A refugee crisis is developing in Armenia. A political crisis will likely quickly follow

Pedagogy

Այս աշխատանքը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների գեղարվեստական պատկերացումների ձևավորման խնդիրներին արվեստի համալիր ուսուցման գործընթացում՝ ընդգծելով, թե ինչպես է տարբեր արվեստների (նկարչություն, երաժշտություն, գրականություն, թատրոն) համատեղ կիրառումը նպաստում երեխաների ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է այն մանկավարժական մոտեցումը, որի միջոցով աշակերտները արվեստը ընկալում են ոչ թե առանձին առարկաների, այլ փոխկապակցված գեղարվեստական համակարգի մեջ՝ ձևավորելով ամբողջական պատկերային մտածողություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երևակայության, զգացմունքային ընկալման, գեղագիտական ճաշակի և պատկերային մտածողության զարգացման մեթոդներին՝ ներառյալ ստեղծագործական առաջադրանքներ, երաժշտական-պատկերային վարժություններ, նկարազարդում և գեղարվեստական քննարկումներ։ Աշխատությունը ընդգծում է նաև ուսուցչի դերը՝ որպես գեղարվեստական փորձի ուղղորդող և միջավայր ստեղծող, որը նպաստում է երեխայի անհատական ստեղծագործական ինքնարտահայտմանը։ Այսպիսով, արվեստի համալիր ուսուցումը դիտարկվում է որպես արդյունավետ միջոց կրտսեր դպրոցականների գեղարվեստական պատկերացումների ձևավորման և համակողմանի զարգացման համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ավիացիայի զարգացման տնտեսական, կազմակերպական և կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ «Արմավիա» ավիաընկերության գործունեության օրինակով։ Քննարկվում են երկրի ավիացիոն ոլորտի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, օդային փոխադրումների շուկայի կառուցվածքը, ավիաընկերությունների գործունեության արդյունավետության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, ինչպես նաև միջազգային ավիափոխադրումների համակարգում Հայաստանի դիրքի ամրապնդման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ավիափոխադրումների կազմակերպման, օդանավային պարկի շահագործման, երթուղային ցանցի ընդլայնման, ուղևորափոխադրումների պահանջարկի և ավիաընկերությունների ֆինանսատնտեսական կայունության ապահովման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են ավիացիոն ծառայությունների մրցունակության բարձրացման, ծախսերի կառավարման, սակագնային քաղաքականության և սպասարկման որակի բարելավման հնարավոր ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական կարգավորման, միջազգային ավիացիոն համագործակցության, օդանավակայանային ենթակառուցվածքների զարգացման և ավիացիոն անվտանգության ապահովման նշանակությանը։ Կարևորվում են ազգային ավիափոխադրողի գործունեության ընթացքում առաջացած տնտեսական և կառավարչական դժվարությունների վերլուծությունը, շուկայական մրցակցության ազդեցությունը և ոլորտի կայուն զարգացման ռազմավարական մոտեցումների մշակումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տրանսպորտի կառավարման մասնագետների, ավիացիոն ոլորտի հետազոտողների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, գործարարների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Psychology

Հիշողության կազմակերպման ձևերը ուսումնասիրում են, թե ինչպես են մարդու ուղեղը կամ հաշվարկային համակարգերը ընդունում, պահպանում և վերականգնում տեղեկատվությունը տարբեր ձևերով՝ կախված դրա բնույթից, տևողությունից և կիրառման նպատակից։ Մարդկային հոգեբանության մեջ հիմնական հիշողության ձևերն են կարճաժամկետ, երկարաժամկետ և աշխատանքային հիշողությունը։ Կարճաժամկետ հիշողությունը ապահովում է տվյալների պահպանումը փոքր ժամանակահատվածում և օգտագործվում է անմիջական խնդիրների լուծման համար, մինչդեռ երկարաժամկետ հիշողությունը պատասխանատու է տեղեկատվությունը երկար ժամանակ պահպանելու և անհրաժեշտության դեպքում վերականգնելու համար՝ ներառելով գիտելիքներ, հմտություններ և փորձառություն։ Աշխատանքային հիշողությունը թույլ է տալիս միաժամանակ մշակել և կառավարել մի քանի տեղեկատվական միավորներ՝ արդյունավետորեն կատարելով մտավոր գործողություններ։ Տվյալների բազաներում և կոմպյուտերային համակարգերում հիշողությունը կազմակերպվում է similarly՝ հիմնականում հիշողության փնջերով, հիշողության բլոկներով, բջիջներով և կառավարվող հիշողության կառուցվածքներով, որոնք հնարավորություն են տալիս արագ մուտք, վերականգնում և տվյալների արդյունավետ կառավարման մեխանիզմներ ապահովել։ Հիշողության կազմակերպման ձևերի ճիշտ ընտրությունը և կառավարվող կառուցվածքի կիրառումը մեծ նշանակություն ունի ուսուցման, վերլուծության, ծրագրավորման և տեղեկատվական համակարգերի արդյունավետության համար։

Medicine

Գրքում ներկայացվում է օպտիկական կոհերենտային տոմոգրաֆիայի (ОКТ) կիրառությունը միոպիկ հիվանդության ընթացքի գնահատման մեջ, վերլուծվում են տեխնոլոգիայի ֆիզիկական սկզբունքները և պատկերների ստացման մեթոդները, քննարկվում են հետազոտության գործառնական հարմարությունները՝ ներառյալ տեսողական դաշտի փոփոխությունների, մակուլային և ռետինալ շերտերի ամրության գնահատումը, մանրակրկիտ ներկայացվում են միոպիայի տարբեր աստիճանների օկուլյար կառուցվածքի ախտաբանական առանձնահատկությունները և դրանց դինամիկան ժամանակի ընթացքում, գնահատվում է ОКТ-ի ճշգրտությունը, ռեպրոդուկտիվությունը և կլինիկական նշանակությունը հիվանդների մոնիտորինգում, առաջարկվում են չափորոշիչներ հիվանդության պրոգրեսիայի որոշման, բուժման արդյունավետության գնահատման և ռիսկային խմբերի առանձնահատկությունների համար, գիրքը միավորում է տեսական և կլինիկական մոտեցումները՝ ծառայելով որպես ուղեցույց օպտալմոլոգների, հետազոտողների և ակնաբուժության ուսանողների համար միոպիայի ախտորոշման և կառավարման ոլորտում։

Other Subjects

Ավտոմատ կառավարման միկրոպրոցեսորային համակարգերը ներկայացնում են ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումների կարևոր ուղղություն, որտեղ կառավարման գործընթացները իրականացվում են միկրոպրոցեսորների հիման վրա աշխատող ինտելեկտուալ համակարգերի միջոցով։ Այս համակարգերը նախատեսված են տարբեր տեխնոլոգիական գործընթացների ավտոմատ կարգավորման, վերահսկման և օպտիմալացման համար՝ նվազեցնելով մարդու անմիջական մասնակցությունը և բարձրացնելով աշխատանքի ճշգրտությունն ու արդյունավետությունը։ Միկրոպրոցեսորը այստեղ հանդես է գալիս որպես կենտրոնական հաշվարկային միավոր, որը ստանում է մուտքային տվյալներ տարբեր սենսորներից, մշակում է դրանք նախապես ծրագրավորված ալգորիթմների հիման վրա և ձևավորում համապատասխան կառավարման ազդանշաններ կատարող սարքերի համար։ Այս համակարգերը լայն կիրառություն ունեն արդյունաբերությունում, էներգետիկայում, տրանսպորտում, բժշկության մեջ և նույնիսկ կենցաղային տեխնիկայում, որտեղ անհրաժեշտ է կայուն և ճշգրիտ կառավարում։ Դրանց հիմնական առավելություններից են բարձր հուսալիությունը, ճկունությունը, ծրագրավորվող լինելը և տարբեր պայմաններին արագ հարմարվելու ունակությունը։ Բացի այդ, միկրոպրոցեսորային համակարգերը թույլ են տալիս իրականացնել բարդ հաշվարկներ իրական ժամանակում, ինչը հատկապես կարևոր է դինամիկ և փոփոխական գործընթացների կառավարման համար։ Այս տեխնոլոգիաների զարգացումը նպաստել է արդյունաբերական ավտոմատացման նոր մակարդակի ձևավորմանը՝ դարձնելով արտադրական գործընթացները ավելի անվտանգ, տնտեսող և արդյունավետ։

Culture

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Նոր Ջուղայի ապարանքների ճարտարապետությանը՝ XVII–XIX դարերի ընթացքում դրանց ձևավորման, զարգացման, հատակագծային և ծավալատարածական առանձնահատկությունների, հարդարանքի ու գեղարվեստական արժեքի համակողմանի քննությանը։ Նոր Ջուղան՝ Սպահանի հարավային հատվածում ձևավորված հայկական թաղամասը, ստեղծվել է Շահ Աբբաս I-ի օրոք 17-րդ դարի սկզբին՝ 1604 թվականի բռնագաղթերի հետևանքով այնտեղ տեղափոխված հայերի բնակեցմամբ։ Հայկական համայնքի տնտեսական հզորացումը հետագայում արտահայտվեց նաև բնակելի և հասարակական ճարտարապետության զարգացման մեջ՝ ձևավորելով առանձնահատուկ քաղաքային միջավայր։ Նոր Ջուղայի առանձնատներն ու ապարանքները ոչ միայն բնակության վայրեր էին, այլև հարուստ վաճառականական ընտանիքների սոցիալական դիրքի, տնտեսական կարողության և մշակութային ինքնության արտահայտման միջոց։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է ապարանքների հատակագծային կառուցվածքի բացահայտումը։ Նման կառույցների ձևավորման վրա ազդել են ինչպես հայկական ավանդական բնակելի ճարտարապետության որոշ սկզբունքներ, այնպես էլ Իրանի տեղական ճարտարապետական մշակույթը, կլիմայական պայմանները և քաղաքաշինական միջավայրը։ Փակ կամ կիսափակ բակերը, դրանց շուրջ խմբավորված բնակելի և օժանդակ տարածքները, ստվերոտ անցումները, այգիները և ջրային տարրերը ձևավորում էին բնակության համար հարմարավետ միջավայր՝ համապատասխանելով Սպահանի տաք և չոր կլիմային։ Նոր Ջուղայի հայկական առանձնատների կարևոր առանձնահատկություններից է արտաքին համեմատաբար զուսպ ճարտարապետության և ներսի հարուստ հարդարանքի հակադրությունը։ Շենքերի ներքին տարածքները հաճախ զարդարվել են որմնանկարներով, բուսական ու երկրաչափական զարդանախշերով, հայելային և այլ դեկորատիվ լուծումներով։ Նոր Ջուղայի ճարտարապետության մեջ հատկապես ուշագրավ է եվրոպական, իրանական և հայկական գեղարվեստական ավանդույթների փոխազդեցությունը։ Հայ վաճառականները ակտիվ կապեր ունեին եվրոպական և ասիական տարբեր կենտրոնների հետ, և այդ միջազգային առևտրական ու մշակութային կապերը ներթափանցում էին նաև բնակելի ճարտարապետություն։ Նոր Ջուղայի տների ներքին հարդարանքում հանդիպող եվրոպական թեմաներով որմնանկարները, իրանական դեկորատիվ մոտիվները և հայկական մշակութային խորհրդանիշները ձևավորում են յուրահատուկ սինթեզ, որը առանձնացնում է այդ միջավայրը։ Նոր Ջուղայի ճարտարապետական ժառանգության վերաբերյալ ուսումնասիրություններում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Վանք թաղամասը, որտեղ պահպանվել են հայկական եկեղեցիներ, բնակելի տներ և պատմական այլ կառույցներ։ Նոր Ջուղայի հայկական եկեղեցիների ճարտարապետությունը նույնպես բնութագրվում է հայկական և իրանական ավանդույթների համադրմամբ, իսկ դրանց ներքին հարդարանքը հաճախ հարուստ է որմնանկարներով։ Ապարանքների ուսումնասիրության համար կարևոր է նաև դրանց սոցիալական գործառույթը։ XVII–XIX դարերում Նոր Ջուղայի հայ վաճառականները ձևավորել էին լայն միջազգային առևտրական ցանցեր, որոնք կապում էին Սպահանը Հնդկաստանի, Ռուսաստանի, Եվրոպայի և Մերձավոր Արևելքի առևտրական կենտրոնների հետ։ Այդ տնտեսական գործունեության արդյունքում ձևավորված հարստությունը հնարավորություն էր տալիս կառուցելու ընդարձակ և ճոխ առանձնատներ, որոնք միաժամանակ ծառայում էին որպես ընտանեկան բնակավայր, ընդունելությունների վայր և հասարակական հեղինակության ցուցիչ։ Այդ պատճառով ապարանքի ճարտարապետությունը պետք է դիտարկել նաև համայնքի սոցիալական պատմության համատեքստում։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև տարածական կազմակերպման և կենցաղային կյանքի փոխհարաբերությունը։ Բնակելի համալիրների տարբեր հատվածների՝ ընդունելության սրահների, ընտանեկան տարածքների, օժանդակ շինությունների, բակերի և այգիների դասավորությունը արտացոլում էր ընտանիքի կենցաղը, հասարակական հարաբերությունները և մասնավոր ու հանրային տարածքների տարանջատման սկզբունքները։ Այս առումով ապարանքը պարզապես ճարտարապետական կառույց չէ, այլ պատմական աղբյուր, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել Նոր Ջուղայի հայ համայնքի կենսակերպը և սոցիալական կառուցվածքը։ Ժամանակի ընթացքում այդ կառույցների մի մասը վերափոխվել է, վնասվել կամ կորցրել նախնական տեսքը, ինչն առավել է ընդգծում դրանց փաստագրական և մշակութային արժեքը։ Նոր Ջուղայի պատմական միջավայրի պահպանումը ներկայումս կարևոր խնդիր է, քանի որ այստեղ պահպանված հայկական հուշարձանները ներկայացնում են Իրանի հայկական համայնքի բազմադարյա ներկայության և մշակութային փոխազդեցությունների եզակի վկայություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է Նոր Ջուղայի XVII–XIX դարերի բնակելի ճարտարապետության առանձնահատկությունները, հայկական վաճառականական վերնախավի կենցաղն ու մշակույթը, ինչպես նաև հայկական, իրանական և եվրոպական ճարտարապետական ու դեկորատիվ ավանդույթների փոխազդեցությունը հասկանալու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել ճարտարապետության պատմությամբ, հայկական սփյուռքի մշակույթով, իրանագիտությամբ, արվեստագիտությամբ, հուշարձանների պահպանությամբ և հայկական ճարտարապետական ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։