ՀՀ քաղաքացիական ավիացիայի զարգացման հիմնախնդիրները («Արմավիա» ավիաընկերության օրինակով)

Կրոն

Աշխատությունը հայ եկեղեցական կյանքի, կրոնական կազմակերպման և դավանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը նվիրված ակադեմիական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Հայոց եկեղեցու վիճակը հեղինակի ժամանակաշրջանի պատմական և աստվածաբանական պատկերացումների շրջանակում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է եկեղեցու կառուցվածքի, հոգևոր իշխանության կազմակերպման, դավանաբանական սկզբունքների, ծիսական ավանդույթների և քրիստոնեական այլ եկեղեցիների հետ ունեցած հարաբերությունների վրա։ Ներկայացվում են հայ քրիստոնեական ավանդույթի ձևավորման պատմական նախադրյալները և այն առանձնահատկությունները, որոնց շնորհիվ Հայոց եկեղեցին պահպանել է իր ինքնուրույն եկեղեցական ու մշակութային դիմագիծը տարբեր քաղաքական և կրոնական միջավայրերում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում եկեղեցական նվիրապետությանը, հոգևորականության տարբեր աստիճաններին, կաթողիկոսական իշխանության նշանակությանը և համայնքային կրոնական կյանքի կազմակերպման սկզբունքներին։ Քննության են առնվում նաև պաշտամունքային արարողությունները, եկեղեցական տոները, ծիսական սովորույթները, խորհուրդների վերաբերյալ պատկերացումները և հոգևոր կյանքի այլ դրսևորումներ՝ դրանք համադրելով արևելյան ու արևմտյան քրիստոնեական ավանդույթների հետ։ Դավանական հարցերի ուսումնասիրության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում Հայոց եկեղեցու քրիստոսաբանական դիրքորոշումների պատմական ձևավորմանը և եկեղեցական ժողովների հետ կապված խնդիրներին, որոնք կարևոր դեր են ունեցել տարբեր քրիստոնեական համայնքների միջև հարաբերությունների զարգացման մեջ։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև այն պատճառով, որ արտացոլում է եվրոպական ակադեմիական միջավայրում հայ քրիստոնեության վերաբերյալ ձևավորված գիտելիքներն ու մեկնաբանությունները։ Այդ պատճառով ներկայացված գնահատականները կարևոր է դիտարկել ոչ միայն որպես Հայոց եկեղեցու վերաբերյալ տեղեկությունների ամբողջություն, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական, դավանական և մշակութային ընկալումների արտահայտություն։ Աշխատության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե եվրոպացի հեղինակներն ինչ աղբյուրների և տեղեկությունների հիման վրա էին ներկայացնում հայկական եկեղեցական իրականությունը և ինչպիսի համեմատական մոտեցումներ էին կիրառում քրիստոնեական տարբեր ավանդույթների ուսումնասիրության ժամանակ։ Կարևորվում են նաև եկեղեցու և հայ հասարակության փոխհարաբերությունները, հոգևոր հաստատությունների դերը կրթության, մշակույթի և համայնքային ինքնության պահպանման գործում։ Եկեղեցական կառույցը դիտարկվում է ոչ միայն կրոնական հաստատության, այլև պատմական պայմաններում ազգային մշակույթի և հասարակական շարունակականության պահպանմանը մասնակցող կարևոր ինստիտուտի տեսանկյունից։ Աղբյուրագիտական առումով նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել որոշակի ժամանակաշրջանում Հայոց եկեղեցու վերաբերյալ շրջանառվող տեղեկությունները և գնահատել դրանց փոխանցման ու մեկնաբանման առանձնահատկությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայոց եկեղեցու պատմության, քրիստոնեության պատմության, հայագիտության, աստվածաբանության, կրոնագիտության և եվրոպական հայագիտական մտքի զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային և խիստ կտրտված տեղանքի պայմաններում ջրի տեղափոխման ու բաշխման ինժեներական համակարգերի հիդրավլիկական հաշվարկների կատարելագործմանը՝ հաշվի առնելով ռելիեֆի բարձրությունների զգալի տարբերությունները, ճնշման փոփոխականությունը և խողովակաշարերի շահագործման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում այն հաշվարկային մոտեցումների մշակումն ու հիմնավորումն է, որոնք հնարավորություն են տալիս առավել ճշգրիտ գնահատել ջրի շարժման պարամետրերը տարբեր բարձրությունների վրա տեղակայված ջրաղբյուրների, պահեստարանների, պոմպակայանների և սպառման հանգույցների միջև։ Քննվում են հոսքի արագության, թողունակության, ճնշման, հիդրավլիկական դիմադրության և էներգիայի կորուստների փոխկապակցվածությունները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տեղանքի երկրաչափական կառուցվածքի ազդեցությանը։ Լեռնային պայմաններում համակարգի տարբեր հատվածներում կարող են առաջանալ ճնշման էական տարբերություններ, ուստի հաշվարկային մեթոդների ընտրությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես ջրամատակարարման կայունության, այնպես էլ խողովակաշարերի և համապատասխան սարքավորումների անվտանգ շահագործման համար։ Ուսումնասիրվում են խողովակների երկարության, տրամագծի, նյութի, տեղադրման բարձրության և տեղային հիդրավլիկական դիմադրությունների ազդեցությունները համակարգի աշխատանքային բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է նաև ջրամատակարարման ցանցի կառուցվածքի ընտրությունը և տարբեր հատվածների փոխազդեցության գնահատումը, քանի որ ռելիեֆի փոփոխությունները կարող են պայմանավորել լրացուցիչ կարգավորող հանգույցների, ճնշման կառավարման միջոցների կամ պոմպային համակարգերի կիրառման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել դասական հիդրավլիկական հաշվարկները և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները՝ տարբեր շահագործման ռեժիմներում համակարգի վարքը գնահատելու համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ոչ հաստատուն աշխատանքային ռեժիմներին և ջրի սպառման փոփոխությունների ազդեցությանը ցանցի հիդրավլիկական վիճակի վրա։ Հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել համակարգի տարբեր հանգույցներում հնարավոր ճնշման տատանումները, ընտրել տեխնիկապես հիմնավորված պարամետրեր և նվազեցնել ավելորդ էներգածախսը։ Կարևոր խնդիր է նաև ինքնահոս և մեխանիկական մղմամբ գործող հատվածների արդյունավետ համակցումը՝ տեղանքի բնական բարձրությունների հնարավորությունները նպատակահարմար օգտագործելու տեսանկյունից։ Մշակվող մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ լեռնային բնակավայրերի, գյուղական համայնքների և տարածքային բարդ կառուցվածք ունեցող այլ օբյեկտների ջրամատակարարման համակարգերի նախագծման ու վերակառուցման ժամանակ։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ նպաստում է ջրային ենթակառուցվածքների նախագծման հաշվարկային հիմքերի զարգացմանը՝ ուղղված համակարգերի հուսալիության, էներգաարդյունավետության և շահագործման կայունության բարձրացմանը։

Մշակույթ

Այս մեթոդական ձեռնարկը նվիրված է խորհրդային պետական գործիչի և հասարակական-քաղաքական գործչի ծննդյան հարյուրամյակին առնչվող հոբելյանական միջոցառումների կազմակերպման և գրադարանային աշխատանքների արդյունավետ իրականացման ուղեցույցներին։ Աշխատությունում ներկայացվում են գրադարաններում թեմատիկ ցուցահանդեսների, հիշատակի երեկոների, ընթերցողական քննարկումների և տեղեկատվական ցուցադրությունների պլանավորման ու կազմակերպման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական նյութերի ընտրության, մատենագիտական ցանկերի կազմման, պատմական աղբյուրների ներկայացման և ընթերցողական լսարանի ներգրավման ձևերին։ Քննարկվում են նաև գրադարանային ծառայությունների դերը պատմական հիշողության պահպանման, կրթական գործընթացների աջակցման և հասարակական իրազեկման բարձրացման գործում։ Աշխատությունը նախատեսված է գրադարանային աշխատողների համար՝ որպես գործնական ուղեցույց հոբելյանական մշակութային-կրթական ծրագրերի իրականացման համար։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը գիտաօժանդակ մատենագիտական բնույթի աշխատանք է, որը համակարգում և ներկայացնում է Հայաստանում կոնյակի արտադրության ձևավորման, զարգացման և ուսումնասիրման վերաբերյալ գրականությունն ու տեղեկատվական նյութերը։ Այն նախատեսված է ոլորտի պատմությամբ, արտադրական տնտեսագիտությամբ, սննդարդյունաբերությամբ և համապատասխան գիտական ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և մատենագիտական տեղեկություն փնտրող ընթերցողների համար։ Նյութերը կարող են ընդգրկել արդյունաբերության պատմական զարգացման փուլերին, արտադրական ձեռնարկությունների գործունեությանը, հումքային բազային, խաղողագործության հետ ունեցած կապերին, արտադրանքի որակի ուսումնասիրությանը, տեխնոլոգիական գործընթացների գիտական հետազոտություններին և ոլորտի տնտեսական նշանակությանը վերաբերող հրապարակումներ։ Մատենագիտական ցանկի կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս թեմային վերաբերող տարբեր բնույթի աղբյուրները միավորել ընդհանուր տեղեկատվական համակարգում և հեշտացնել անհրաժեշտ գրականության որոնումը։ Առանձին բաժիններում կարող են ներկայացված լինել գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլի հրապարակումներ, արտադրական և տնտեսական բնույթի ուսումնասիրություններ, ինչպես նաև ոլորտի զարգացման պատմությունը լուսաբանող այլ նյութեր։ Կարևոր նշանակություն ունի հրապարակումների ժամանակագրական և թեմատիկ համակարգումը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում գիտական և մասնագիտական գրականության մեջ ինչ ուղղություններով է ուսումնասիրվել տվյալ արդյունաբերական ճյուղը։ Ցանկը կարող է օգտակար լինել նաև Հայաստանում սննդարդյունաբերության պատմության, խաղողագործության և վերամշակող արտադրության փոխկապակցվածության, արտադրական ձեռնարկությունների զարգացման և տնտեսական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Որպես գիտաօժանդակ մատենագիտական գործիք՝ այն ինքնուրույն տեխնոլոգիական ձեռնարկ լինելու փոխարեն առաջին հերթին ուղղորդում է ընթերցողին դեպի համապատասխան մասնագիտական աղբյուրներ և նպաստում թեմայի վերաբերյալ տեղեկատվության ամբողջական որոնմանը։ Այսպիսով, հրատարակությունն արժեքավոր տեղեկատվական հիմք է տվյալ արդյունաբերական ճյուղի պատմական, տնտեսական և գիտատեխնիկական ուսումնասիրությունների համար՝ միաժամանակ արտացոլելով ոլորտի վերաբերյալ մասնագիտական գրականության ձևավորման ու զարգացման ընթացքը։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է գիտակցության հոսքի (stream of consciousness) խոսքայնացման եղանակները գեղարվեստական տեքստում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով The Sound and the Fury և As I Lay Dying վեպերին։ Հետազոտության հիմնական նպատակը ցույց տալն է, թե ինչպես է հեղինակային խոսքը վերածվում ներքին մենախոսության, հիշողությունների, ընկալումների և ասոցիատիվ մտածողության բազմաշերտ հոսքի՝ քանդելով ավանդական սյուժետային և շարադրանքային կառուցվածքները։ Ֆոլքների ստեղծագործություններում գիտակցության հոսքը դրսևորվում է տարբեր տեխնիկական միջոցներով՝ ժամանակի ոչ գծային կազմակերպմամբ, նախադասությունների սինտակտիկ խախտումներով, կետադրության նվազագույն կիրառմամբ և տարբեր պատմող ձայների միահյուսմամբ, որոնք միասին ստեղծում են հոգեբանական խորության և ընկալման անմիջականության տպավորություն։ «Շառաչ և ցասում» վեպում առանձնահատուկ դեր ունի բազմապատմող կառուցվածքը, որտեղ նույն իրադարձությունները ներկայացվում են տարբեր գիտակցական մակարդակներից՝ բացահայտելով հերոսների ներքին հակասությունները և ընկալման սուբյեկտիվությունը։ «Երբ ես մեռնում էի» վեպում գիտակցության հոսքը ավելի ընդգծված է բազմաձայնության և ներքին մենախոսությունների միջոցով, որոնք հաճախ համակցվում են հումորային, ողբերգական և աբսուրդային տարրերի հետ՝ ստեղծելով հոգեբանական և գոյաբանական խորքային շերտեր։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ գիտակցության հոսքի խոսքայնացումը Ֆոլքների մոտ ոչ միայն տեխնիկական հնարք է, այլև աշխարհի ընկալման յուրահատուկ մոդել, որը թույլ է տալիս բացահայտել մարդու ներաշխարհի բարդությունն ու բազմաձայնությունը։

Գրականություն

Ալեքսանդր Շիրվանզադե - Վերջին շատրվանը Այս ստեղծագործությունը Շիրվանզադեի սոցիալ-հոգեբանական արձակի բնորոշ օրինակներից է, որտեղ հեղինակը խորհրդանշական պատկերների միջոցով ներկայացնում է մարդկային հարաբերությունների անկայունությունը, կյանքի անցողիկությունը և բարոյական արժեքների փոփոխական բնույթը։ «Վերջին շատրվան» պատկերն այստեղ ունի խորհրդանշական իմաստ՝ կապված անցնող ժամանակի, մարումի և երբեմնի կենսունակ իրականության աստիճանական քայքայման գաղափարի հետ, որի ֆոնին բացահայտվում են կերպարների ներքին ապրումները, հիասթափությունները և չիրականացված սպասումները։ Շիրվանզադեն հոգեբանական մանրակրկիտ վերլուծությամբ ցույց է տալիս, թե ինչպես են արտաքին հանգամանքները և հասարակական միջավայրը ազդում մարդու ճակատագրի վրա՝ հաճախ նրան հասցնելով ներքին դատարկության կամ արժեքային վերագնահատման։ Ստեղծագործությունը բնորոշ է իր ռեալիստական դիտարկումներով և խորհրդանշական շերտերով, որոնք միավորում են առօրյա կյանքի պատկերները ավելի խոր գաղափարական իմաստների հետ։ Լեզուն պարզ է, բայց հուզականորեն և մտավոր կերպով խտացված, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին ընկալել ինչպես սյուժեն, այնպես էլ դրա ենթատեքստային նշանակությունը։