Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLaw
Պետական իշխանության հանրային իրավական պատասխանատվությունը ժամանակակից իրավունքում և դրա կենսագործման հիմնախնդիրները
Աշխատությունը նվիրված է պետական իշխանության հանրային իրավական պատասխանատվության ինստիտուտի համակողմանի ուսումնասիրությանը ժամանակակից իրավական համակարգերում՝ ընդգծելով դրա տեսական հիմքերը, իրավական բովանդակությունը և գործնական կիրառման առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են պետական մարմինների և պաշտոնատար անձանց պատասխանատվության սահմանադրաիրավական մեխանիզմները, իրավական վերահսկողության ձևերը և հաշվետվողականության ապահովման գործիքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատասխանատվության ինստիտուտի կենսագործման խնդիրներին՝ ներառյալ դատական պաշտպանության արդյունավետությունը, վարչական վերահսկողության սահմանները և հանրային իշխանության գործողությունների օրինականության երաշխիքները։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է իրավունքի գերակայության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և պետական իշխանության սահմանափակման սկզբունքների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեսական և համեմատական իրավական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պետական պատասխանատվության համակարգի կատարելագործման ուղիները ժամանակակից իրավական պետության պայմաններում։
Updated: 2026-09-21Technology
Разработка и исследование быстродействующих перепрограммируемых элементов памяти с ферроэлектрической и металл-оксид-полупроводник структурами
Աշխատությունը նվիրված է բարձր արագագործությամբ վերածրագրավորվող հիշողության տարրերի մշակմանն ու դրանց ֆիզիկական, էլեկտրական և կառուցվածքային հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ֆեռոէլեկտրական և մետաղ–օքսիդ–կիսահաղորդիչ կառուցվածքների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տեղեկատվության գրանցման, պահպանման և վերարտադրման համար նախատեսված կիսահաղորդչային տարրերի աշխատանքի սկզբունքներն են, ինչպես նաև դրանց արագագործության, կայունության և բազմակի վերածրագրավորման հնարավորությունների բարելավման խնդիրները։ Ֆեռոէլեկտրական նյութերի կիրառումը դիտարկվում է դրանց մնացորդային բևեռացման և արտաքին էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ վիճակը փոփոխելու հատկությունների տեսանկյունից, ինչը հնարավորություն է տալիս տարբեր կայուն վիճակները համապատասխանեցնել պահպանվող տեղեկատվությանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են մետաղ–օքսիդ–կիսահաղորդիչ համակարգերին բնորոշ էլեկտրական երևույթները և դրանց համատեղումը ֆեռոէլեկտրական շերտերի հատկությունների հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հիշողության տարրերի վոլտ-ամպերային և ունակային բնութագրերի, լիցքի տեղափոխման, բևեռացման փոփոխության, տեղեկատվության պահպանման կայունության և անջատումից հետո վիճակի պահպանման առանձնահատկությունների վերլուծությանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր կառուցվածքային լուծումների համեմատություն՝ պարզելու համար դրանց ազդեցությունը գրանցման և ընթերցման արագության, էներգետիկ արդյունավետության, հուսալիության և աշխատանքային ռեսուրսի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տարրերի փոքրացման պայմաններում առաջացող ֆիզիկական սահմանափակումներին և կիսահաղորդչային ինտեգրալային տեխնոլոգիաների հետ դրանց համատեղելիությանը։ Տեսական մոդելավորման և փորձարարական բնութագրումների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հիշողության տարրերի աշխատանքը պայմանավորող հիմնական ֆիզիկական մեխանիզմները և գնահատելու տարբեր կառուցվածքների կիրառական հեռանկարները։ Նման հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն ոչ ցնդող հիշողության տեխնոլոգիաների, միկրոէլեկտրոնիկայի և ինտեգրալային համակարգերի զարգացման համար, որտեղ պահանջվում է տեղեկատվության արագ գրանցում և երկարատև պահպանում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի, ֆեռոէլեկտրական նյութագիտության և միկրոէլեկտրոնիկայի մոտեցումները՝ վերածրագրավորվող հիշողության արդյունավետ տարրերի գիտական հիմքերի զարգացման նպատակով։
Updated: 2026-09-26Law
Права человека в Армении: проблемы теории и истории
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում մարդու իրավունքների գաղափարի տեսական հիմքերի, պատմական զարգացման և իրավական ամրագրման ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է մարդու իրավունքների էության, դրանց դասակարգման, պետության և անհատի փոխհարաբերությունների, իրավունքների պաշտպանության իրավական երաշխիքների և հայկական պետականության տարբեր փուլերում իրավական մտածողության զարգացման վրա։ Մարդու իրավունքները դիտարկվում են որպես իրավական պետության և հասարակական հարաբերությունների կազմակերպման հիմնարար սկզբունքներից մեկը, իսկ մարդու արժանապատվությունը՝ որպես հիմնական իրավունքների ու ազատությունների գաղափարական և իրավական հիմք։ Ուսումնասիրության տեսական հատվածում քննության են առնվում բնական և դրական իրավունքի վերաբերյալ մոտեցումները, մարդու իրավունքների համընդհանուր բնույթը, դրանց անօտարելիության, հավասարության և իրավական պաշտպանության սկզբունքները։ Կարևորվում է «մարդու իրավունքներ», «քաղաքացու իրավունքներ», «ազատություններ» և «իրավական երաշխիքներ» հասկացությունների հարաբերակցության պարզաբանումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում անձնական, քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային իրավունքների առանձնահատկություններին և դրանց փոխկապակցվածությանը։ Մարդու իրավունքների համակարգը ներկայացվում է որպես ամբողջություն, որի տարբեր բաղադրիչների արդյունավետ իրականացումը կախված է ինչպես օրենսդրական կարգավորումից, այնպես էլ համապատասխան պետական և հասարակական ինստիտուտների գործունեությունից։ Պատմական տեսանկյունից ուսումնասիրվում է Հայաստանում մարդու ազատության, արժանապատվության, արդարության և իրավական պաշտպանության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորումը։ Դիտարկվում են հայկական իրավական և հասարակական մտքի տարբեր փուլերը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում փոփոխվել անհատի իրավական կարգավիճակի, իշխանության սահմանափակման, արդարադատության և հասարակական պարտականությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Հին և միջնադարյան իրավական ավանդույթները կարող են քննության առնվել ոչ թե ժամանակակից մարդու իրավունքների համակարգի ուղղակի համարժեքների, այլ հետագա իրավական մշակույթի ձևավորման պատմական նախադրյալների տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև նոր ժամանակաշրջանի հայ հասարակական-քաղաքական և իրավական միտքը, որի շրջանակում աստիճանաբար ավելի մեծ նշանակություն են ստացել անձի ազատության, իրավահավասարության, կրթության, սեփականության, հասարակական մասնակցության և իրավական պաշտպանության խնդիրները։ Առանձին տեղ է հատկացվում հայկական պետականության վերականգնման տարբեր փուլերին և մարդու իրավունքների իրավական կարգավիճակի փոփոխություններին։ Քննության է առնվում Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ժամանակաշրջանի պետական և իրավական համակարգի ձևավորումը, ինչպես նաև խորհրդային ժամանակաշրջանում իրավունքների և ազատությունների սահմանադրական ամրագրման ու դրանց իրականացման առանձնահատկությունները։ Խորհրդային իրավական համակարգը վերլուծվում է իր պատմական և ինստիտուցիոնալ միջավայրում՝ տարբերակելով իրավական փաստաթղթերում ամրագրված իրավունքներն ու դրանց գործնական իրականացման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում անկախ պետականության վերականգնումից հետո մարդու իրավունքների պաշտպանության նոր համակարգի ձևավորմանը։ Անկախ Հայաստանի իրավական զարգացման պայմաններում մարդու իրավունքների խնդիրը կապվում է ժողովրդավարական պետական համակարգի, սահմանադրական կարգի, իշխանությունների բաժանման, դատական պաշտպանության և միջազգային իրավական չափանիշների հետ։ 1995 թվականի Սահմանադրությունը և հետագա սահմանադրական փոփոխությունները կարևոր փուլեր են մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների ու ազատությունների իրավական կարգավորման զարգացման մեջ։ Ժամանակակից սահմանադրական համակարգում մարդը ճանաչվում է բարձրագույն արժեք, իսկ մարդու անօտարելի արժանապատվությունը՝ նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք։ Հանրային իշխանության համար դրանց հարգումն ու պաշտպանությունը սահմանվում են որպես պարտականություն։ Քննության են առնվում կյանքի, անձնական ազատության, ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիության, անձնական և ընտանեկան կյանքի, սեփականության, կրթության, կարծիքի արտահայտման, մտքի, խղճի և կրոնի ազատության, ազատ տեղաշարժի, միավորումների և այլ հիմնական իրավունքների իրավական հիմքերը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ որոշ իրավունքներ կարող են օրենքով սահմանված պայմաններում ենթարկվել սահմանափակումների։ Այդ համատեքստում կարևորվում են օրինականության, որոշակիության, անհրաժեշտության և համաչափության սկզբունքները, որոնք նախատեսված են անհատի իրավունքների նկատմամբ պետական միջամտությունը իրավական սահմաններում պահելու համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում իրավունքների դատական պաշտպանության խնդրին։ Իրավունքների իրավական ամրագրումը լիարժեք նշանակություն է ստանում այն դեպքում, երբ անձն ունի դրանց խախտման դեպքում արդյունավետ պաշտպանության միջոցներից օգտվելու հնարավորություն։ Այդ պատճառով քննության են առնվում դատարանների, սահմանադրական արդարադատության և իրավական պաշտպանության այլ մեխանիզմների գործառույթները։ Դիտարկվում են արդար դատաքննության, արդյունավետ իրավական պաշտպանության, իրավական որոշակիության և օրենքի առջև հավասարության սկզբունքները՝ որպես մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգի կարևոր տարրեր։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Հայաստանում մարդու իրավունքների պաշտպանության մասնագիտացված պետական ինստիտուցիոնալ համակարգի ձևավորման քայլերը սկսվել են դեռևս 1990-ականներին, իսկ հետագա սահմանադրական զարգացումների արդյունքում Մարդու իրավունքների պաշտպանը ստացել է սահմանադրական կարգավիճակ։ Ուսումնասիրվում է այդ ինստիտուտի նշանակությունը պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեության նկատմամբ մարդու իրավունքների պահպանման տեսանկյունից վերահսկողության, խախտված իրավունքների վերականգնմանը նպաստելու և օրենսդրության կատարելագործման հարցերում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ներպետական և միջազգային իրավունքի փոխհարաբերությունը։ Հայաստանի կողմից մարդու իրավունքներին վերաբերող միջազգային պայմանագրերի ընդունումը և համապատասխան միջազգային համակարգերին մասնակցությունը նպաստել են ազգային իրավական համակարգի զարգացմանը։ Ժամանակակից սահմանադրական կարգավորումը նախատեսում է, որ հիմնական իրավունքների վերաբերյալ դրույթները մեկնաբանելիս հաշվի է առնվում Հայաստանի վավերացրած մարդու իրավունքների միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս մարդու իրավունքների ազգային համակարգը դիտարկել միջազգային իրավական զարգացումների հետ փոխկապակցվածության մեջ։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա են հավասարության և խտրականության արգելքի սկզբունքները։ Քննության է առնվում իրավական հավասարության նշանակությունը ժողովրդավարական հասարակությունում և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով պետությունը պետք է ապահովի իրավունքների արդյունավետ իրականացումը տարբեր խմբերի համար։ Այս համատեքստում կարող են դիտարկվել նաև երեխաների, կանանց, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ազգային փոքրամասնությունների և այլ խմբերի իրավունքների պաշտպանության իրավական առանձնահատկությունները՝ մարդու իրավունքների ընդհանուր սկզբունքների շրջանակում։ Կարևորվում է սոցիալական և տնտեսական իրավունքների ուսումնասիրությունը։ Կրթության, աշխատանքի, սոցիալական ապահովության, առողջության պահպանման և արժանապատիվ կենսապայմանների հետ կապված իրավական խնդիրները դիտարկվում են պետության սոցիալական գործառույթների համատեքստում։ Վերլուծվում է այն հարցը, թե ինչպես են սահմանադրական և օրենսդրական երաշխիքները փոխկապակցվում պետության տնտեսական հնարավորությունների, հանրային քաղաքականության և համապատասխան հաստատությունների գործունեության հետ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող է առանձնացվել նաև իրավունքների և պարտականությունների փոխհարաբերության խնդիրը։ Անհատի ազատությունը ժողովրդավարական իրավակարգում դիտարկվում է մյուս անձանց իրավունքների և օրինական շահերի հարգման հետ միասին։ Այդ պատճառով մարդու իրավունքների տեսությունը ներառում է ոչ միայն պետության կողմից անհատի ազատության պաշտպանության, այլև տարբեր իրավունքների միջև հնարավոր հակասությունների հավասարակշռման հարցերը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում իրավական պետության սկզբունքին, քանի որ մարդու իրավունքների իրական պաշտպանությունը պայմանավորված է օրենքի գերակայությամբ, անկախ և արդյունավետ դատական համակարգով, պետական մարմինների հաշվետվողականությամբ և իշխանության կամայական միջամտության սահմանափակմամբ։ Իրավական պետության զարգացումը դիտարկվում է որպես շարունակական գործընթաց, որի ընթացքում իրավական նորմերը, պետական հաստատությունները և իրավական մշակույթը պետք է փոխադարձաբար լրացնեն միմյանց։ Պատմական և տեսական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ցույց տալ, որ մարդու իրավունքների համակարգը ձևավորվում է ոչ միայն սահմանադրական դրույթների ընդունմամբ, այլև հասարակության իրավական գիտակցության, պետական ինստիտուտների զարգացման, դատական պրակտիկայի և միջազգային իրավական փոխազդեցությունների միջոցով։ Այդ պատճառով առանձնացվում է իրավական կրթության և մարդու իրավունքների մշակույթի նշանակությունը։ Քաղաքացիների կողմից սեփական իրավունքների և դրանց պաշտպանության մեխանիզմների իմացությունը կարող է նպաստել իրավական պաշտպանության միջոցների առավել արդյունավետ կիրառմանը և հանրային իշխանության նկատմամբ իրավական վերահսկողության ամրապնդմանը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է Հայաստանում մարդու իրավունքների գաղափարի զարգացման պատմական և իրավատեսական հիմքերի միասնական ուսումնասիրությամբ։ Այն հնարավորություն է տալիս համադրել հայկական իրավական ավանդույթը, պետականության տարբեր ժամանակաշրջանների փորձը, սահմանադրական զարգացումները և մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշների ազդեցությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել մարդու իրավունքների, սահմանադրական իրավունքի, պետության և իրավունքի տեսության, իրավական պատմության և միջազգային իրավունքի ոլորտների հետազոտողների, իրավաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-22Other Subjects
Տարեգիրք: (ԶԼՄ արձագանքներ) 2011
«Տարեգիրք: (ԶԼՄ արձագանքներ) 2011» տիպի հրատարակությունը սովորաբար ներկայացնում է տեղեկատվական-մատենագիտական կամ վերլուծական ժողովածու, որտեղ համակարգված կերպով ամփոփվում են տվյալ տարվա ընթացքում զանգվածային լրատվամիջոցների (թերթեր, հեռուստատեսություն, առցանց հարթակներ) արձագանքները տարբեր կարևոր իրադարձությունների վերաբերյալ։ Այսպիսի տարեգրքերը նպատակ ունեն փաստագրել տեղեկատվական դաշտում ձևավորված հիմնական թեմաները, հանրային հետաքրքրության առանցքային հարցերը և ԶԼՄ-ների դիրքորոշումների բազմազանությունը՝ ստեղծելով մեդիա գործընթացների ամբողջական պատկեր տվյալ տարվա համար։ 2011 թվականի համար նման նյութերը սովորաբար ներառում են քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և սոցիալական իրադարձությունների լուսաբանումների վերլուծություն, ինչպես նաև լրատվամիջոցների լեզվական և գաղափարական առանձնահատկությունների դիտարկում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն, թե ինչպես են տարբեր ԶԼՄ-ներ մեկնաբանել պետական քաղաքականությունը, հասարակական զարգացումները, միջազգային իրադարձությունները և մշակութային գործընթացները, ինչպես նաև ինչ տեղեկատվական շեշտադրումներ են գերակշռել տվյալ ժամանակահատվածում։ Այսպիսի տարեգրքերը կարևոր աղբյուր են մեդիա ուսումնասիրությունների, լրագրագիտության և ժամանակակից պատմության համար, քանի որ թույլ են տալիս հետևել տեղեկատվական հոսքերի զարգացմանը և հասարակական կարծիքի ձևավորման մեխանիզմներին։ Միաժամանակ դրանք ծառայում են որպես փաստագրական հիմք հետագա գիտական ուսումնասիրությունների համար՝ ապահովելով ԶԼՄ-ների գործունեության համակարգված պատկեր։
Updated: 2026-09-10Medicine
Трансуретральная резекция доброкачественной гиперплазии предстательной железы у больных с высоким риском оперативного вмешательства
Աշխատությունը նվիրված է շագանակագեղձի բարորակ գերաճի բուժման նպատակով տրանսուրետրալ ռեզեկցիայի կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը այն հիվանդների շրջանում, որոնց մոտ վիրահատական միջամտությունը կապված է բարձր ռիսկի հետ։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է բուժման մեթոդի արդյունավետության, անվտանգության, կիրառման ցուցումների և կլինիկական արդյունքների գնահատման վրա՝ հաշվի առնելով հիվանդների ընդհանուր առողջական վիճակը, տարիքը, ուղեկցող հիվանդությունները և վիրահատական բարդությունների առաջացման հավանականությունը։ Ուսումնասիրվում են շագանակագեղձի բարորակ գերաճի հետևանքով առաջացող միզարձակման խանգարումները, ստորին միզուղիների ֆունկցիոնալ փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը հիվանդների կյանքի որակի վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում բարձր վիրահատական ռիսկ ունեցող հիվանդների նախավիրահատական գնահատմանը և բուժման առավել նպատակահարմար մարտավարության ընտրությանը։ Դիտարկվում են սրտանոթային, շնչառական և այլ ուղեկցող հիվանդությունների հնարավոր ազդեցությունները վիրահատական միջամտության ընթացքի և հետվիրահատական վերականգնման վրա։ Տրանսուրետրալ մեթոդը ներկայացվում է որպես շագանակագեղձի ախտահարված հյուսվածքի հեռացման նվազ ինվազիվ մոտեցում, որի կիրառման ընթացքում կարևոր է հնարավոր բարդությունների կանխարգելումը և հիվանդի վիճակի շարունակական վերահսկումը։ Ուշադրություն է դարձվում վիրահատությունից առաջ իրականացվող հետազոտություններին, հիվանդների ռիսկային խմբերի առանձնացմանը, միջամտության արդյունքների գնահատմանը և հետվիրահատական շրջանի կազմակերպմանը։ Քննարկվում են բուժման արդյունավետությունը բնութագրող կլինիկական ցուցանիշները, միզարձակման բարելավման աստիճանը, վերականգնման ընթացքը և բուժման երկարաժամկետ արդյունքների գնահատման կարևորությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն գործոնների բացահայտմանը, որոնք կարող են բարձրացնել բարդությունների հավանականությունը կամ ազդել բուժման վերջնական արդյունքի վրա։ Աշխատությունը նպաստում է բարձր ռիսկ ունեցող հիվանդների բուժման անհատականացված մոտեցումների ձևավորմանը և վիրաբուժական մարտավարության կատարելագործմանը՝ նպատակ ունենալով հնարավորինս նվազեցնել միջամտության հետ կապված ռիսկերը և բարձրացնել բուժման արդյունավետությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ուրոլոգիայի, վիրաբուժության և հարակից բժշկական ուղղությունների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-17Other Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1983, թիվ 2)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։
Updated: 2026-08-21