1,4-бисфосфониобута-1,3-диендигалогениды и некоторые их превращения

Technology

Աշխատությունը նվիրված է խաղողագործական և գինեգործական արտադրության բուսական ծագման երկրորդային հումքի համալիր օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ այն արժեքավոր ֆունկցիոնալ նյութերի աղբյուրի վերածելու տեսանկյունից։ Հետազոտության առանցքում բնական հումքի կառուցվածքային և քիմիական առանձնահատկությունների նպատակային օգտագործումն է՝ երկու տարբեր գործառույթ համատեղող սորբենտային նյութերի ձևավորման և դրանց հիմնական հատկությունների գնահատման համար։ Քննվում է սկզբնական բուսական նյութի բաղադրության, ածխածնային կառուցվածքի, մակերևութային ֆունկցիոնալ խմբերի և ծակոտկենության նշանակությունը վերջնական նյութի սորբցիոն վարքի ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համալիր վերամշակման գաղափարին, որի դեպքում հումքի տարբեր բաղադրիչների արդյունավետ օգտագործումը դիտարկվում է ոչ միայն նոր նյութերի ստացման, այլև արտադրական մնացորդների քանակի նվազեցման և ռեսուրսների առավել ամբողջական օգտագործման տեսանկյունից։ Ստացված նյութերի ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել դրանց մակերևութային կառուցվածքը, ծակոտիների բնույթը, խոնավության նկատմամբ վարքը, տարբեր նյութերի հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունները և սորբցիոն ունակությունը։ Բիֆունկցիոնալ բնույթը ենթադրում է, որ նյութը կարող է միաժամանակ դրսևորել տարբեր տեսակի փոխազդեցությունների նկատմամբ ընտրողական կամ համակցված ակտիվություն, ինչը ընդլայնում է դրա հնարավոր կիրառությունների շրջանակը։ Կարևորվում է սորբցիայի մեխանիզմների պարզաբանումը՝ ֆիզիկական կլանման, մակերևութային քիմիական փոխազդեցությունների և նյութի կառուցվածքային առանձնահատկությունների փոխադարձ կապի դիտարկմամբ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի համեմատական գնահատում՝ պարզելու համար, թե հումքի վերամշակման տարբեր մոտեցումներն ինչպես են անդրադառնում վերջնական արտադրանքի արդյունավետության վրա։ Գործնական նշանակության տեսանկյունից նման նյութերը հետաքրքրություն կարող են ներկայացնել ջրային միջավայրերի մաքրման, անցանկալի բաղադրիչների հեռացման, տեխնոլոգիական լուծույթների մշակման և բնապահպանական այլ խնդիրների լուծման համար։ Միաժամանակ աշխատանքը կարևոր է շրջանաձև տնտեսության սկզբունքների տեսանկյունից, քանի որ գյուղատնտեսական ծագման մնացորդը դիտարկվում է որպես երկրորդային հումք՝ հավելյալ արժեք ունեցող նյութերի արտադրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը միավորում է սորբցիոն տեխնոլոգիաների, նյութագիտության, ֆիզիկական քիմիայի և կենսազանգվածի վերամշակման մոտեցումները՝ նպաստելով բնական վերականգնվող ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և էկոլոգիապես նպատակահարմար նյութերի ստեղծման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է անձի հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց ազդեցության վերլուծությանը սուիցիդալ վարքի ձևավորման պատճառական գործընթացներում։ Հեղինակը դիտարկում է ինքնասպանության վարքագծի առաջացման հոգեբանական մեխանիզմները՝ ուշադրություն դարձնելով անհատական հատկանիշների, հուզական վիճակների, մտածողության առանձնահատկությունների, ինքնագնահատականի, սթրեսակայունության և միջանձնային հարաբերությունների դերին։ Քննարկվում են այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել ճգնաժամային իրավիճակների զարգացմանը, ինչպես նաև անձի ներքին ռեսուրսները և պաշտպանական մեխանիզմները, որոնք կարող են նվազեցնել ինքնավնասող վարքի առաջացման հավանականությունը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են սուիցիդալ վարքի պատճառական շղթայի տարբեր փուլերը, հոգեբանական նախադրյալները և դրանց փոխկապակցվածությունը սոցիալական ու կենսական հանգամանքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ հոգեբանական աջակցության, վաղ հայտնաբերման մեթոդների և անհատական մոտեցումների նշանակությանը՝ ճգնաժամային իրավիճակներում արդյունավետ միջամտություն իրականացնելու համար։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և հետազոտական տվյալները՝ նպաստելով սուիցիդալ վարքի ավելի խորքային ըմբռնմանը և հոգեբանական օգնության մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն նախատեսված է հոգեբանների, հոգեթերապևտների, սոցիալական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և մարդու հոգեկան առողջության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային բնական համակարգերի վրա հանքարդյունաբերական գործունեության ազդեցությունների տարածական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ աշխարհագրական, երկրաէկոլոգիական և լանդշաֆտային մոտեցումների համադրմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում հանքավայրերի շահագործման, բաց և ստորգետնյա արդյունահանման, արտադրական ենթակառուցվածքների, պոչամբարների, լցակույտերի և հարակից տեխնածին օբյեկտների ազդեցության տարածքային բաշխումն է։ Լեռնային ռելիեֆի պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն բարձրությունների տարբերությունները, լանջերի թեքությունն ու կողմնադրությունը, գետային ցանցը, երկրաբանական կառուցվածքը և հողաբուսական ծածկույթը, քանի որ դրանք կարող են պայմանավորել տեխնածին ազդեցությունների տարածման ուղղությունն ու ինտենսիվությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական լանդշաֆտների փոփոխությանը, հողային ծածկույթի խախտմանը, էրոզիոն գործընթացների ակտիվացմանը, մակերևութային ու ստորերկրյա ջրերի վրա հնարավոր ազդեցություններին և բուսականության տարածական փոփոխություններին։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է տարբեր աստիճանի մարդածին ծանրաբեռնվածություն ունեցող տարածքների առանձնացումը և դրանց համեմատական գնահատումը։ Այդ նպատակով կարող են համադրվել դաշտային դիտարկումները, քարտեզագրական նյութերը, հեռահար զոնդավորման տվյալները և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի հնարավորությունները՝ ազդեցությունների տարածական կառուցվածքը բացահայտելու համար։ GIS տեխնոլոգիաների կիրառումը հնարավորություն է տալիս տարբեր բնապահպանական ու արտադրական տվյալները միավորել միասնական տարածական միջավայրում, կազմել թեմատիկ քարտեզներ և վերլուծել հանքարդյունաբերական օբյեկտների ու բնական բաղադրիչների միջև տարածական փոխհարաբերությունները։ Կարևորվում է նաև ազդեցության անմիջական գոտիների և ավելի հեռավոր տարածքներում դրսևորվող երկրորդային փոփոխությունների տարբերակումը, քանի որ լեռնային գեոհամակարգերում նյութերի և ջրային հոսքերի տեղափոխությունը կարող է ազդեցությունը տարածել արտադրական օբյեկտներից դուրս։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ բնական համակարգերի կայունության և վերականգնողական ներուժի տարածքային տարբերություններին՝ բացահայտելով առավել զգայուն լանդշաֆտները։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է ֆիզիկական աշխարհագրության, երկրաէկոլոգիայի, լանդշաֆտագիտության և տարածական վերլուծության մեթոդները՝ հանքագործական արդյունաբերության բնապահպանական ազդեցությունների տարածքային պատկերը գնահատելու և լեռնային տարածքների բնօգտագործման ու շրջակա միջավայրի կառավարման համար գիտական հիմքեր ձևավորելու նպատակով։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է օրթոգոնալ սպլայնային համակարգերի եզակիության և վերականգնման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում սպլայնների միջոցով ֆունկցիաների ներկայացման և վերականգնման տեսական հարցերն են, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն մոտարկման տեսության, ֆունկցիոնալ անալիզի և թվային մաթեմատիկայի համար։ Ուսումնասիրվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում օրթոգոնալ սպլայնային համակարգի միջոցով ստացված ներկայացումը միարժեք է, ինչպես նաև այն մաթեմատիկական մեխանիզմները, որոնք հնարավորություն են տալիս սկզբնական ֆունկցիան կամ դրա համապատասխան բնութագրերը վերականգնել առկա տվյալներից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրթոգոնալության հատկությանը, սպլայնային համակարգերի կառուցվածքին, դրանց գծային անկախությանը և ներկայացումների կայունությանը։ Քննարկվում են վերականգնման ալգորիթմական և տեսական մոտեցումները, ինչպես նաև այն սահմանափակումներն ու պայմանները, որոնց առկայության դեպքում վերականգնման խնդիրը կարող է ունենալ միակ լուծում։ Այսպիսի խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն դեպքերում, երբ բարդ ֆունկցիան անհրաժեշտ է ներկայացնել ավելի պարզ, տեղային բնույթ ունեցող բաղադրիչների միջոցով՝ պահպանելով անհրաժեշտ ճշգրտությունն ու մաթեմատիկական հատկությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ազդանշանների և տվյալների մշակման, թվային մոտարկման, հաշվարկային մեթոդների և մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտներում, որտեղ սպլայնային համակարգերը կարող են օգտագործվել տվյալների արդյունավետ ներկայացման և վերականգնման համար։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել ֆունկցիոնալ անալիզի, մոտարկման տեսության և թվային մաթեմատիկայի մասնագետներին, ինչպես նաև մաթեմատիկայի համապատասխան ուղղություններով գիտական աշխատանք կատարող հետազոտողներին և ուսանողներին։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բազմաձև սեփականության ձևավորման, զարգացման և արդյունավետ գործարկման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անցումային տնտեսության պայմաններում իրականացված տնտեսական բարեփոխումների համատեքստում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սեփականության ձևերի տեսական հիմքերը, պետական, մասնավոր, համայնքային և այլ սեփականության տեսակների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը շուկայական տնտեսության կայացման գործընթացում։ Վերլուծվում են սեփականաշնորհման քաղաքականության հիմնական փուլերը, դրանց տնտեսական և սոցիալական հետևանքները, սեփականության իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները և տնտեսական զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, ձեռնարկատիրության զարգացմանը, գույքային հարաբերությունների կատարելագործմանը և սեփականության կառավարման արդյունավետության բարձրացման ուղիներին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև միջազգային փորձը, տնտեսության տարբեր ոլորտներում սեփականության բազմազան ձևերի կիրառման առանձնահատկությունները և ոլորտի հետագա զարգացման հնարավորությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և տնտեսական բարեփոխումների ու սեփականության հարաբերությունների զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է արդի հայերենի ֆրազեոլոգիական համակարգը՝ ընդգծելով կայուն բառակապակցությունների կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները ժամանակակից լեզվական միջավայրում։ Նշվում է, որ ֆրազեոլոգիական միավորները հանդիսանում են լեզվի պատկերավոր և արտահայտչական կարևոր շերտ, որը արտացոլում է ժողովրդի մշակութային փորձը, մտածողության առանձնահատկությունները և հաղորդակցական ավանդույթները։ Վերլուծվում է, որ արդի հայերենում ֆրազեոլոգիան զարգանում է ինչպես ավանդական կայուն արտահայտությունների պահպանման, այնպես էլ նոր ձևերի ստեղծման և փոխառությունների ներթափանցման միջոցով՝ պայմանավորված սոցիալական, մշակութային և մեդիա միջավայրի փոփոխություններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆրազեոլոգիական միավորների իմաստային ամբողջականությանը, երբ դրանց բաղադրիչ բառերի առանձին իմաստները չեն համընկնում ամբողջ արտահայտության ընդհանուր իմաստի հետ, ինչն ապահովում է դրանց պատկերավոր և փոխաբերական բնույթը։ Նշվում է նաև, որ ժամանակակից խոսքում ֆրազեոլոգիան հաճախ ենթարկվում է վերաիմաստավորման, կրճատման կամ ոճական փոփոխությունների՝ հարմարեցվելով հաղորդակցության արագ և դինամիկ պահանջներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ արդի հայերենի ֆրազեոլոգիական համակարգը կենդանի և զարգացող լեզվական շերտ է, որը միավորում է ավանդական մշակութային ժառանգությունը և ժամանակակից հաղորդակցական իրողությունները։