Բիայնիլի-Ուրարտու. պետություն և հասարակություն (պատմահնագիտական ուսումնասիրություն)

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Հակոբ Օշականի ծավալուն արձակ ժառանգության կարևոր հատվածներից մեկի գրականագիտական քննությանը՝ այն դիտարկելով հեղինակի գեղարվեստական մտածողության, պատմության ընկալման և արևմտահայ իրականության պատկերման համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է հատկացվում ստեղծագործության կառուցվածքին, պատումի կազմակերպմանը, կերպարային համակարգին, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական ներկայացմանը, ինչպես նաև անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունների մեկնաբանությանը։ Կարևորվում է պատմական իրականության և գեղարվեստական հորինվածքի հարաբերակցությունը, քանի որ հեղինակի արձակում հասարակական ու ազգային կյանքի երևույթները հաճախ բացահայտվում են առանձին մարդկանց ճակատագրերի, հոգեբանական ապրումների և միջանձնային հարաբերությունների միջոցով։ Քննվում է արևմտահայ հասարակության ներքին կառուցվածքը, ավանդական կենսակերպի փոփոխությունները, ընտանիքի, համայնքի, բարոյական արժեքների և սոցիալական հարաբերությունների արտացոլումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների հոգեբանական խորությանը և նրանց ներաշխարհի բացահայտման միջոցներին, որոնք Օշականի արձակի բնորոշ հատկանիշներից են։ Ուսումնասիրվում են նաև պատումի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հեղինակային խոսքի և կերպարների լեզվի հարաբերակցությունը, բարբառային ու ժողովրդախոսակցական տարրերի գործածությունը, պատկերավորման միջոցները և շարադրանքի ռիթմը։ Ստեղծագործության եռամաս կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել առանձին հատվածների ներքին կապերը, թեմատիկ շարունակականությունը և պատմական ժամանակի զարգացման տրամաբանությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հիշողության և անցյալի գեղարվեստական վերակազմության խնդիրը, որի միջոցով անհատական պատմությունները միավորվում են ժողովրդի հավաքական փորձառության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սոցիալական հակասություններին, մշակութային ինքնությանը, ավանդույթի և նոր իրականության բախմանը, ինչպես նաև պատմական փոփոխությունների պայմաններում մարդու հոգեբանական ու բարոյական ընտրություններին։ Գրականագիտական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ստեղծագործության ժանրային բնույթը, վիպական մտածողության առանձնահատկությունները և դրա տեղը XX դարի հայ արձակի զարգացման գործընթացում։ Համեմատական դիտարկումները կարող են նաև ցույց տալ հեղինակի ստեղծագործական կապերը արևմտահայ գրական ավանդույթի և ժամանակակից եվրոպական արձակի գեղարվեստական որոնումների հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայ գրականության պատմության, սփյուռքահայ գրականության, վիպագիտության, գրականության տեսության և Օշականի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է վարչական ակտի արդյունավետության գնահատման իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ վարչաիրավական հետազոտության շրջանակում՝ ընդգծելով պետական կառավարման համակարգում ընդունվող վարչական որոշումների որակի, օրինականության և կիրառելիության գնահատման չափանիշները։ Հեղինակը վերլուծում է վարչական ակտի իրավական բնույթը, դրա ընդունման ընթացակարգային պահանջները և իրավական հետևանքները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով վարչական մարմինների հայեցողական լիազորությունների սահմաններին։ Գրքում դիտարկվում են վարչական ակտերի արդյունավետության գնահատման չափանիշները՝ իրավաչափություն, նպատակահարմարություն, համաչափություն և հանրային շահի ապահովում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վարչական արդարադատության դերին՝ վարչական ակտերի վիճարկման և վերահսկման մեխանիզմներում, ինչպես նաև դատական վերահսկողության ազդեցությանը վարչարարության որակի վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև միջազգային փորձը և համեմատական իրավական մոտեցումները՝ ցույց տալով վարչական ակտերի գնահատման տարբեր համակարգային մոդելներ։ Աշխատությունը ներկայացնում է վարչական իրավունքի կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ ուղղված պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը, իրավական որոշումների որակի բարելավմանը և հանրային կառավարման թափանցիկության ապահովմանը։ Այն օգտակար է իրավաբանների, պետական ծառայողների և վարչական իրավունքի ոլորտի հետազոտողների համար։

Culture

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության մատենագիտական տեղեկատու, որի նպատակն է ընթերցողներին և մասնագետներին համակարգված ձևով տեղեկացնել տվյալ ոլորտներին առնչվող հրապարակումների մասին։ Նյութը ներառում է մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության և մշակութային կյանքի այլ ուղղությունների վերաբերյալ գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ հրատարակությունների մատենագիտական տվյալներ։ Տեղեկատուն կազմված է որպես ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության աղբյուր և հնարավորություն է տալիս հետևելու համապատասխան ժամանակաշրջանում հրատարակվող նոր գրականությանը, արագ կողմնորոշվելու անհրաժեշտ աղբյուրների որոնման և ընտրության հարցում։ Հրատարակության արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկտեղում և համակարգում է մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ բազմաբնույթ գրականության վերաբերյալ տեղեկությունները՝ նպաստելով գիտական, կրթական և մասնագիտական աշխատանքների համար անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսուցիչների, ուսանողների և հետազոտողների համար։ Տեղեկատուն կարևոր նշանակություն ունի նաև խորհրդային շրջանի Հայաստանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության մատենագիտական պատկերը վերականգնելու և տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական ժառանգությունը ուսումնասիրելու տեսանկյունից։

Other Subjects

Հրատարակությունը գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքի համար նախատեսված գործնական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է գրականության համակարգման ընթացքում հեղինակային նշանների միասնական և հետևողական ձևավորումը։ Այն ներկայացնում է հատուկ կառուցվածքով դասավորված պայմանական թվային նշանակումներ, որոնք համապատասխանեցվում են հեղինակների ազգանունների, կազմակերպությունների անվանումների կամ առանց անհատական հեղինակի հրատարակությունների վերնագրերի սկզբնական տառերին ու տառակապակցություններին։ Երկանիշ և եռանիշ համակարգերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս տարբեր ծավալի գրքային հավաքածուներում ապահովելու անհրաժեշտ մանրամասնության աստիճան և գրքերի առավել ճշգրիտ դասավորություն։ Երկանիշ տարբերակը սովորաբար հարմար է համեմատաբար փոքր հավաքածուների համար, մինչդեռ եռանիշ կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ավելի մանրամասն տարբերակելու նույն կամ մոտ սկզբնատառերով սկսվող հեղինակային տվյալները և կիրառելի է ավելի մեծ գրադարանային ֆոնդերում։ Նման աղյուսակների գործնական նշանակությունը հատկապես կարևոր է գրադարակային դասավորության ժամանակ, քանի որ դասակարգման ցուցիչի հետ համակցված հեղինակային նշանը ձևավորում է գրքի տեղը որոշող պայմանանիշի կարևոր բաղադրիչը։ Տեղեկատուն օգնում է գրադարանավարին արագ ընտրել անհրաժեշտ թվային նշանակումը և նույն սկզբունքով մշակել տարբեր փաստաթղթեր՝ նվազեցնելով անհամապատասխանությունների հավանականությունը։ Այն կարող է կիրառվել գրքերի, պարբերականների, ժողովածուների և գրադարանային հավաքածուի այլ նյութերի տեխնիկական մշակման ընթացքում։ Միասնական համակարգի օգտագործումը հեշտացնում է ոչ միայն նյութերի տեղադրումը, այլև դրանց հետագա որոնումը, վերադարձը համապատասխան տեղ և ֆոնդի ընդհանուր կազմակերպումը։ Հրատարակությունն ունի նաև ուսումնական նշանակություն՝ կիրառվելով գրադարանային գործի մասնագետների պատրաստման և վերապատրաստման ընթացքում՝ որպես փաստաթղթերի դասակարգման ու պայմանանիշավորման գործնական գործիք։ Ընդհանուր առմամբ այն գրադարանային տեխնոլոգիական գործընթացների ստանդարտացմանն ուղղված մասնագիտական օժանդակ միջոց է, որը նպաստում է գրքային ֆոնդերի տրամաբանական դասավորությանը, սպասարկման արդյունավետ կազմակերպմանը և փաստաթղթերի արագ հայտնաբերմանը։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է արդի հայերենի ֆրազեոլոգիական համակարգը՝ ընդգծելով կայուն բառակապակցությունների կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները ժամանակակից լեզվական միջավայրում։ Նշվում է, որ ֆրազեոլոգիական միավորները հանդիսանում են լեզվի պատկերավոր և արտահայտչական կարևոր շերտ, որը արտացոլում է ժողովրդի մշակութային փորձը, մտածողության առանձնահատկությունները և հաղորդակցական ավանդույթները։ Վերլուծվում է, որ արդի հայերենում ֆրազեոլոգիան զարգանում է ինչպես ավանդական կայուն արտահայտությունների պահպանման, այնպես էլ նոր ձևերի ստեղծման և փոխառությունների ներթափանցման միջոցով՝ պայմանավորված սոցիալական, մշակութային և մեդիա միջավայրի փոփոխություններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆրազեոլոգիական միավորների իմաստային ամբողջականությանը, երբ դրանց բաղադրիչ բառերի առանձին իմաստները չեն համընկնում ամբողջ արտահայտության ընդհանուր իմաստի հետ, ինչն ապահովում է դրանց պատկերավոր և փոխաբերական բնույթը։ Նշվում է նաև, որ ժամանակակից խոսքում ֆրազեոլոգիան հաճախ ենթարկվում է վերաիմաստավորման, կրճատման կամ ոճական փոփոխությունների՝ հարմարեցվելով հաղորդակցության արագ և դինամիկ պահանջներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ արդի հայերենի ֆրազեոլոգիական համակարգը կենդանի և զարգացող լեզվական շերտ է, որը միավորում է ավանդական մշակութային ժառանգությունը և ժամանակակից հաղորդակցական իրողությունները։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կառավարման ծրագրային ապահովման համակարգերի ձևավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրմանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների մշակմանը։ Հեղինակը վերլուծում է պետական և կազմակերպական կառավարման գործընթացներում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման նշանակությունը, կառավարման համակարգերի թվայնացման առանձնահատկությունները, տվյալների մշակման և տեղեկատվական հոսքերի կազմակերպման խնդիրները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ծրագրային ապահովման ճարտարապետության ձևավորման սկզբունքները, կառավարման գործընթացների ավտոմատացման մեխանիզմները, տեղեկատվական համակարգերի արդյունավետության բարձրացման ուղիները և ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումների ներդրման հնարավորությունները։ Ներկայացվում են նաև կառավարման համակարգերի զարգացման կազմակերպական, տեխնիկական և իրավական խնդիրները, ինչպես նաև դրանց հաղթահարմանն ուղղված առաջարկություններ։ Հրատարակությունը նախատեսված է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, կառավարման ոլորտի հետազոտողների, պետական կառույցների աշխատակիցների, ուսանողների և թվային կառավարման զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։