվեստական մոտեցումներ նույն հիմնախնդրի նկատմամբ և ցույց տալու, թե ինչպես է ամերիկյան վեպը պատկերել մարդու պատասխանատվության ու ազատ ընտրության սահմանները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև իրավական և բարոյական պատասխանատվության տարբերակման հարցը, քանի որ գրական կերպարը կարող է օրենքի տեսանկյունից մեղավոր լինել, սակայն իր գործողությունները ընկալել որպես բարոյապես արդարացված կամ պարտադրված։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ մեղքի, պատժի, խղճի, ընտրության և ճակատագրի գաղափարներին՝ դիտարկելով դրանց հոգեբանական ու հասարակական դրսևորումները։ Հեղինակների ստեղծագործություններում անհատը հաճախ հայտնվում է այնպիսի իրավիճակներում, որտեղ ցանկացած որոշում ունի բարոյական կամ իրավական հետևանքներ, իսկ ազատ կամքը սահմանափակվում է արտաքին հանգամանքներով և ներքին հակասություններով։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը միավորում է գրականագիտության, բարոյագիտության և սոցիալական փիլիսոփայության խնդիրները՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես է գեղարվեստական գրականությունը ներկայացնում մարդու պատասխանատվության և ազատության բարդ հարաբերությունը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ XX դարի ամերիկյան վեպում բարոյաիրավական պատասխանատվության և կամքի ազատության խնդիրը հանդես է գալիս որպես մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունների կարևորագույն հարցերից մեկը, իսկ տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու դրա սոցիալական, հոգեբանական և փիլիսոփայական բազմաթիվ կողմերը։

Technology

Այս թեման վերաբերում է գերհաղորդական թաղանթային շղթաների ուսումնասիրությանը և մշակմանը, որտեղ հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն նյութերի և կառուցվածքների վրա, որոնք շատ ցածր ջերմաստիճաններում ցուցաբերում են էլեկտրական դիմադրության զրոյացում և մագնիսական հոսքերի յուրահատուկ վարքագիծ։ Թաղանթային տեխնոլոգիաների կիրառումը թույլ է տալիս ստեղծել միկրո և նանոմաշտաբային գերհաղորդիչ շղթաներ, որոնք օգտագործվում են բարձր զգայունության սենսորներում, քվանտային հաշվարկման տարրերում և գերճշգրիտ չափիչ սարքավորումներում։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են գերհաղորդական վիճակի ձևավորման պայմանները, կրիտիկական ջերմաստիճանը և հոսանքի խտության սահմանները, ինչպես նաև արտաքին մագնիսական դաշտերի ազդեցությունը թաղանթային կառուցվածքների վրա։ Մեծ կարևորություն ունի նաև տեխնոլոգիական կողմը՝ բարակ թաղանթների նստեցման մեթոդները, նյութերի համադրությունները և կառուցվածքային կայունության ապահովումը, որոնք ուղղակիորեն ազդում են սարքերի արդյունավետության վրա։ Այս ուղղությունը կարևոր է ժամանակակից ֆիզիկայի և կիրառական ինժեներիայի համար՝ նպաստելով նոր սերնդի բարձր տեխնոլոգիական համակարգերի զարգացմանը։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

History

Հրատարակությունը տեղեկատու-օրացույց է, որը ներկայացնում է 1973 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների ընթացքում նշվող և հիշատակվող կարևոր ու հիշարժան տարեթվերը, իրադարձություններն ու տարելիցները։ Այն կազմված է որպես արագ կողմնորոշվելու և տեղեկություն ստանալու հարմար միջոց՝ մեկտեղելով պատմական, մշակութային, հասարակական, գիտական և այլ բնույթի նշանակալի ամսաթվեր։ Նյութը հնարավորություն է տալիս յուրաքանչյուր ամսվա կտրվածքով հետևելու տարբեր ժամանակաշրջաններին վերաբերող կարևոր իրադարձությունների տարեդարձերին, նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարեթվերին և պատմամշակութային նշանակություն ունեցող այլ հիշատակի օրերի։ Հրատարակության կառուցվածքը նպաստում է ամսաթվերի համակարգված ներկայացմանը և դրանք համապատասխան իրադարձությունների ու անձանց հետ կապելուն՝ դարձնելով այն գործնական տեղեկատու ինչպես մասնագիտական, այնպես էլ ընդհանուր հետաքրքրությունների շրջանակում օգտագործելու համար։ Նման օրացույցային ժողովածուն արժեքավոր է հատկապես պատմական հիշողության պահպանման, մշակութային ժառանգության հանրահռչակման և տարբեր ոլորտներում կարևոր տարեդարձերի ու հիշատակի օրերի վերաբերյալ տեղեկատվության արագ որոնման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանների, մշակութային և կրթական հաստատությունների աշխատակիցներին, ուսուցիչներին, դասախոսներին, պատմաբաններին, մատենագետներին, լրագրողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են նշանավոր իրադարձությունների ու անհատների տարեգրությամբ։

History

Աշխատությունը ներկայացնում է 1977 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների հիշարժան տարեթվերի և կարևոր իրադարձությունների տեղեկատու, որը նախատեսված է պատմական, հասարակական, մշակութային և գիտական նշանակություն ունեցող ամսաթվերի համակարգված ներկայացման համար։ Նյութում մեկտեղվում են տարբեր ժամանակաշրջանների և բնագավառների հետ կապված տարեդարձեր, հիշատակի օրեր, նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարեթվեր, պատմական իրադարձությունների տարելիցներ, ինչպես նաև մշակույթի, գրականության, գիտության և հասարակական կյանքի կարևոր իրադարձություններ։ Ամսաթվերի ժամանակագրական դասավորությունը հնարավորություն է տալիս յուրաքանչյուր ամսվա ընթացքում արագ գտնել համապատասխան հիշարժան դեպքը կամ տարեդարձը և օգտագործել տեղեկությունը կրթական, մշակութային, գրադարանային ու կազմակերպչական նպատակներով։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես օժանդակ նյութ դասախոսների, ուսուցիչների, գրադարանավարների, մշակույթի աշխատողների և տարբեր միջոցառումներ կազմակերպող մասնագետների համար։ Հատկապես օգտակար է այն գրականության և տեղեկատվական աշխատանքի ընթացքում, երբ անհրաժեշտ է հիշատակի օրերի, նշանավոր գործիչների տարեդարձերի կամ պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ ժամանակին և համակարգված տեղեկատվություն տրամադրել։ Նման տեղեկատուները հնարավորություն են տալիս ոչ միայն հիշատակել առանձին ամսաթվեր, այլև դրանք կապել համապատասխան պատմական և մշակութային գործընթացների հետ՝ նպաստելով պատմական հիշողության պահպանմանը և հասարակական ու մշակութային գիտելիքների տարածմանը։ Աշխատության կառուցվածքը, որը հիմնված է տարվա առաջին երեք ամիսների հաջորդականության վրա, այն դարձնում է գործնական օգտագործման համար հարմար օրացուցային տեղեկատու։ Այն կարող է օգտագործվել գրադարաններում և մշակութային հաստատություններում թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, հուշ-ցերեկույթների, գիտաժողովների և այլ միջոցառումների պլանավորման ժամանակ։ Միաժամանակ այն արժեքավոր է որպես ժամանակաշրջանի տեղեկատվական մշակույթի և մատենագիտական-տեղեկատու աշխատանքի օրինակ, քանի որ արտացոլում է հիշարժան ամսաթվերի հավաքագրման, դասակարգման և հանրությանը ներկայացնելու խորհրդային շրջանի մոտեցումները։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, մշակութաբաններին, գրականագետներին, մանկավարժներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին և XX դարի երկրորդ կեսի տեղեկատվական ու մշակութային հրատարակությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, այն հանդիսանում է տարվա առաջին եռամսյակի կարևոր պատմական, մշակութային և հասարակական ամսաթվերը համակարգող գործնական տեղեկատու, որը նպաստում է հիշարժան իրադարձությունների և նշանավոր անձանց մասին տեղեկատվության պահպանմանը, տարածմանը և կրթական ու մշակութային նպատակներով օգտագործմանը։