Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Дашнакцутюн больше нечего делать!
Աշխատությունը քաղաքական-պատմական և ինքնաքննադատական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է 20-րդ դարի առաջին տասնամյակների հայ քաղաքական կյանքի, պետականաշինության և կուսակցական գործունեության վերաբերյալ հեղինակի դիտարկումներն ու գնահատականները։ Հեղինակը Հովհաննես Քաջազնունին է՝ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության առաջին վարչապետը և Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության հիմնադիր անդամներից մեկը։ Գիրքը ձևավորվել է կուսակցության արտասահմանյան մարմինների խորհրդաժողովին ներկայացված զեկուցման հիման վրա, իսկ ռուսերեն հրատարակությունը լույս է տեսել Թիֆլիսում 1927 թվականին։ Հեղինակը հետադարձ հայացքով անդրադառնում է կուսակցության քաղաքական գործունեությանը, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ժամանակաշրջանի պետական ու արտաքին քաղաքական խնդիրներին, տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխություններին և հայկական քաղաքական շրջանակների առջև ծառացած բարդ ընտրություններին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նախկին որոշումների և քաղաքական հաշվարկների քննադատական վերագնահատումը․ հեղինակը քննարկում է կազմակերպության հնարավորությունների գնահատման, արտաքին ուժերի նկատմամբ ակնկալիքների, պետական կառավարման փորձի և փոփոխված քաղաքական պայմաններին հարմարվելու խնդիրները։ Աշխատության առանցքային առանձնահատկությունն այն է, որ քննադատությունը ներկայացվում է հենց կուսակցության նախկին ղեկավար գործչի դիրքերից և արտացոլում է նրա անձնական քաղաքական եզրահանգումները, այլ ոչ թե չեզոք պատմագիտական գնահատական։ Հեղինակը հանգում է այն տեսակետին, որ պատմական նոր պայմաններում կուսակցության նախկին քաղաքական առաքելությունը սպառվել է, և անհրաժեշտ է վերանայել նրա հետագա գործունեության նպատակահարմարությունը։ Այս դիրքորոշումը հրապարակումից հետո առաջացրել է զգալի արձագանք և բանավեճ ինչպես կուսակցական շրջանակներում, այնպես էլ հայկական հասարակական ու քաղաքական միջավայրում։ Հետազոտական տեսանկյունից նյութը կարևոր է ոչ միայն ներկայացված քաղաքական գնահատականների, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ քաղաքական մտքի ներքին հակասությունները, պարտությունների ու ճգնաժամերի վերաիմաստավորման փորձերը և կուսակցական ինքնաքննադատության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Այն կարող է օգտագործվել որպես պատմական սկզբնաղբյուր՝ հեղինակի պնդումները համադրելով նույն ժամանակաշրջանի այլ փաստաթղթերի, հուշագրությունների և պատմագիտական ուսումնասիրությունների հետ։
Updated: 2026-09-29Law
Քննչական և հաշտարար ընթացակարգեր
Քննչական ընթացակարգերը և հաշտարար ընթացակարգերը դատավարական համակարգում կիրառվող երկու տարբեր մոտեցումներ են, որոնք ծառայում են վեճերի լուծմանը, սակայն ունեն տարբեր նպատակներ, մեթոդներ և կիրառման ոլորտներ։ Քննչական ընթացակարգերը հիմնականում կիրառվում են քրեական վարույթում և ուղղված են հանցագործությունների բացահայտմանը, ապացույցների հավաքագրմանը և գործի հանգամանքների ամբողջական պարզաբանմանը։ Այս ընթացակարգերում հիմնական դերակատարներն են քննիչը, հետաքննիչը և դատախազը, որոնք օրենքով սահմանված լիազորությունների շրջանակում իրականացնում են հարցաքննություններ, զննություններ, փորձաքննություններ, առգրավումներ և այլ քննչական գործողություններ։ Քննչական ընթացակարգերի նպատակն է պարզել ճշմարտությունը, հաստատել հանցագործության փաստը և ապահովել արդար դատաքննության համար անհրաժեշտ ապացուցողական հիմքը։ Այս գործընթացը կրում է պետական-պարտադրողական բնույթ և իրականացվում է խիստ իրավական կարգավորման պայմաններում։ Հաշտարար ընթացակարգերը, ընդհակառակը, հիմնականում կիրառվում են քաղաքացիական և որոշ դեպքերում նաև քրեական գործերում՝ կողմերի միջև վեճը խաղաղ և համաձայնեցված եղանակով լուծելու համար։ Հաշտարարության դեպքում ներգրավվում է անկախ միջնորդ՝ հաշտարար, որը օգնում է կողմերին հասնել փոխընդունելի համաձայնության՝ առանց դատարանի կողմից պարտադրված որոշման։ Այս գործընթացը կամավոր է, գաղտնի և ուղղված է կողմերի շահերի հավասարակշռված բավարարմանը։ Հաշտարարությունը հնարավորություն է տալիս խնայել ժամանակ և ֆինանսական միջոցներ, ինչպես նաև պահպանել կողմերի միջև հարաբերությունները։ Քննչական ընթացակարգերը և հաշտարարությունը տարբերվում են նաև իրենց արդյունքով․ առաջին դեպքում գործը կարող է ավարտվել մեղադրական եզրակացությամբ և դատական վճռով, իսկ երկրորդ դեպքում՝ համաձայնության պայմանագրով, որը հաստատվում է օրենքով սահմանված կարգով։ Այսպիսով, քննչական ընթացակարգերը ապահովում են պետության կողմից իրավախախտումների բացահայտումն ու պատժումը, իսկ հաշտարար ընթացակարգերը նպաստում են վեճերի խաղաղ և փոխհամաձայնեցված լուծմանը՝ նվազեցնելով դատական ծանրաբեռնվածությունը և խթանելով իրավական մշակույթի զարգացումը։
Updated: 2026-09-19History
The Eastern question
Պատմագիտական և միջազգային հարաբերությունների բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության թուլացման ու տարածքային փոփոխությունների պայմաններում եվրոպական տերությունների միջև ձևավորված քաղաքական և դիվանագիտական հակասությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կայսրության ներքին ճգնաժամերի, ազգային շարժումների, պատերազմների և միջազգային մրցակցության ազդեցությունները Հարավարևելյան Եվրոպայի, Բալկանների և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եվրոպական տերությունների շահերին, նրանց դիվանագիտական ռազմավարություններին և Օսմանյան կայսրության տարածքների ու ազդեցության գոտիների շուրջ ծագած հակասություններին։ Վերլուծվում են միջազգային պայմանագրերի, դիվանագիտական բանակցությունների և ռազմական բախումների նշանակությունը տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության փոփոխության գործընթացում։ Քննարկվում են նաև Օսմանյան տիրապետության ներքո գտնվող ժողովուրդների քաղաքական և ազգային խնդիրները, ինքնավարության ու անկախության շարժումները և դրանց միջազգային արձագանքը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն քաղաքական գործընթացների մասին, որոնք երկար ժամանակ ազդեցություն են ունեցել եվրոպական և մերձավորարևելյան միջազգային հարաբերությունների ձևավորման վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել համաշխարհային պատմության, դիվանագիտության պատմության, օսմանագիտության և միջազգային հարաբերությունների պատմության ոլորտների հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-03Literature
Персуазивность в художественном тексте
Персуазивность в художественном тексте աշխատությունը լեզվաբանության և գրականագիտության միջդիսցիպլինար ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է գեղարվեստական տեքստում համոզչականության (պերսուազիվության) մեխանիզմների բացահայտմանը, այն վերլուծում է, թե ինչպես են հեղինակները լեզվական, ոճական և կոմպոզիցիոն միջոցների միջոցով ազդում ընթերցողի ընկալումների, զգացմունքների և արժեքային դիրքորոշումների վրա, գիրքը քննարկում է ռիթորիկական ռազմավարությունները, պատկերավորման միջոցները, պատմողի դիրքորոշման ձևավորումը և ենթատեքստային ազդեցության գործիքները, միաժամանակ անդրադառնում է համոզման հոգեբանական հիմքերին և ընթերցողի ինտերպրետացիայի դերին գեղարվեստական հաղորդակցության մեջ, այն նաև համադրում է տարբեր գրական ժանրերի օրինակներ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է պերսուազիվությունը դրսևորվում արձակում, պոեզիայում և դրամատուրգիայում, դարձնելով այն արժեքավոր աղբյուր լեզվաբանների, գրականագետների և հաղորդակցության տեսաբանների համար։
Updated: 2026-09-19Economics
Պարենային և առաջին անհրաժեշտության ոչ պարենային ապրանքների շուկաների բնորոշ գծերը և կարգավորման կառուցակարգերը Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունում քննարկվում են այդ շուկաների հիմնական կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ներմուծման և տեղական արտադրության բաժանումը, մրցակցության մակարդակը, գնաճի ռիսկերն ու դրանք վերահսկելու գործիքները։ Հեղինակը շեշտում է, որ այս շուկաների արդյունավետ կարգավորումը կարևոր է ոչ միայն տնտեսական կայունության, այլև սոցիալական բարեկեցության պահպանման համար, քանի որ պարենային ապրանքները և առաջին անհրաժեշտության ոչ պարենային ապրանքները հանդիսանում են բնակչության կենսական անհրաժեշտության համար առանցքային ապրանքներ։ Գրքում ներկայացվում են նաև պետական քաղաքականության գործիքները՝ պարենային շուկայի և առաջին անհրաժեշտության ոչ պարենային ապրանքների վերահսկման և կարգավորման գործում։ Հեղինակը անդրադառնում է Հայաստանում գործող կարգավորող մարմիններին, այդ թվում՝ պարենային անվտանգության ապահովման և գնային վերահսկողության մեխանիզմներին, որոնք ուղղված են շուկայի գների անբարեխիղճ դրսևորումների և մոնոպոլիաների կանխմանը։ Աշխատությունում նաև առաջարկվում են վերակազմավորման հնարավորությունները՝ այդ շուկաների մրցունակությունը և արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով, ինչպես նաև քննարկվում է շուկայի կառավարման միջազգային փորձը, որը կարող է լինել օգտակար Հայաստանում իրականացվող քաղաքականության ձևավորման համար։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտության, գյուղատնտեսության, մարքեթինգի, պետական կառավարման և սոցիալական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների, ինչպես նաև ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-18Economics
Ձեռնարկատիրական գործունեության ենթակառուցվածքային ապահովվածության մակարդակի գնահատումը և բարձրացման ուղիները ՀՀ-ում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ձեռնարկատիրական գործունեության ենթակառուցվածքային ապահովվածության մակարդակի գնահատմանը և դրա բարձրացման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ձեռնարկատիրական ենթակառուցվածքը դիտարկվում է որպես այն ինստիտուցիոնալ, ֆինանսական, տեղեկատվական, խորհրդատվական, տեխնոլոգիական և կազմակերպական միջոցների ամբողջություն, որոնք անհրաժեշտ են բիզնեսի ստեղծման, բնականոն գործունեության, ընդլայնման և մրցունակության ապահովման համար։ ՀՀ-ում ՓՄՁ ոլորտի պետական քաղաքականության առաջնահերթություններից են գործարար միջավայրի բարելավումը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնումը, ձեռնարկատիրական հմտությունների զարգացումը, նորարարության և թվային լուծումների ներդրումը, մարզային ձեռնարկատիրության ակտիվացումը և պետություն–մասնավոր համագործակցության ամրապնդումը։ M Ministry of Economy +1 Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել ձեռնարկատիրական ենթակառուցվածքի առանձին բաղադրիչների՝ ֆինանսական կազմակերպությունների, բիզնեսի աջակցության կենտրոնների, խորհրդատվական և ուսուցողական ծառայությունների, տեղեկատվական համակարգերի, տեխնոլոգիական հարթակների, լոգիստիկ և շուկայական ենթակառուցվածքների հասանելիությունն ու արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել փոքր և սկսնակ ձեռնարկությունների խնդիրներին, քանի որ դրանց համար անհրաժեշտ ֆինանսական, տեղեկատվական և մասնագիտական ռեսուրսների հասանելիությունը հաճախ որոշիչ նշանակություն ունի գործունեության կայացման և հետագա աճի համար։ Պետական աջակցության ժամանակակից ծրագրերում ընդգրկվում են սկսնակ ձեռնարկատերերի հմտությունների զարգացումը, ֆինանսավորման հասանելիության ապահովումը, գործարար գաղափարների իրագործման խթանումը, պետություն–մասնավոր երկխոսության զարգացումը և միջազգային համագործակցության ընդլայնումը։ E E-Draft Հետազոտությունը կարող է գնահատել ենթակառուցվածքային ապահովվածության մակարդակը տարբեր չափանիշներով՝ ծառայությունների տարածքային հասանելիություն, ֆինանսավորման հնարավորություններ, սպասարկման որակ, թվայնացման մակարդակ, տեղեկատվության մատչելիություն, խորհրդատվական աջակցության արդյունավետություն և ձեռնարկատերերի իրազեկվածություն։ Կարևոր ուղղություն է նաև Երևան քաղաքի և ՀՀ մարզերի միջև առկա տարբերությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ պետական աջակցության ծրագրերում վաղուց ընդգծվել է մարզային, հատկապես հեռավոր և սահմանամերձ բնակավայրերում գործող ու սկսնակ ձեռնարկություններին աջակցության անհրաժեշտությունը։ A Arlis +1 Աշխատանքը կարող է բացահայտել ենթակառուցվածքի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները՝ ֆինանսավորման սահմանափակ հասանելիություն, մասնագիտացված ծառայությունների պակաս, տեղեկատվական անհամաչափություն, մարդկային ռեսուրսների սահմանափակումներ, թվային գործիքների ոչ բավարար կիրառություն և պետական աջակցության տարբեր ծրագրերի միջև համակարգման խնդիրներ։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա կարող են առաջարկվել ձեռնարկատիրական ենթակառուցվածքի կատարելագործման ուղղություններ՝ ֆինանսական և ոչ ֆինանսական աջակցության գործիքների ընդլայնում, բիզնեսի խորհրդատվական ու կրթական ծառայությունների զարգացում, թվային հարթակների կատարելագործում, մարզային ենթակառուցվածքների հզորացում, նորարարական ձեռնարկությունների համար հատուկ աջակցության մեխանիզմների ձևավորում և պետական ու մասնավոր կառույցների համագործակցության խորացում։ Այս մոտեցումը համահունչ է նաև 2026 թվականի պետական աջակցության ծրագրերի ուղղություններին, որոնք շեշտադրում են սկսնակ ձեռնարկատիրության զարգացումը, գործարար հմտությունները, ֆինանսավորման հասանելիությունը և աջակցող միջավայրի համակարգված զարգացումը։ E E-Draft Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ձեռնարկատիրության և ՓՄՁ զարգացման մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, բիզնեսի աջակցման կազմակերպությունների, ներդրումային և ֆինանսական կառույցների մասնագետների, հետազոտողների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-03